Jak przepędzić mgłę mózgową?
Autorka: Monika Grzegorowska
Prawie każdy zna frustrujące uczucie zamglenia umysłu, w którym myśli wydają się ospałe, pamięć zawodna, a koncentracja wymaga heroicznego wysiłku. Mgła mózgowa. To nie diagnoza ani oznaka spadku inteligencji, ale odzwierciedlenie reakcji mózgu na sen, stres, odżywianie, zmiany w zdrowiu lub czynniki związane ze stylem życia. Jeśli nie towarzyszy chorobie, dość łatwo można sobie z nią poradzić.
„Mgła mózgowa” odnosi się do objawów, które wpływają na zdolność jasnego myślenia, koncentracji, zapamiętywania, skupienia i uwagi. Może wystąpić z wielu różnych powodów, w tym z braku odpowiedniej jakości snu, ze stresu, lęku lub depresji. W niektórych przypadkach może być związana z chorobą lub działaniem niepożądanym leków.
Istnieje wiele możliwych przyczyn mgły mózgowej. Do najczęstszych chorób, które mogą ją wywołać, należą:
– choroby autoimmunologiczne, takie jak toczeń, stwardnienie rozsiane i fibromialgia;
– cukrzyca i niski poziom cukru we krwi (hipoglikemia);
– zakażenie COVID-19 ( długi COVID);
– chemioterapia w leczeniu raka.
Dużo mówiło się o mgle mózgowej w powiązaniu z COVID-19. Nowe badania pokazują, że mgła mózgowa jest wynikiem obecności wirusa w jelitach po ustąpieniu objawów infekcji. Patogen zmienia mikrobiom jelit, co może zmniejszyć produkcję serotoniny, czyli przekaźnika chemicznego.
Niektóre badania wskazują, że układ odpornościowy może powodować stan zapalny mózgu (neurozapalenie), który czasowo blokuje lub utrudnia organizmowi przetwarzanie informacji, co może wpływać na funkcje poznawcze i prowadzić do objawów mgły mózgowej.
Dręczy ona również niektóre kobiety w okresie okołomenopauzalnym – zdarza się, że gdy zaczyna się ten etap w ich życiu, doświadczają krótkotrwałych problemów z pamięcią i koncentracją. Rodzaj i nasilenie objawów fizycznych mogą się różnić u poszczególnych osób ze względu na dziedzictwo genetyczne, czynniki społeczne i kulturowe, takie jak dieta w różnych regionach geograficznych, palenie tytoniu i stres, liczbę dzieci, które kobieta może mieć oraz czynniki środowiskowe, takie jak np. narażenie na niektóre pestycydy.
Jeśli przyczyną nie jest choroba lub zmiany hormonalne, recepta na mgłę mózgowa jest dość prosta.
„Brzmi jak stek banałów. Ale uwierz mi, jest dobra dla ciebie i twojego ciała” – przekonuje prof. n. biol. Agnieszka Szuster-Ciesielska z Katedry Wirusologii i Immunologii Instytutu Nauk Biologicznych UMCS w Lublinie.
Niestety na efekty trzeba po prostu zapracować, co nie wszystkim może się podobać.
Specjalistka na Facebooku przedstawia ową receptę:
1. SEN – nie ma nic za darmo. Jeśli się nie wyśpisz, twój mózg nie może sprawnie pracować. Kluczowa jest nie tylko jego ilość, ale i jakość. Jeśli śpisz 9 godzin, ale budzisz się zmęczona, niewyspana – może się wybudzasz lub cierpisz na bezdech senny? Warto to sprawdzić!
2. DIETA – mózg potrzebuje dobrego paliwa, nie chce śmieci, nie toleruje niedoborów. Na zdrowie wyjdzie ci z pewnością dieta śródziemnomorska. Warto też zainteresować się dietą MIND (mix śródziemnomorskiej i DASH). Nie wierz w obietnice typu: jedz szpinak i sardynki, a twój mózg będzie jak żyleta, ale wprowadź do dobrze skomponowanej diety ryby i warzywa liściaste.
Podstawowe zasady diety MIND:
Jedz codziennie: zielone warzywa liściaste, regularnie: jagody (szczególnie borówki), traktuj oliwę z oliwek jako podstawę, orzechy, ryby, drób. Ogranicz: masła, sery, słodycze, fast foody. Brzmi prosto.
3. AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA – tak, nie ma lekko. Ładuj się energią i endorfinami! Ruch ma być regularny. Nie pomoże (a może nawet zaszkodzić) intensywny trening na tydzień przed planowanym urlopem. Aktualnie optymalna zalecana dawka dla mózgu to: 150 minut ćwiczeń aerobowych tygodniowo plus trening siłowy. Dbaj o mięśnie, one regulują twój metabolizm i zapobiegają niedołężności na starość. Pamiętaj, że ćwiczenia to najbardziej potwierdzona dowodami strategia zapobiegania demencji!
4. STRES – redukuj go na wszelkie sposoby. Odseparuj się od toksycznych ludzi, zmień pracę jeśli trzeba, pomyśl, co możesz zrobić, żeby przestać się tak stresować. A możesz dużo, jeśli naprawdę tego chcesz. Kortyzol nie tylko realnie pogarsza funkcje poznawcze, ale po prostu nas zabija.
5. HTM – nie ma oficjalnych rekomendacji, by menopauzalną mgłę mózgową leczyć hormonalnie, chociaż nie da się zaprzeczyć świadectwu wielu kobiet, że wraz z rozpoczęciem terapii ich mgła się rozproszyła. Warto pamiętać, że sama menopauza wpływa negatywnie na funkcje poznawcze i hormonalna terapia menopauzy może dać dodatkowy bonus w postaci ustąpienia jej objawów.
Jest jednak „ALE”
„Niewyspana, źle odżywiona, wyczerpana codziennością, tkwiąca na kanapie – raczej efektów nie zobaczysz! Jeśli smutki topisz w alkoholu, uwielbiasz przetworzoną żywność, pijesz za mało wody – tym bardziej” – przekonuje prof. Szuster-Ciesielska.
Mgła mózgowa ma wiele przyczyn, o czym przekonaliśmy się dotkliwie podczas pandemii.
Sprzyjają jej ostre choroby zapalne, ale też różne przewlekłe schorzenia. Dokucza osobom z miażdżycą, cukrzycą, niedokrwistością. Bywa sygnałem problemów neurologicznych, choroby nerek.
„Dlatego jeśli od dawna nie robiłaś sobie »przeglądu«, nie możesz sama odkryć przyczyny gorszej formy lub objawy bardzo cię niepokoją, zajrzyj do lekarza pierwszego kontaktu. Może razem dojdziecie do właściwych wniosków lub pokieruje cię dalej. Mgła mózgowa to nie fanaberia, tylko realny problem, który nie jest ci potrzebny” – podsumowuje specjalistka.
