Rozmawiaj i bądź obok – to najlepszy sposób, na opanowanie strachu po atakach w szkole
Autorka: Monika Grzegorowska
Tragiczne zdarzenia, jakie miały miejsce w ostatnich dniach w szkołach, wśród wielu uczniów wywołały strach i niepokój. W takiej sytuacji rolą dorosłych jest być dla nich wsparciem. Podstawą jest spokojna rozmowa i wysłuchanie.
Choć także my, dorośli możemy być przestraszeni tym, co się dzieje, pamiętajmy, że nie możemy unikać tego tematu – dziecku nie jest potrzebny rodzic, który udaje, że się nie boi. Potrzebuje kogoś, kto mimo własnego niepokoju potrafi być obok.
– Rozmowę z dzieckiem najlepiej zacząć od pytania: „Co już o tym wiesz i czego najbardziej się obawiasz?”. Dzięki temu nie dokładamy mu obrazów i szczegółów, których wcześniej nie znało, a jednocześnie możemy sprostować plotki. Trzeba mówić prawdę, ale prostym językiem, odpowiednim do wieku. Nie pomoże zdanie: „Nie masz się czego bać”. Lepiej powiedzieć: „Rozumiem, że po tym, co usłyszałeś, możesz czuć lęk. Sprawdźmy, co wiemy i co robią dorośli, żeby zadbać o bezpieczeństwo”. Dziecko potrzebuje nie tyle obietnicy, że nic złego nigdy się nie wydarzy, ile poczucia, że jego strach został zauważony i że w razie zagrożenia wie, do kogo się zwrócić – doradza psycholożka Ewa Bensz-Smagała z LuckyMind.
Specjaliści uspokajają: po każdym takim wydarzeniu lęk, większa czujność czy niechęć do pójścia do szkoły mogą być naturalną reakcją. To my, dorośli jesteśmy od tego, aby uspokoić emocje dzieci.
– Pomaga spokojny rytm dnia, ograniczenie wielokrotnego oglądania nagrań i rozmów pełnych spekulacji oraz konkretna informacja ze szkoły. Jeżeli jednak obawa nie słabnie, zaburza sen, wywołuje silne dolegliwości fizyczne albo uniemożliwia dziecku codzienne funkcjonowanie, potrzebna jest rozmowa ze szkolnym psychologiem lub innym specjalistą – mówi Ewa Bensz-Smagała.
Specjalistka zwraca uwagę, że wszystko zaczyna się jednak od bezpiecznej relacji z dorosłym.
– Jeśli dziecko spodziewa się, że zostanie wyśmiane, skrytykowane, ukarane albo że dorosły od razu wpadnie w panikę, może nie powiedzieć, że ktoś mu grozi, że zobaczyło niepokojący wpis lub że od dłuższego czasu nie czuje się bezpiecznie w szkole. Bezpieczna relacja nie oznacza, że dorosły zgadza się na wszystko. Oznacza, że potrafi najpierw wysłuchać, potraktować słowa dziecka poważnie i dopiero potem spokojnie działać. To właśnie świadomość: „mam komu powiedzieć i ten ktoś mi pomoże” jest jedną z najważniejszych form ochrony dziecka – wyjaśnia Bensz-Smagała.
Nie nakręcaj paniki
Pamiętajmy też, by samemu nie nakręcać spirali emocji. Dla wielu rodziców to trudne, bo w sieci pojawiło się mnóstwo filmików, w których młodzi zamaskowani mężczyźni grożą atakami nożami, gazem. Młodzież chętnie je sobie przesyła, dyskutując o tym, gdzie może dojść do ataku. Tak nakręca się atmosfera paniki, której nie powinniśmy się poddać.
Służby nawołują, by nie wierzyć bezkrytycznie sensacyjnym wpisom w mediach społecznościowych i nie powielać ich. Po tragicznych zdarzeniach w internecie często pojawia się fala fałszywych alarmów – teraz mówi się o „cyber-challenge’ach”, krążą groźby „krwawego piątku” – których celem jest wyłącznie wywołanie masowego strachu. Nie dajmy się wciągnąć w taką narrację.
Sposobem na uniknięcie dezinformacji jest śledzenie tylko oficjalnych komunikatów przekazywanych bezpośrednio przez dyrekcję szkoły, policję oraz Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji lub resort cyfryzacji. I ograniczenie tzw. „doomscrollingu”, czyli ciągłego odświeżania wiadomości i czytania komentarzy pełnych paniki.
Ale co ważne, dzieciom trzeba też jasno powiedzieć: jeśli zobaczą groźbę w internecie lub usłyszą o planowaniu przemocy, nie powinny jej udostępniać „dla żartu”, tylko natychmiast pokazać ją zaufanemu dorosłemu.
Gdzie szukać pomocy
• 116 111 – całodobowa linia dla dzieci i młodzieży
• 800 70 2222 – wsparcie w kryzysie psychicznym
• w sytuacji bezpośredniego zagrożenia dzwoni się na 112.
