Edukacja zmniejsza występowanie demencji, także u osób genetycznie predysponowanych
Autorka: Monika Grzegorowska
Nowe badanie naukowców z University of Southern California, University of Wisconsin–Madison i University of Michigan dowodzi, że edukacja może pomóc w zmniejszeniu ryzyka demencji w dłuższej perspektywie. Analiza pokazuje, że reforma edukacji w Wielkiej Brytanii, która podniosła minimalny wiek ukończenia szkoły z 15 do 16 lat, zmniejszyła zapadalność na demencję nawet o 50 lat.
Nowe badanie ujawniło również drugi uderzający wniosek: spadek zapadalności na demencję wystąpił nawet u osób z wysoką podatnością genetyczną na tę chorobę. Wyniki sugerują, że edukacja może być szczególnie istotna dla ochrony osób z najwyższym ryzykiem dziedzicznym, podważając tym samym tezę, że ryzyko genetyczne jest niezmienną prognozą przyszłego stanu zdrowia.
Związek wyższego poziomu wykształcenia z redukcją ryzyka demencji nie jest nową koncepcją. W rzeczywistości oba zjawiska mają od dawna udokumentowaną korelację, jednak naukowcy mają trudności z ustaleniem, czy związek ten ma charakter przyczynowy. Konieczne było porównanie z grupą kontrolną w dużej populacji uczniów i obserwacja ich przez dłuższy czas. Przypadkiem ustawa uchwalona w Anglii, Walii i Szkocji w 1972 roku dała badaczom taką właśnie możliwość.
Aby ocenić wpływ tego wzrostu na długoterminową częstość występowania choroby Alzheimera (AD) i otępień związanych z AD (ADRD), autorzy przeanalizowali dane medyczne ponad 100 tys. uczestników dużej kohorty starzejącej się z UK Biobank.
Opiekujesz się chorym na Alzheimera? Puść mu muzykę z jego młodości
Słuchanie to doskonały trening mózgu i olbrzymia przyjemność, którą odczuwa się w każdym wieku. Szczególnie ważne może być dla osób ze zmianami neurodegeneracyjnymi. Jak wynika z badań naukowców z Uniwersytetu w Toronto regularne słuchanie muzyki, która ma osobiste znaczenie dla pacjenta, ma pozytywny wpływ na plastyczność mózgu i może być pomocna w terapii osób z wczesnym stadium choroby Alzheimera lub łagodnymi zaburzeniami poznawczymi.
„Dla osób, które wiedzą, że mają wyższe ryzyko genetyczne demencji, to odkrycie daje nadzieję” – powiedział współautor badania prof. ekonomii Leandro Carvalho z Uniwersytetu Południowej Kalifornii. „Geny wpływają na ryzyko zachorowania, ale niekoniecznie determinują jego wynik. Nasze wyniki sugerują, że doświadczenia i okoliczności, które mogą ulegać zmianom w ciągu życia, mogą wpływać na to, czy odziedziczona podatność ostatecznie przełoży się na chorobę. Zrozumienie, które interwencje mogą wywołać te efekty ochronne, jest ważnym kierunkiem przyszłych badań”.
Naukowcy powiązali również reformę z poprawą czynników społeczno-ekonomicznych i innych aspektów zdrowia, wskazując na potencjalne sposoby, dzięki którym edukacja może zmniejszyć ryzyko demencji. Chociaż wyniki potwierdzają argument, że wzrost poziomu wykształcenia łagodzi ryzyko demencji w późniejszym wieku, autorzy wyrażają ostrożność w interpretacji wyników, ponieważ wiek uczestników został ograniczony do 65 lat. Wraz ze starzeniem się badanej kohorty i rosnącą częstością diagnoz demencji, różnice między grupami mogą z czasem zwiększać się lub zmniejszać.
„Przesłanie w tym przypadku dotyczy nie tyle konkretnych liczb, co charakteru związku edukacji z demencją. Niewiele jest dostępnych metod zapobiegania, więc nawet jedna mogłaby zdziałać cuda” – powiedziała dr Silvia Barcellos, główna autorka badania, ekonomistka zdrowia z University of Wisconsin–Madison.
