Materiał promocyjny

Nowoczesne leczenie łuszczycy zmieniło obraz tej choroby

O możliwościach terapii biologicznych, wpływie łuszczycy na codzienne życie oraz barierach w dostępie do leczenia rozmawiamy z prof. dr hab. n. med. Joanną Narbutt z Kliniki Dermatologii, Dermatologii Dziecięcej i Onkologicznej Uniwersytetu Medycznego w Łodzi.

arch. własne
arch. własne

Jak bardzo zmieniło się leczenie łuszczycy w ostatnich kilkunastu latach?

Zmiana jest ogromna. Wcześniej leczenie opierało się przede wszystkim na preparatach miejscowych, fototerapii oraz klasycznych lekach ogólnych, takich jak metotreksat czy cyklosporyna. Te metody nadal mają swoje miejsce i u wielu pacjentów są skuteczne. Nie u wszystkich pozwalają jednak uzyskać odpowiednią kontrolę choroby, a ich stosowanie może być ograniczone przez przeciwwskazania lub działania niepożądane.
Przełom przyniosły terapie biologiczne. W Polsce od kilkunastu lat istnieje program lekowy, do którego sukcesywnie włączano kolejne leki. Mamy dziś szeroki wybór terapii o różnych mechanizmach działania. Pozwala to dobierać leczenie z uwzględnieniem obrazu choroby, schorzeń współistniejących, wcześniejszych niepowodzeń terapii i jej bezpieczeństwa.

Co oznacza dla pacjenta skuteczne leczenie biologiczne? Czy możemy mówić o wyleczeniu łuszczycy?

Nie możemy utożsamiać ustąpienia objawów z trwałym wyleczeniem. Łuszczyca pozostaje chorobą przewlekłą. Leczenie biologiczne nie zmienia podłoża genetycznego ani nie usuwa predyspozycji do zachorowania. Działa natomiast na wybrane elementy mechanizmów immunologicznych odpowiedzialnych za rozwój stanu zapalnego.
Dzięki temu nawet u pacjentów z najcięższymi postaciami choroby możemy uzyskać całkowitą remisję kliniczną. Oznacza to, że pacjent nadal choruje na łuszczycę, ale nie ma widocznych objawów skórnych. Oczywiście odpowiedź na leczenie jest indywidualna i nie u każdego uzyskujemy taki sam efekt.
Z perspektywy chorego to ogromna różnica. Poprawiają się jakość życia oraz możliwości funkcjonowania w pracy, w domu i w relacjach społecznych. Jeszcze pod koniec lat 90. i na początku XXI wieku pacjenci z najcięższą łuszczycą byli często hospitalizowani, a część z powodu niezdolności do pracy przechodziła na renty. Dziś odpowiednio dobrana terapia może pozwolić im wrócić do aktywnego życia.

Dlaczego łuszczycy nie powinniśmy oceniać wyłącznie przez pryzmat zmian na skórze?

Łuszczyca jest chorobą zapalną o znaczeniu ogólnoustrojowym. U części pacjentów rozwija się łuszczycowe zapalenie stawów, które nieleczone może prowadzić do trwałych uszkodzeń i niepełnosprawności. Dlatego nie możemy pomijać objawów ze strony stawów.
Łuszczycy częściej towarzyszą także otyłość, zaburzenia gospodarki lipidowej, nadciśnienie tętnicze czy cukrzyca typu 2. Pacjent wymaga więc szerszej oceny niż samo badanie skóry.
Niektóre terapie pozwalają leczyć zarówno łuszczycę, jak i łuszczycowe zapalenie stawów. Nie oznacza to jednak, że leczenie biologiczne zastępuje opiekę nad wszystkimi chorobami współistniejącymi. Każda z nich wymaga odpowiedniego rozpoznania i postępowania.

Które obciążenia związane z chorobą mogą umykać podczas oceny stanu pacjenta?

