Seniorko, myj zęby – przegonisz raka

Stany zapalne dziąseł drastycznie zwiększają ryzyko zachorowania na raka u starszych kobiet. Ale o zdrowie jamy ustnej warto dbać w każdym wieku.

fot.PAP/Jacek Turczyk
fot.PAP/Jacek Turczyk

Choroby przyzębia, objawiające się przede wszystkim stanami zapalnymi dziąseł oraz ubytkami w zębach mogą mieć wiele nieprzyjemnych konsekwencji, w tym powodować utratę zębów. Zły stan jamy ustnej może też skutkować problemami z sercem, być przyczyną miażdżycy oraz powodować kłopoty z zajściem w ciążę. Do tej pory niewiele było jednak wiadomo o powiazaniach schorzeń przyzębia z ryzykiem zachorowania na raka u starszych kobiet. Lukę tą postanowił wypełnić zespół epidemiolożki prof. Jean Wactawski-Wende z University of Buffalo.

Przełyk w niebezpieczeństwie

Uczeni przeanalizowali dane zebrane w trakcie Women’s Health Initiative Observational Study, dużego amerykańskiego badania, w którym udział wzięły kobiety po menopauzie. Analizy objęły 65 869 przypadków pań w wieku od 54 do 86 roku (średnia wieku wyniosła 68 lat.) Uczestniczki wypełniały ankiety związane ze stanem uzębienia, a ich losy naukowcy śledzili potem przez średnio osiem lat. W tym czasie w grupie badanych wystąpiło 7 149 przypadków nowotworów.

Nasze badania objęły swym zasięgiem wystarczającą liczbę uczestniczek, by przeegzaminować nie tylko ogólne ryzyko raka wśród starszych kobiet z chorobami przyzębia, ale i dostarczyć szczegółowych informacji w związku z konkretnymi rodzajami nowotworów – podkreśla prof. Wactawski-Wende.

Okazało się, że choroby przyzębia przede wszystkim drastycznie zwiększają ryzyko zachorowania na raka przełyku, aż o 228 proc.!

– Przełyk znajduje się bardzo blisko ubytków w jamie ustnej, stąd znajdujące się w nich chorobotwórcze bakterie, mają łatwy dostęp do błon śluzowych przełyku i mogą je infekować, zwiększając ryzyko nowotworu – mówi prof. Wactawski-Wende.

Jak podkreślają naukowcy, rak przełyku jest jednym z najbardziej niebezpiecznych i śmiertelnych nowotworów spotykanych u człowieka. Jego przyczyny nie są do końca znane, stąd odkryte właśnie korelacje mogą stać się inspiracją dla kolejnych bardziej szczegółowych badań.

Nie tylko uśmiech

Wśród starszych kobiet ze schorzeniami dziąseł wzrasta również ryzyko zachorowania na raka pęcherzyka żółciowego - o 73 proc.

Przewlekłe zapalenie w organizmie było brane pod uwagę jako jedna z przyczyn tego nowotworu, ale do tej pory nie było danych wiążących choroby przyzębia z ryzykiem zachorowania na raka pęcherzyka żółciowego. Nasze badania są pierwszymi, które wykazały takie powiązania – mówi jedna z autorek badań dr Ngozi Nwizu z University of Texas Health Science Center w Houston.

A oto kolejne powiązania między chorobami przyzębia a nowotworami:
- o 13 proc. zwiększają ryzyko raka piersi,
- o 23 proc. raka skóry,
- o 31 proc. raka płuc.

Jak przyznaje zespół prof. Wactawski-Wende w artykule opublikowanym na łamach „Cancer Epidemiology, Biomarkers & Prevention”, przeprowadzone analizy mają jedną słabą stronę. Większość kobiet biorących udział w badaniach była biała. Uczestniczki nie odzwierciedlały więc całego przekroju amerykańskiego społeczeństwa, gdzie jest sporo Latynosek, Azjatek, jak również kobiet o nieco ciemniejszym kolorze skóry. Dla nas jest to jednak dobra wiadomość, ponieważ wyniki tych analiz da się łatwo odnieść do dość jednolitego pod względem pochodzenia społeczeństwa europejskiego.

