Zimna woda zdrowia doda?

Wiele badań dotyczących wpływu zimnej wody na zdrowie sugeruje, że może rzeczywiście redukować stres, choć nie ma jednoznacznych dowodów, że poprawia np. odporność czy nastrój. Wskazują, że konieczne są dalsze analizy.

PAP/ Grzegorz Jakubowski
PAP/ Grzegorz Jakubowski

Wnioski płynące z analizy 11 badań, które objęły 3177 osób nie są jednoznaczne, tym bardziej, że dotyczyły różnych warunków korzystania z zimnej wody. Większość z nich obejmowała kąpiele lodowe w zanurzeniu co najmniej do klatki piersiowej, ale jedno dotyczyło brania zimnego prysznica. Temperatura wody wahała się w nich od 7 °C do 15°C, podobnie jak czas ich trwania – od 30 sekund do 15 minut. Jedna obserwacja obejmowała okres od 10 minut do dwóch godzin, inna z kolei siedmiominutową zimną kąpiel przerywaną na minutę. Kąpiele odbywały się kilka dni w tygodniu, przez kilka tygodni. 

Przyjęcie różnorodnych kryteriów uniemożliwia precyzyjną ocenę wpływu zimnych kąpieli – jednak przewija się kilka godnych nadmienienia uwag. Naukowcy zwrócili uwagę na to, że kąpiele lodowe obniżyły poziom stresu, ale efekt nastąpił nie wcześniej niż po 12 godzin po zanurzeniu. 

„Mężczyźni – ale nie kobiety – zgłaszali, że lepiej spali po zażyciu kąpieli lodowych. Ludzie, którzy brali zimne prysznice, wskazywali na lepsze wyniki życiowe w porównaniu z osobami, które brały prysznic w zwykłej temperaturze. Nie było jednak spójnych dowodów na to, że zanurzenia poprawiały nastrój lub odporność” – podkreślili badacze w analizie.

Jednak autorzy pracy zatytułowanej „The Effects of Cold Showers on Health” (Ziemba i in.) zasugerowali, że zimne prysznice mogą poprawić odporność, nastrój, wspierać regenerację mięśni, zwiększać tempo metabolizmu, bo trzeba wydatkować energię, by ogrzać ciało do temperatury 36,6°C (termogeneza). 

Choć dla osób z zaburzeniami rytmu serca czy nadciśnieniem mogą być niewskazane, bo mogą gwałtownie podnosić ciśnienie krwi.  

"Psychologiczne i przeciwbólowe działanie prawdopodobnie odbywa się przez aktywację współczulną (krótkookresowa regulacja ciśnienia tętniczego – red.) i reakcje hormonalne” – zauważają autorzy publikacji. 

Dodatkowo zimna woda może aktywować układ odpornościowy poprzez odpowiedź humoralną organizmu. To jeden z mechanizmów odporności nabytej, czyli swoistej. Polega na tym, że komórki stojące na straży odporności, w tym konkretnym przypadku limfocyty B i Th, reagują na pojawiający się antygen (np. wirusa, bakterię, alergen, grzyb lub komórkę własną organizmu), wytwarzając przeciwciała (immunoglobuliny). Przeciwciała krążą w płynach ustrojowych, a humor po łacinie oznacza, ni mniej ni więcej, tylko „płyn”. 

„Regularna ekspozycja na zimno może modulować odpowiedź immunologiczną, jednak dowody dotyczące jej wpływu na częstość występowania chorób pozostają niejednoznaczne” – zaznaczają autorzy publikacji w „Journal of Thermal Biology” poświęconej wpływowi zimnych pryszniców na odpowiedź humoralną i komórkową u zdrowych osób.

Naukowcy podkreślają, że dalsze badania kliniczne są konieczne, aby móc potwierdzić skuteczność zimnej wody w dłuższym okresie oraz bezpieczeństwo w różnych grupach populacji. Nie mniej upatrują w nich potencjału terapeutycznego, jeśli chodzi o zaburzeniach związane z odpornością. 

Jedno z badań przeprowadzone na niewielkiej próbie, bo 60 dorosłych i zdrowych Egipcjan, których podzielono losowo, by codziennie przez 3 miesiące brali zimny lub gorący prysznic. Co 30 dni oceniano u nich poziom immunoglobulin, cytokin i interferonu-gammy we krwi. Co się okazało? Zimne prysznice regulują przeciwciała produkowane przez limfocyty B, które odpowiadają za zwalczanie infekcji (immunoglobuliny IgG, IgA i IgM) oraz zwiększają poziom kluczowych białek w układzie odpornościowym (cytokin), czyli interleukinę-2 (istotna w odpowiedzi przeciwko infekcjom) i interleukinę-4 (ważna w odpowiedzi przeciwko pasożytom, alergiom).