Bardzo istotny jest świąd. Może zaburzać sen i utrudniać codzienne funkcjonowanie. Trzeba pytać również o ból i o to, gdzie występują zmiany. Sama rozległość zajętej skóry nie pokazuje całego ciężaru choroby — znaczenie mają także szczególne lokalizacje oraz wpływ objawów na życie pacjenta.
Nie możemy pomijać zdrowia psychicznego. Przewlekły przebieg choroby i stygmatyzacja sprzyjają stanom lękowym, obniżonemu nastrojowi i depresji. Zdarzają się również myśli samobójcze. To pokazuje, jak poważne mogą być konsekwencje choroby i dlaczego ocena pacjenta nie powinna kończyć się na zmianach skórnych.
Ważne jest zatem nie tylko to, co widzimy podczas badania, lecz także to, co chory mówi o swoim samopoczuciu, śnie, pracy i kontaktach z innymi.

Kiedy pacjent powinien być rozpatrywany jako kandydat do leczenia biologicznego?

Kwalifikacja odbywa się zgodnie z kryteriami programu lekowego. Uwzględniają one nasilenie choroby oraz warunki dotyczące wcześniejszego leczenia, jego nieskuteczności, nietolerancji lub przeciwwskazań.
Trzeba uczciwie powiedzieć, że u wielu pacjentów leczenie konwencjonalne jest skuteczne. Jeżeli jednak nie uzyskujemy odpowiedniej kontroli choroby albo pojawiają się działania niepożądane, powinniśmy ocenić dalsze możliwości terapii, w tym leczenie biologiczne. Pacjent powinien wiedzieć, że takie możliwości istnieją i gdzie może uzyskać ocenę pod kątem kwalifikacji do programu.

Skoro nowoczesne leki są refundowane, dlaczego nadal mówimy o barierach w dostępie?

Trzeba rozróżnić dostępność samych terapii od możliwości sprawnego rozpoczęcia i prowadzenia leczenia w konkretnym ośrodku. Wybór leków, wiedza lekarzy i świadomość choroby bardzo się poprawiły. Nadal jednak pozostają problemy administracyjno-finansowe.
Program lekowy wymaga pracy całego zespołu. To nie tylko podanie czy wydanie leku, ale również kwalifikacja, diagnostyka, monitorowanie skuteczności i bezpieczeństwa, dokumentacja oraz sprawozdawczość. Wszystkie te czynności wymagają czasu, personelu i odpowiedniego finansowania.
Dlatego formalna refundacja nie zawsze przekłada się na możliwość natychmiastowego rozpoczęcia terapii. Aby pacjenci mogli rzeczywiście korzystać z postępu medycyny, ośrodki muszą mieć warunki do prowadzenia leczenia i przyjmowania kolejnych chorych.

Jakie znaczenie ma organizacja leczenia z perspektywy samego pacjenta?

Dla pacjenta liczy się to, czy może znaleźć ośrodek prowadzący terapię, jak długo czeka na jej rozpoczęcie i ile razy musi do niego dojeżdżać. Leczenie trzeba pogodzić z pracą i obowiązkami rodzinnymi, dlatego również te kwestie wpływają na rzeczywistą dostępność opieki.
Ważne jest, aby droga od rozpoznania niewystarczającej skuteczności dotychczasowego leczenia do oceny w ośrodku była możliwie sprawna. Podobnie jak zapewnienie ciągłości opieki osobom, które już korzystają z terapii.

Co powinno być kolejnym krokiem w poprawie opieki nad osobami z łuszczycą?

Powinniśmy zadbać o to, aby możliwości terapeutyczne przekładały się na rzeczywistą pomoc dla pacjentów. Potrzebne są sprawna organizacja opieki, odpowiednie warunki pracy zespołów prowadzących program i ograniczanie obciążeń administracyjnych.
Sytuacja nie jest idealna, ale postęp jest bardzo duży. Jest też dialog między środowiskiem dermatologów a Narodowym Funduszem Zdrowia, co daje nadzieję na dalszą poprawę. Najważniejsze, aby pacjent, który potrzebuje leczenia i spełnia kryteria kwalifikacji, mógł rozpocząć je bez nieuzasadnionej zwłoki i pozostawać pod właściwą opieką.
 

