Jesteś skazany na demencję?

To mit! Wyodrębniono, które czynniki, zależne od nas, zmniejszają ryzyko demencji. Najważniejsze to dobry słuch i wysokie lub przynajmniej średnie wykształcenie. Większość seniorów zachowuje sprawność umysłową do końca życia.

07.09.2017/17:39 aktualizacja: 31.12.2018/09:10

2 minuty czytania

Rys. Krzysztof "Rosa" Rosiecki

Kłopoty z pamięcią i koncentracją, osłabienie zdolności przyswajania nowych informacji, utrata zainteresowań, ogólne pogorszenie codziennego funkcjonowania i utrata kontroli nad emocjami to tylko niektóre możliwe objawy otępienia, nazywanego też często demencją.

Wbrew obiegowym opiniom, otępienie, czyli nabyty deficyt czynności poznawczych, któremu mogą towarzyszyć zaburzenia zachowania, nie jest wcale problemem większości osób w starszym wieku.

Występuje ono u zaledwie 1 proc. osób w wieku 60-65. Nieco gorzej ma się sytuacja u seniorów po ukończeniu 85. roku życia. W tej grupie wiekowej różne formy otępienia diagnozuje się już u 10-35 proc. osób.

W sumie, w Polsce, na różne formy otępienia cierpi około pół miliona osób (z czego połowę stanowią osoby zmagające się z chorobą Alzheimera).

Niestety, otępienie ma zazwyczaj przebieg przewlekle postępujący i w większości przypadków jest nieodwracalne. Na wagę złota jest zatem choćby opóźnienie wystąpienia jego objawów i spowolnienie postępu choroby.

Jak zmniejszyć ryzyko demencji?

Jedna na trzy osoby uniknęłaby demencji lub znacząco opóźniła jej rozwój, gdyby w ciągu swego życia stosowała się do kilku prostych zasad – twierdzą naukowcy, którzy opublikowali niedawno w renomowanym czasopiśmie naukowym "Lancet" pracę poświęconą czynnikom ryzyka rozwoju otępienia.

"Czynniki związane ze stylem życia mogą zmniejszyć lub zwiększyć ryzyko demencji" – podkreślają w artykule "Dementia Prevention, Intervention and Care".

Autorzy pracy oceniają, że czynniki od nas niezależne (m.in. wiek i predyspozycje genetyczne) przyczyniają się w 65 proc. do rozwoju otępienia. Ale 35 proc. ryzyka rozwoju demencji zależy od czynników, na które mamy wpływ.

Oto kilka wskazówek:

Dbaj o słuch! Niedosłuch lub utrata słuchu w średnim wieku to jeden z najpoważniejszych czynników ryzyka rozwoju demencji, istotniejszy od niewłaściwej diety i siedzącego trybu życia razem wziętych. Dlatego chrońmy uszy przed hałasem, badajmy je, a gdy dojdzie do niedosłuchu - leczmy go, nawet jeśli konieczny jest aparat słuchowy. Według autorów pracy w „Lancet” niedosłuch lub utrata słuchu w średnim wieku powoduje wzrost ryzyka otępienia w wieku starszym nawet o 9 proc.
Zdobądź wykształcenie! Osoby, które nie ukończyły szkoły średniej, mają nawet o 7 proc. większe ryzyko rozwoju demencji w wieku starszym.
Rzuć palenie! Pozostawanie w szponach nałogu w jesieni życia dodaje 5 proc. do ryzyka rozwoju otępienia.
Lecz depresję! Nieleczona depresja po 65. roku życia dokłada aż 4 proc. do ryzyka wystąpienia demencji.
Do innych czynników ryzyka, na które mamy mniejszy lub większy wpływ, poprzez nasz styl życia, należą m.in. samotność i brak kontaktów towarzyskich, mała aktywność fizyczna, niewłaściwa dieta oraz związane z nimi choroby, takie jak: otyłość, cukrzyca typu 2, miażdżyca i nadciśnienie.

Justyna Wojteczek, Wiktor Szczepaniak (www.zdrowie.pap.pl)

Źródła:

Interna Szczeklika: Podręcznik chorób wewnętrznych.

http://www.thelancet.com/pdfs/journals/lancet/PIIS0140-6736(17)31363-6.pdf

COPYRIGHT

Wszelkie materiały PAP (w szczególności depesze, zdjęcia, grafiki, pliki video) zamieszczone w portalu "Serwis Zdrowie" chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych.

ZOBACZ WIĘCEJ

Jak starzeją się nasze geny

Czy geny mają swój termin przydatności? W pewnym sensie tak, choć samo DNA nie „starzeje się” dokładnie tak jak człowiek. Z biegiem lat w komórkach gromadzą się uszkodzenia i mutacje, zmienia się sposób odczytywania genów, skracają się telomery, a część komórek zaczyna funkcjonować inaczej niż w młodości. Coraz lepiej potrafimy też zmierzyć tak zwany wiek biologiczny. Okazuje się przy tym, że dwie osoby w tym samym wieku metrykalnym mogą mieć genomy i epigenomy „w różnym wieku”.
Pogorszenie funkcji poznawczych: co jest normalne, a co jest sygnałem ostrzegawczym

Lęk przed demencją potrafi człowieka zadręczyć. Rośnie za każdym razem, kiedy zauważamy, że pamięć nas zawodzi: nie pamiętamy, gdzie odłożyliśmy klucze, albo nie możemy sobie przypomnieć słowa. Czy to już powód do zmartwienia?
Seniorzy chcą być bardziej samodzielni

Starzejące się społeczeństwo wymaga przesunięcia punktu ciężkości z leczenia kolejnych chorób na jak najdłuższe utrzymanie seniorów w sprawności i samodzielności.
Demencja pozbawia apetytu

Osoby z demencją mogą wykazywać objawy utraty apetytu. Zmniejszona chęć jedzenia może wynikać z upośledzenia funkcji poznawczych lub innych czynników, takich jak ból czy zmęczenie.

NAJNOWSZE

Miechunka – mały owoc o dużych możliwościach

Miechunka peruwiańska, znana również jako złota jagoda, coraz częściej pojawia się w sklepach ze zdrową żywnością i na półkach supermarketów. Jej niewielkie, pomarańczowe owoce mają słodko-kwaśny smak, a pod delikatną osłonką przypominającą papierowy lampion kryje się bogactwo składników odżywczych. Miechunka dostarcza witaminy C, błonnika i związków roślinnych o właściwościach antyoksydacyjnych. Naukowcy badają również jej potencjalny wpływ na procesy zapalne i metabolizm.
Ataki w szkołach – brak uwagi i wsparcia ze strony dorosłych
Rozmawiaj i bądź obok – to najlepszy sposób, na opanowanie strachu po atakach w szkole
Płukanie jelita – to nie jest bezpieczne
Ciało potrzebuje luzu, nie tylko wyciskania

WIADOMOŚCI

Neofobia żywieniowa, czyli „nie, dziękuję”

Neofobia żywieniowa to niechęć do próbowania lub spożywania nowych produktów. Najbardziej widoczna jest ona w dzieciństwie. Wynika nie tylko z wrodzonych preferencji dzieci do smaków. Zanim dziecko przekona się do brokuła czy banana, musi czasem próbować ich nawet przez kilka dni.
Wirtualne życie nastolatków w liczbach
Rdzeniowy zanik mięśni – choroba, którą daje się zatrzymać