 

Autorka

Klaudia Torchała

Klaudia Torchała - Z Polską Agencją Prasową związana od końca swoich studiów w Szkole Głównej Handlowej, czyli od ponad 25 lat. To miał być tylko kilkumiesięczny staż w redakcji biznesowej, została prawie 15 lat. W Serwisie Zdrowie od 2022 roku. Uważa, że dziennikarstwo to nie zawód, ale charakter. Przepływa kilkanaście basenów, tańczy w rytmie, snuje się po szlakach, praktykuje jogę. Woli małe kina z niewygodnymi fotelami, rowery retro. Zaczyna dzień od małej czarnej i spaceru z najwierniejszym psem - Szógerem.

ZOBACZ TEKSTY AUTORKI

ZOBACZ WIĘCEJ

  • PAP/Grzegorz Michałowski

    Chroń dzieci przed chorobami zakaźnymi i nowotworami, czyli o kalendarzu szczepień na 2027

    Patronat Serwisu Zdrowie

    Główny Inspektor Sanitarny co roku aktualizuje i publikuje kalendarz szczepień m.in. dla pacjentów do ukończenia 19. roku życia. To wykaz szczepień obowiązkowych i zalecanych, by chronić najmłodszych przed groźnymi chorobami zakaźnymi i zakażeniami oraz niektórymi nowotworami.

  • Nietolerancja histaminy

    Ból głowy po kieliszku wina, zaczerwienienie twarzy po zjedzeniu sera, kołatanie serca po pomidorach, a do tego dolegliwości jelitowe, katar i swędzenie skóry. Takie objawy mogą mieć ze sobą więcej wspólnego, niż się wydaje. Jednym z możliwych wyjaśnień jest nietolerancja histaminy – przypuszczalny stan, w którym ilość histaminy dostarczanej z pożywieniem przekracza możliwości organizmu do jej rozkładania. Problem w tym, że naukowcy wciąż nie mają pewności, czy jest ona odrębną jednostką chorobową i jak ją wiarygodnie rozpoznawać.

  • PAP/Lech Muszyński

    Kalendarz szczepień na 2027: intuicyjny, praktyczny przewodnik

    Patronat Serwisu Zdrowie

    Nowy kalendarz szczepień ma być intuicyjnym, praktycznym „przewodnikiem" (manualem) dla medyków – zaznacza dr. n. med. Paweł Grzesiowski, Główny Inspektor Sanitarny. I choć nie ma w dokumencie większych zmian, to sama uproszczona i przejrzysta formuła ma być twardym argumentem przemawiającym za profilaktyką.

  • adobe

    Po co nam gorączka?

    Gorączka kojarzy się przede wszystkim z chorobą, osłabieniem i koniecznością sięgnięcia po termometr, a zaraz potem po lek przeciwgorączkowy. Tymczasem podwyższona temperatura ciała nie jest wyłącznie niepożądanym skutkiem infekcji. To jeden z najstarszych mechanizmów obronnych, jakie wykształciły organizmy żywe. Kiedy temperatura zaczyna rosnąć, w naszym ciele uruchamia się skomplikowana reakcja, w której uczestniczą układ odpornościowy, mózg, naczynia krwionośne i mięśnie.

NAJNOWSZE

  • IFPS

    Kongres pod hasłem „Bezpieczeństwo podstawą zdrowia Polaków”

    Patronat Serwisu Zdrowie

    Już w najbliższy poniedziałek, 23 listopada rozpocznie się trzydniowy Kongres „Zdrowie Polaków” organizowany w Światowym Centrum Słuchu w Kajetanach pod Warszawą. Jego ósma edycja poświęcona będzie bezpieczeństwu zdrowotnemu nie tylko w kontekście dostępu do diagnostyki i leczenia. W programie debaty dotyczące transformacji szpitalnictwa, bezpieczeństwa lekowego, przygotowania służb medycznych do sytuacji kryzysowych, cyberzagrożeń oraz profilaktyki.

  • Chroń dzieci przed chorobami zakaźnymi i nowotworami, czyli o kalendarzu szczepień na 2027

    Patronat Serwisu Zdrowie
  • Nietolerancja histaminy

  • Przestrzeganie codziennej rutyny to lepsze zdrowie fizyczne i psychiczne

  • Dietetyka XXI wieku

    Patronat Serwisu Zdrowie
  • AdobeStock

    Udar niszczy mózg, ale nauka potrafi go obudzić dzięki nowej metodzie neurorehabilitacji

    – Nawet po udarze mózg zachowuje zdolność do zmian i adaptacji. Dobrze dobrany trening może wspierać reorganizację sieci neuronalnych, dzięki której zachowane obszary mózgu pomagają kompensować skutki udaru – mówi dr hab. Aneta Szymaszek, neuropsycholożka związana z Centrum BrainCity w Instytucie Nenckiego PAN.

  • Tlen hiperbaryczny pomaga, ale nie na wszystko!

Serwisy ogólnodostępne PAP