Wiele więc wskazuje na to, że dbanie o zdrowie zębów może przynieść nam wszystkim, a zwłaszcza starszym kobietom wiele pozytywnych efektów, nie tylko piękny uśmiech.

Anna Piotrowska (zdrowie.pap.pl)

ZOBACZ WIĘCEJ

  • Co się dzieje z organizmem kobiet po 50. roku życia

    Zmiana poziomu hormonów, do jakiej dochodzi w okresie okołomenopauzalnym, jest sygnałem, że kobiety powinny nieco inaczej spojrzeć na swoje zdrowie, być może zmienić niektóre nawyki i uważnie słuchać swojego ciała.

  • Adobe Stock

    Jasna strona amyloidów

    To jedno z najbardziej nieoczekiwanych odkryć ostatnich lat: cząsteczki kojarzone dotąd niemal wyłącznie z neurodegeneracją okazują się potrzebne do zapamiętywania. Najnowsze badanie z 2026 roku pokazuje, że mózg może wykorzystywać kontrolowane formy białek beta-amyloidowych jako narzędzie do utrwalania doświadczeń, co podważa wieloletni obraz amyloidu jako wyłącznie toksycznego produktu choroby i otwiera nowy rozdział w badaniach nad pamięcią oraz chorobą Alzheimera.

  • AdobeStock

    Czy praca w późnym wieku wspiera zdrowie?

    Życie zawodowe w późnym wieku może pomagać w dłuższym zachowaniu sprawności. Najnowsze badania sugerują, że praca może wspierać funkcje poznawcze i kondycję fizyczną seniorów, jednak jej wpływ nie jest jednoznaczny.

  • PAP/Kalbar

    Silny wiatr wpływa na serce, metabolizm i psychikę

    Silny, porywisty wiatr zwykle traktujemy jak pogodową niedogodność. Przeszkadza w spacerze, potęguje uczucie chłodu, psuje koncentrację. Rzadko myślimy o nim w kategoriach zagrożenia zdrowotnego. Tymczasem badania naukowe coraz wyraźniej pokazują, że wiatr jest czynnikiem środowiskowym, który realnie oddziałuje na organizm człowieka. I nie chodzi wyłącznie o komfort termiczny, ale o serce, metabolizm, gospodarkę hormonalną i funkcjonowanie psychiki.

NAJNOWSZE

  • Adobe Stock

    W gabinecie seksuologa

    Badanie seksuologiczne nie koncentruje się jedynie na rozmowie dotyczącej życia seksualnego. To kompleksowy wywiad medyczny dotyczący funkcjonowania wielu układów, m.in. hormonalnego, krążenia czy nawet ruchu – zaznacza prof. Michał Lew-Starowicz, kierownik Kliniki Psychiatrii CMKP.

  • Włókniaki to ryzyko metaboliczne

  • Patomorfolog stawia diagnozę nowotworu

  • Jaki wpływ mają alkohol i papierosy na bóle głowy

  • Współczesna seksuologia uznaje różnorodność

  • AdobeStock

    Szczepienie mężczyzn przeciwko wirusowi HPV dwukrotnie zmniejsza ryzyko rozwoju nowotworu głowy i szyi

    Szczepienie przeciwko HPV od dawna jest postrzegane jako sposób zapobiegania rakowi szyjki macicy u kobiet, ale wirus ten powoduje również szereg nowotworów dotykających mężczyzn. Naukowcy z Centrum Medycznego Prefektury Nara w Japonii przeanalizowali dane populacyjne na dużą skalę, aby ocenić skuteczność dziewięciowalentnej szczepionki przeciwko HPV w zapobieganiu nowotworom u mężczyzn.

  • Opieka położnej od pierwszych dni ciąży

  • Lek na stwardnienie rozsiane? To być może niedaleka przyszłość

Serwisy ogólnodostępne PAP