Źródła

pap mediaroom

ZOBACZ WIĘCEJ

  • PAP/Art Service

    Ratownicy i mundurowi też mogą potrzebować wsparcia

    Osoby, które zawodowo pomagają innym, często same potrzebują pomocy. Tymczasem w środowisku służb mundurowych i ratownictwa medycznego wciąż silny jest mit „twardziela”, a rozmowa o trudnościach bywa niesłusznie utożsamiana ze słabością. O infolinii dedykowanej funkcjonariuszom rozmawiamy z Magdaleną Wrzesień, psycholożką oraz koordynatorką Centrum Wsparcia dla Osób Dorosłych w Kryzysie Psychicznym prowadzonym przez Fundację Itaka.*

  • PAP/Tytus Żmijewski

    Od 2027 roku karta DiLO na jedno kliknięcie

    Pacjent, który w 2027 roku pojawi się w przychodni POZ, w ambulatoryjnej opiece specjalistycznej lub szpitalu z podejrzeniem lub rozpoznaniem nowotworu złośliwego, otrzyma kartę DiLO wyłącznie w formie elektronicznej. Dla pacjenta oznacza to dostęp do dokumentów medycznych – wyników badań, planu leczenia, terminów wizyt – w jednym miejscu: IKP lub aplikacji mojeIKP. Dla placówek to lepsza koordynacja i sprawniejszy przepływ informacji.

  • zdj.PAP/CJ GUNTHER

    W kosmosie szukamy rozwiązań na ziemskie problemy

    Usprawnienia, jakie stosujemy, aby człowiek mógł funkcjonować w kosmosie, mają przełożenie na to, jak usprawnić życie człowieka na Ziemi, np. urządzenia do ćwiczeń, które pozwalają astronautom ćwiczyć bardziej efektywnie można będzie wykorzystywać do rehabilitacji osób, które z powodów zdrowotnych były długo unieruchomione. Przykładów takich praktycznych zastosowań jest znacznie więcej – mówi dr Anna Fogtman biolożka, naukowczyni i specjalistka medycyny kosmicznej, w Europejskiej Agencji Kosmicznej ESA odpowiedzialna za operacyjną ochronę astronautek i astronautów przed promieniowaniem kosmicznym.

  • fot. PAP/Adam Warżawa

    Naucz dziecko jak się uczyć

    Dlaczego jedni zapamiętują szybko, a inni mimo wielu godzin nauki mają poczucie chaosu i przeciążenia? Skuteczność nauki nie zależy wyłącznie od indywidualnych predyspozycji. Duże znaczenie ma również to, w jaki sposób dziecko pracuje z materiałem. „Zamiast zmuszać go do morderczej i nieefektywnej pracy, warto dowiedzieć się, jak uczyć się przyjaźnie dla mózgu” – przekonuje psycholożka Ewa Bensz-Smagała z gabinetu LuckyMind.

NAJNOWSZE

  • zdj. PAP/Marcin Obara

    Tlen hiperbaryczny pomaga, ale nie na wszystko!

    W tym roku lista schorzeń kwalifikujących się do leczenia w komorze hiperbarycznej znacznie się wydłużyła, eksperci dają jednak odpór stosowaniu tlenu hiperbarycznego w nieudokumentowanych wskazaniach, takich jak np. zespoły otępienne czy choroby neurologiczne. W kosmetologii to natomiast wyłącznie efekt placebo – mówi prof. Jacek Kot, kierownik Krajowego Ośrodka Medycyny Hiperbarycznej, przewodniczący Europejskiej Komisji Medycyny Hiperbarycznej (ECHM).

  • Konferencja „Quo Vadis Medicina?”

    Patronat Serwisu Zdrowie
  • Jak odróżnić mobbing od konfliktu w pracy

  • Onkologia integracyjna – droga do ciała i psychiki

    Patronat Serwisu Zdrowie
  • Arteterapia to świetlisty przewodnik w chorobie onkologicznej

    Patronat Serwisu Zdrowie
  • zdj.PAP/Wojciech Pacewicz

    Ultraprzetworzona żywność może szkodzić psychice dzieci

    Wysoce przetworzona żywność bywa odpowiedzialna za znaczną część dziennej dawki energii dzieci. Tymczasem konsumpcja tego typu jedzenia nie tylko sprzyja problemom ze zdrowiem fizycznym, ale może mieć związek z reakcjami mózgu, problemami z emocjami i zachowaniem.

  • Patologiczny płacz, niekontrolowany śmiech

  • Sól wzbogacona w potas – korzystniejsza dla serca i nerek?

Serwisy ogólnodostępne PAP