Lato nie jest przeciwwskazaniem do usunięcia zaćmy
Autorka: Monika Grzegorowska
Usunięcie zaćmy jest standardowym zabiegiem ambulatoryjnym – to jedna z najczęstszych procedur chirurgicznych. Jednak wielu pacjentów odkłada ją na później, byle nie na lato. Tymczasem długie opóźnienia mogą oznaczać znaczne pogorszenie wzroku i jakości życia.
Zaćma rozwija się stopniowo przez wiele lat, powoduje niewyraźne lub zamglone widzenie. Z czasem może też powodować oślepianie o świcie lub zmierzchu przez światła nadjeżdżających samochodów, ponieważ zmętnienia w soczewce powodują rozpraszanie światła. Zmiany te mogą utrudniać wiele codziennych czynności, takich jak prowadzenie samochodu, oglądanie telewizji, uprawianie sportu, praca przy komputerze, czytanie gazety czy spacerowanie po ulicy.
Niektórzy nie zdają sobie sprawy, jak bardzo ich wzrok jest ograniczony przez zaćmę, ponieważ rozwija się ona powoli z biegiem czasu. Dopiero po operacji zdają sobie sprawę, jak bardzo ich ograniczała.
Większość osób uważa, że zmiana recepty na okulary wystarcza, aby poprawić niewyraźne widzenie. Jednak w miarę postępu zaćmy, widzenie pogarsza się Nieleczona zaćma może również doprowadzić do całkowitej ślepoty. Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) zaćma jest najczęstszą przyczyną utraty wzroku na świecie. Jest nieprzewidywalna i może rozwijać się w różnym tempie, co sprawia, że odkładanie operacji jest ryzykowne.
Jakie są pierwsze objawy zaćmy?
Zaćma to jedna z najczęstszych przyczyn pogorszenia widzenia, szczególnie wśród osób starszych. W tym artykule dowiesz się, czym jest ta choroba oczu, jakie są jej pierwsze objawy, przyczyny oraz metody leczenia. Ponadto, omówimy również, czym grozi zaćma i jakie mogą być powikłania po operacji.
Jeśli zaćma jest spowodowana starzeniem się, a nie chorobą czy urazem, prawdopodobnie będzie postępować wolniej. Jeśli oko nie jest odpowiednio pielęgnowane lub jest narażone na palenie tytoniu lub promieniowanie (w tym UV), zaćma może rozwijać się szybciej i wymaga skuteczniejszej interwencji.
Chociaż nigdy nie jest za późno na usunięcie zaćmy, lepiej jest usunąć ją, gdy jest jeszcze niedojrzała, ponieważ skraca to czas operacji i rekonwalescencji. Wcześniejsze usunięcie zaćmy oznacza również uniknięcie znacznego pogorszenia wzroku związanego z zaćmą bardzo dojrzałą (hiperdojrzałą).
Operacja zaćmy – zabieg szybki i bezpieczny
Dawniej operację zaćmy przeprowadzano tylko wtedy, gdy dojrzała i powodowała utratę wzroku. Obecnie zaćmę można usunąć we wczesnym stadium rozwoju, gdy powoduje ona subtelne zmiany w widzeniu, takie jak utrata postrzegania kolorów, olśnienie i utrata kontrastu, ale niekoniecznie poważną utratę wzroku.
– Zaćma to zmętnienie naturalnej soczewki oka. Pojawia się przede wszystkim u pacjentów w podeszłym wieku, ale może również występować u ludzi młodych, a nawet u dzieci. Można ją leczyć w jedyny możliwy sposób – poprzez wymianę soczewek wewnątrzgałkowych. Operacja jest bezbolesna, a pacjent natychmiast po zabiegu wraca do domu w towarzystwie bliskiej osoby.
„W miejsce zmętniałej soczewki – za pomocą specjalnego aplikatora – okulista wkłada nową, elastyczną, odpowiednio zwiniętą, sztuczną soczewkę wewnątrzgałkową, która już w oku przyjmuje właściwy kształt. Operację zaćmy przeprowadza się ambulatoryjnie. Zabieg trwa kilka minut i jest prawie całkowicie bezbolesny, znieczulenie miejscowe podawane jest w formie kropli i infuzji” – opisuje lek. okulistka chirurżka Justyna Krowicka, ordynatorka kliniki Gemini w Ostrawie.
