Badanie: długowieczność tak, ale pod pewnymi warunkami

85 proc. badanych wcale nie chciałoby żyć nawet o 10 lat dłużej, gdyby mieli utracić sprawność psychiczną i kontakt z rzeczywistością. Dla niemal połowy motywacją do długiego życia są dobre relacje z bliskimi – wynika z raportu pt. „Spojrzenie Polaków na długowieczność. Między deklaracjami a codziennością?”.

 PAP/Lech Muszyński
PAP/Lech Muszyński

Statystyki pokazują, że średnia życia się wydłuża. W 2024 r. trwanie życia w zdrowiu kobiet wyniosło średnio 65 lat, a mężczyzn blisko 62 lata. Biorąc pod uwagę, że średnia życia jest o kilkanaście lat wyższa (u kobiet zbliża się do 83 lat, u mężczyzn wynosi prawie 75 lat), oznacza to, że ostatnie kilkanaście lat żyjemy z pewnymi ograniczeniami.

„Być może z tego powodu ponad połowa Polaków (56 proc.) wprost deklaruje, że nie chciałaby nieśmiertelności. Nie jest to odrzucenie samej idei, ale wyraz strachu przed starością spędzoną w cierpieniu i zależności od innych” – czytamy w komentarzu Gedeon Richter Polska do badania ilościowego metodą CAWI zrealizowane przez Instytut Badań Pollster na reprezentatywnej próbie 1018 osób.

Co wpływa na długie życie?

Raport dowodzi, że zdrowie kojarzy się głównie z „dietą, ruchem czy genetyką”, ale wciąż niewiele osób wiąże go z jakością relacji, które tworzy, szczególnie w dojrzałym wieku.

„Kiedy zapytano Polaków wprost, co decyduje o długości życia, styl życia wskazało 74 proc., genetykę 69 proc., a relacje społeczne? Zaledwie 5 proc.” – przytacza wyniki raportu dr n. med. Robert Kowalczyk, psycholog, seksuolog kliniczny, profesor w Katedrze Psychiatrii Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu. 

Zwraca przy tym uwagę, że to właśnie relacje są jednym z najbardziej niedocenianych czynników wpływających na zdrowie i długość życia. Nie jest odosobniony w tym twierdzeniu. Nauka dowodzi, że korzyści, które uzyskujemy z relacji różnego rodzaju, osadzają się mocno w naszym ciele. Wskazują na to chociażby wyniki badania Midlife in the United States przeprowadzonego na 2117 dorosłych – deficyt w relacjach rodzinnych, duchowych, emocjonalnych i społecznych, czyli jednym słowem odczuwanie osamotnienia na różnych poziomach życia i brak więzi, wiąże się z szybszym biologicznym starzeniem, zwiększonym ogólnoustrojowym stanem zapalnym oraz aktywnością neuroendokrynną, czyli wydzielaniem hormonów pod wpływem impulsów nerwowych.

Bliskie relacje na odległość

Gdybyśmy przez pryzmat tych badań przyjrzeli się odpowiedziom zamieszczonym w raporcie, to moglibyśmy być spokojni. Większość osób ankietowanych przez Instytut Badań Pollster zadeklarowało bowiem, że ma kogoś bliskiego, przy kim czuje się sobą (86 proc.), ma na kogo liczyć (85 proc.), z kim porozmawiać o tym, co naprawdę przeżywa (80 proc.). Wchodząc jednak głębiej okazuje się że już „tylko 37 proc. Polaków regularnie doświadcza dotyku dającego poczucie bliskości”, a 44 proc. Polaków w wieku 25–29 lat nie tworzy żadnego związku. To zestawienie pokazuje na rozbieżność między deklaracjami a tym, co faktycznie odczuwamy w życiu. Co więcej, to osoby młode przyznają się częściej do poczucia osamotnienia. 

Młodzi raczej nie myślą, że mają świat u stóp

Prawie co trzecia z nich mówi o tym, że czuje się często lub zawsze samotna, a wśród osób w wieku 70 lat i starszych tylko co dziesiąta. Nie inaczej jest z poczuciem sensu. Wśród młodych odczuwa je 61 proc, a u starszych badanych 90 proc. Wśród młodych też 70 proc. mówi o zmęczeniu, pomimo odpoczynku, a co piąty uważa, że nie dożyje 60 lat. 

Skąd ten pesymizm? Po pierwsze sposób w jakim młodsze pokolenie się regeneruje. To najczęściej aktywność, która zamiast dawać ukojenie i wyciszać, pobudza. Z badania wynika, że w wolnej chwili blisko połowa sięga po internet (45 proc.), ogląda seriale i filmy (41 proc.). Po drugie kondycja psychiczna młodego pokolenia (presja, tempo życia, szum informacyjny, wybijający zagrożenia) oraz podejście do przyszłości. 

„Pytanie, czy to rzeczywiście jest aż takie zaskakujące. Bo jeżeli kultura pokazuje, że kulminacją naszego zdrowia, szczęścia, urody i możliwości jest młody wiek, powiedzmy 25 lat, to z tej perspektywy żyjemy w przekonaniu, że później może już być tylko gorzej. Spójrzmy na komunikaty wokół nas: ciągłe doszlifowywanie się, odmładzanie, poprawianie. Wszystko ma nas odmładzać” – komentuje ten aspekt badania dr Kowalczyk. 

