Niskodawkowa tomografia komputerowa w profilaktyce raka płuca

W całej Polsce ruszyły konkursy dla realizatorów nowego programu profilaktycznego w kierunku wykrywania raka płuca. Narodowy Fundusz Zdrowia przewiduje zawarcie umów na to świadczenie profilaktyczne w każdym województwie. Pierwsze zapisy pacjentów do bezpłatnego programu będą możliwe w drugiej połowie października.

11.09.2026/14:39 aktualizacja: 14.09.2026/09:57

2 minuty czytania

PAP/Albert Zawada

Rak płuca jest w Polsce najczęstszą przyczyną zgonów nowotworowych, głównie ze względu na późne wykrywanie.

„Szacuje się, że rocznie diagnozuje się około 1,8 miliona nowych przypadków, z czego ponad 1,6 miliona osób umiera. W Polsce każdego roku odnotowuje się ponad 23 tysiące nowych przypadków raka płuca" - napisano na stronie Polskiego Towarzystwa Chorób Płuc.

Najważniejszym czynnikiem ryzyka jest palenie tytoniu. Spośród kilku tysięcy związków chemicznych, które zawiera dym tytoniowy, kilkadziesiąt ma udowodnione działanie rakotwórcze.

„Dlatego tak ważne jest wczesne wykrycie zmian nowotworowych, ponieważ znacznie zwiększa to szanse na skuteczne leczenie" – podkreśla lek. Michał Dzięgielewski z Centrali NFZ.

Z badania niskodawkowej tomografii komputerowej będą mogły skorzystać osoby w wieku 50–74 lata z historią palenia tytoniu wynoszącą minimum 20 paczkolat (obecni lub byli palacze). Szczegółowe kryteria kwalifikacji określa rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu programów zdrowotnych (Dz.U. poz. 976).

NFZ zapewnia, że w ramach nowego programu profilaktycznego pacjent otrzyma:

wizytę kwalifikującą u lekarza - ocena, czy pacjent spełnia kryteria, które są niezbędne do skorzystania programu
badanie niskodawkowej tomografia komputerowa klatki piersiowej (NDTK)
wizytę, podczas której lekarz omówi wynik badania i wyda dalsze zalecenia (ścieżka zależy od wyniku: prawidłowy / wątpliwy / wymagający dalszej diagnostyki).
kolejne badanie kontrolne NDTK w ramach dalszego monitorowania
Szczegóły dotyczące programu na stronie Narodowego Funduszu Zdrowia.
oprac. Klaudia Torchała

Źródła

Komunikat prasowy NFZ „Ruszyły konkursy w całej Polsce. NFZ wyłoni realizatorów nowego programu profilaktycznego"

https://onkologia.org.pl/pl/baza-wiedzy/nowotwory-pluca-i-oplucnej

rak płuca

COPYRIGHT

Wszelkie materiały PAP (w szczególności depesze, zdjęcia, grafiki, pliki video) zamieszczone w portalu "Serwis Zdrowie" chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych.

ZOBACZ WIĘCEJ

Płukanie jelita – to nie jest bezpieczne

Hydrokolonoterapia, czyli tak zwane „czyszczenie jelit” dużą ilością wody podawaną przez rurkę do odbytu, wraca ostatnio jako modny zabieg „detoksykujący”. To praktyka, która nie ma oparcia w dowodach naukowych, a niesie ze sobą poważne ryzyko medyczne.
Jama ustna – tu często rodzi się problem nie tylko cielesny

Jama ustna jest integralną częścią naszego organizmu. Jej stan ma wpływ nie tylko na ciało, ale też psychikę. Estetyczny uśmiech i prawidłowe żucie pomagają w zachowaniu dobrej kondycji zdrowotnej, społecznej i poznawczej. W Polsce co trzecia osoba w wieku 60 lat i starsza nie ma już własnych zębów.
Jak starzeją się nasze geny

Czy geny mają swój termin przydatności? W pewnym sensie tak, choć samo DNA nie „starzeje się” dokładnie tak jak człowiek. Z biegiem lat w komórkach gromadzą się uszkodzenia i mutacje, zmienia się sposób odczytywania genów, skracają się telomery, a część komórek zaczyna funkcjonować inaczej niż w młodości. Coraz lepiej potrafimy też zmierzyć tak zwany wiek biologiczny. Okazuje się przy tym, że dwie osoby w tym samym wieku metrykalnym mogą mieć genomy i epigenomy „w różnym wieku”.
Sosna, która leczy

Trudno znaleźć drzewo bardziej związane z polskim krajobrazem niż sosna zwyczajna. Ale Pinus sylvestris to nie tylko jeden z najczęściej spotykanych gatunków naszych lasów. Jej pączki, młode pędy, igliwie, żywica i olejek przez stulecia wykorzystywano w lecznictwie, także w inhalacjach i kąpielach leczniczych. Część dawnych zastosowań przetrwała do dziś, inne dopiero po latach doczekały się badań laboratoryjnych i klinicznych.

NAJNOWSZE

Neofobia żywieniowa, czyli „nie, dziękuję”

Neofobia żywieniowa to niechęć do próbowania lub spożywania nowych produktów. Najbardziej widoczna jest ona w dzieciństwie. Wynika nie tylko z wrodzonych preferencji dzieci do smaków. Zanim dziecko przekona się do brokuła czy banana, musi czasem próbować ich nawet przez kilka dni.
Rozmawiaj i bądź obok – to najlepszy sposób, na opanowanie strachu po atakach w szkole
Płukanie jelita – to nie jest bezpieczne
Ciało potrzebuje luzu, nie tylko wyciskania
Roli położnej nie można sprowadzić jedynie do ciąży, porodu, połogu

WIADOMOŚCI

Ataki w szkołach – brak uwagi i wsparcia ze strony dorosłych

Ataki, które miały miejsce w ostatnich dniach, nakręcają spiralę paniki: rodzice przekazują sobie filmiki z ostrzeżeniami o „krwawym piątku” i nie puszczają dzieci do szkoły, nastolatki spekulują, gdzie dojdzie do następnego ataku. Tymczasem minie jeszcze wiele czasu nim dowiemy się, co było przyczyną tych zdarzeń. Musimy liczyć się z tym, że każde z nich mogło mieć inną przyczynę: brak zrozumienia, odrzucenie, chęć zaistnienia, czy wreszcie niezauważone zaburzenia. W każdym przypadku stoją za tym jakieś niezaspokojenie potrzeby i brak wsparcia.
Wirtualne życie nastolatków w liczbach
Rdzeniowy zanik mięśni – choroba, którą daje się zatrzymać