Zazwyczaj zaleca się operację, gdy skutki zaćmy wpływają na styl życia, a to zależy od osoby. Na przykład, jeśli dużo jeździsz samochodem lub masz pracę wymagającą dobrego widzenia, operacja zaćmy jest zazwyczaj zalecana we wczesnym stadium, ze względu na to, że zaćma może powodować trudności z prowadzeniem pojazdów w nocy. Dlatego okulista powinien brać pod uwagę styl życia pacjenta oraz wyniki badań wzroku, zalecając odpowiedni moment operacji.
Lato nie jest przeszkodą, by zoperować zaćmę
Powrót do normalnego życia jest znacznie szybszy niż w przypadku innych zabiegów chirurgicznych. Chociaż operacje zaćmy są wykonywane bez ograniczeń przez cały rok, wśród wielu pacjentów wciąż panuje mit, że nie zaleca się ich przeprowadzania w miesiącach letnich.
Bez względu na porę, w jakiej wykonamy zabieg, po usunięciu zaćmy trzeba pamiętać o kilku zasadach.
– Po zabiegu – by nie doprowadzić do infekcji oka – trzeba się powstrzymać od dotykania, drapania i tarcia oka. Na spacery należy wychodzić w okularach przeciwsłonecznych, by chronić oko przed zaprószeniem, a także zminimalizować pojawiającą się u niektórych zwiększoną wrażliwość na światło. W pierwszych dniach po operacji widzenie może być zamglone, jednak rekonwalescencja i poprawa widzenia generalnie przebiegają szybko. Zwykle zaleca się, by kontrola pooperacyjna pacjenta miała miejsce do pięciu dni po operacji w przypadku operacji jednego oka – mówi specjalistka.
Można zachować wzrok, nawet gdy nasze oczy zaatakowała jaskra
Jaskra uszkadza wzrok nieodwracalnie. Jednak jej wczesne wykrycie i prawidłowe leczenie pozwala zachować widzenie, a razem z odpowiednimi nawykami w życiu codziennym można spowolnić rozwój jaskry. Warto też regularnie badać wzrok, bo u wielu pacjentów początek tej choroby jest bezobjawowy.
Należy także wstrzymać się z prowadzeniem pojazdu do pierwszej wizyty kontrolnej, czyli od trzeciego do piątego dnia po zabiegu, a także – w ciągu pierwszych dwóch tygodni po operacji – unikać podnoszenia ciężarów i forsownych czynności, takich jak jazda na rowerze, ćwiczenia fizyczne, pływanie, korzystanie z sauny lub łaźni parowej.
Ponieważ rekonwalescencja pooperacyjna jest sprawą indywidualną, uzależnioną od stopnia zaawansowania zaćmy, szybkości gojenia pooperacyjnego, charakteru wykonywanej pracy czy wykonywanej aktywności fizycznej, decyzję o powrocie do pracy czy wyjazdach warto podjąć dopiero po zabiegu. Także czas powrotu do prowadzenia auta uzgadniany jest indywidualnie – wyjaśnia okulistka.
A co z lotem samolotem, który często związany jest z wakacyjnym wyjazdem?
– Po większości operacji okulistycznych, także w przypadku zaćmy, latanie samolotem nie jest niebezpieczne. Warto jednak mieć ze sobą krople do oczu, ponieważ suche powietrze w samolocie może wysuszać oko. Natomiast co najmniej przez miesiąc nie zaleca się podróżowania samolotem po zabiegach, w których śródoperacyjnie użyto powietrza albo innego gazu, tak jak dzieje się na przykład w przypadku leczeniu odwarstwienia siatkówki, ponieważ wówczas wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego w oku może doprowadzić do nieodwracalnego uszkodzenia wzroku – ostrzega ordynatorka kliniki Gemini w Ostrawie.
Jak dbać o oko po operacji zaćmy
– nie pocieraj oczu;
– staraj się nie schylać;
– unikaj zapylonych i zakurzonych pomieszczeń;
– nie nakładaj makijażu oczu;
– unikaj kontaktu szamponu lub mydła z oczami;
– podczas przebywania na słońcu zakładaj okulary przeciwsłoneczne;
– unikaj kontaktu z osobami z infekcją;
– przestrzegaj zaleceń okulisty oraz stosuj krople do oczu.