Jednocześnie podkreśla, że w przyszłość powinno się „patrzeć z ciekawością, a nie przez pryzmat tego, co już utraciliśmy”. „Jeśli będziemy przekonani, że cały potencjał życia ulokowany jest między dwudziestką a trzydziestką, to co nam pozostaje? Tylko opłakiwanie strat” – wskazuje psycholog.

Autorka

Klaudia Torchała

Klaudia Torchała - Z Polską Agencją Prasową związana od końca swoich studiów w Szkole Głównej Handlowej, czyli od ponad 25 lat. To miał być tylko kilkumiesięczny staż w redakcji biznesowej, została prawie 15 lat. W Serwisie Zdrowie od 2022 roku. Uważa, że dziennikarstwo to nie zawód, ale charakter. Przepływa kilkanaście basenów, tańczy w rytmie, snuje się po szlakach, praktykuje jogę. Woli małe kina z niewygodnymi fotelami, rowery retro. Zaczyna dzień od małej czarnej i spaceru z najwierniejszym psem - Szógerem.

ZOBACZ TEKSTY AUTORKI

Załączniki

  • GUS trwanie życia
    6.05 MB
  • Raport pt. „Spojrzenie Polaków na długowieczność. Między deklaracjami a codziennością?” Gedeon Richter Polska
    2.25 MB

ZOBACZ WIĘCEJ

  • PAP/Grzegorz Michałowski

    Chroń dzieci przed chorobami zakaźnymi i nowotworami, czyli o kalendarzu szczepień na 2027

    Patronat Serwisu Zdrowie

    Główny Inspektor Sanitarny co roku aktualizuje i publikuje kalendarz szczepień m.in. dla pacjentów do ukończenia 19. roku życia. To wykaz szczepień obowiązkowych i zalecanych, by chronić najmłodszych przed groźnymi chorobami zakaźnymi i zakażeniami oraz niektórymi nowotworami.

  • Nietolerancja histaminy

    Ból głowy po kieliszku wina, zaczerwienienie twarzy po zjedzeniu sera, kołatanie serca po pomidorach, a do tego dolegliwości jelitowe, katar i swędzenie skóry. Takie objawy mogą mieć ze sobą więcej wspólnego, niż się wydaje. Jednym z możliwych wyjaśnień jest nietolerancja histaminy – przypuszczalny stan, w którym ilość histaminy dostarczanej z pożywieniem przekracza możliwości organizmu do jej rozkładania. Problem w tym, że naukowcy wciąż nie mają pewności, czy jest ona odrębną jednostką chorobową i jak ją wiarygodnie rozpoznawać.

  • PAP/Lech Muszyński

    Kalendarz szczepień na 2027: intuicyjny, praktyczny przewodnik

    Patronat Serwisu Zdrowie

    Nowy kalendarz szczepień ma być intuicyjnym, praktycznym „przewodnikiem" (manualem) dla medyków – zaznacza dr. n. med. Paweł Grzesiowski, Główny Inspektor Sanitarny. I choć nie ma w dokumencie większych zmian, to sama uproszczona i przejrzysta formuła ma być twardym argumentem przemawiającym za profilaktyką.

  • adobe

    Po co nam gorączka?

    Gorączka kojarzy się przede wszystkim z chorobą, osłabieniem i koniecznością sięgnięcia po termometr, a zaraz potem po lek przeciwgorączkowy. Tymczasem podwyższona temperatura ciała nie jest wyłącznie niepożądanym skutkiem infekcji. To jeden z najstarszych mechanizmów obronnych, jakie wykształciły organizmy żywe. Kiedy temperatura zaczyna rosnąć, w naszym ciele uruchamia się skomplikowana reakcja, w której uczestniczą układ odpornościowy, mózg, naczynia krwionośne i mięśnie.

NAJNOWSZE

  • IFPS

    Kongres pod hasłem „Bezpieczeństwo podstawą zdrowia Polaków”

    Patronat Serwisu Zdrowie

    Już w najbliższy poniedziałek, 23 listopada rozpocznie się trzydniowy Kongres „Zdrowie Polaków” organizowany w Światowym Centrum Słuchu w Kajetanach pod Warszawą. Jego ósma edycja poświęcona będzie bezpieczeństwu zdrowotnemu nie tylko w kontekście dostępu do diagnostyki i leczenia. W programie debaty dotyczące transformacji szpitalnictwa, bezpieczeństwa lekowego, przygotowania służb medycznych do sytuacji kryzysowych, cyberzagrożeń oraz profilaktyki.

  • Chroń dzieci przed chorobami zakaźnymi i nowotworami, czyli o kalendarzu szczepień na 2027

    Patronat Serwisu Zdrowie
  • Nietolerancja histaminy

  • Przestrzeganie codziennej rutyny to lepsze zdrowie fizyczne i psychiczne

  • Dietetyka XXI wieku

    Patronat Serwisu Zdrowie
  • AdobeStock

    Udar niszczy mózg, ale nauka potrafi go obudzić dzięki nowej metodzie neurorehabilitacji

    – Nawet po udarze mózg zachowuje zdolność do zmian i adaptacji. Dobrze dobrany trening może wspierać reorganizację sieci neuronalnych, dzięki której zachowane obszary mózgu pomagają kompensować skutki udaru – mówi dr hab. Aneta Szymaszek, neuropsycholożka związana z Centrum BrainCity w Instytucie Nenckiego PAN.

  • Tlen hiperbaryczny pomaga, ale nie na wszystko!

Serwisy ogólnodostępne PAP