Patronat Serwisu Zdrowie

Kalendarz szczepień na 2027: intuicyjny, praktyczny przewodnik

Nowy kalendarz szczepień ma być intuicyjnym, praktycznym „przewodnikiem" (manualem) dla medyków – zaznacza dr. n. med. Paweł Grzesiowski, Główny Inspektor Sanitarny. I choć nie ma w dokumencie większych zmian, to sama uproszczona i przejrzysta formuła ma być twardym argumentem przemawiającym za profilaktyką.

PAP/Lech Muszyński
PAP/Lech Muszyński

W Programie Szczepień Ochronnych (PSO) na 2027 rok, nieoficjalnie nazwanym przez dr Grzesiowskiego „PSO 3.0”, a bardziej potoczenie kalendarzem szczepień nie ma rewolucji, jeśli chodzi o szczepienia. Jednak dokument jest nowym etapem, który ma opierać się na transparentnych procedurach, uproszczonych schematach, np. kto może do danego szczepienia kwalifikować, kto szczepić (lista zawodów medycznych wydłuża się), jakie są szczepienia zalecane, obowiązkowe, poekspozycyjne.

– Wydaje się, że ten kalendarz szczepień w tej chwili jest naprawdę bardzo przejrzysty. Pracujemy obecnie nad ujednoliceniem procesu tworzenia PSO – podkreślił GIS.

To ma wytrącić argument z rąk antyszczepionkowców, którzy często zarzucali, że nie ma jasnej procedury tworzenia kalendarza. Teraz taka powstanie.

– Będzie precyzyjnie określone, kto uczestniczy w tworzeniu kalendarza szczepień oraz jaki wkład merytoryczny do niego wnosi. Przedstawimy jasne mechanizmy weryfikacji i ostatecznego uchwalania tego dokumentu (…). Chcemy w ten sposób wyeliminować jakiekolwiek zarzuty, że kalendarz powstaje według niejasnych kryteriów, na przykład pod konkretnych producentów szczepionek lub że jest niezgodny z aktualną wiedzą medyczną – powiedział dr Grzesiowski. 

archiwum

Chrońmy dzieci przed infekcją RSV. Wszystkie!

Wirus RS, czterokrotnie bardziej zaraźliwy niż wirus grypy, wywołujący m.in. zapalenie oskrzelików, oskrzeli, płuc jest szczególnie niebezpieczny dla wcześniaków i dzieci do 2. r.ż. Dlatego od 15 lat stosuje się u nich profilaktykę (przeciwciała monoklonalne). W tej chwili jednak niezbędne jest, by wszystkie dzieci, bez wyjątku, zostały nią objęte. To szansa na uniknięcie ciężkich powikłań i sytuacji, że „szpitale pękają w szwach”, jak w zeszłym sezonie  – wskazują eksperci, którzy uczestniczyli w konferencji poświęconej profilaktyce zakażeń RSV.

Program Szczepień Obowiązkowych to „manual” dla lekarzy

W PSO usunięto niepotrzebne fragmenty tekstu, które narastały latami i sprawiały, że dokument stawał się coraz mniej czytelny. Wprowadzono proste tabele i skrócony kalendarz (osobno dla dzieci i dorosłych), które można wydrukować i powiesić w gabinecie. Dodano szczegółowe zalecenia m.in. dla kobiet w ciąży, dla wcześniaków i procedury szczepień zalecanych przed podróżą zagraniczną w obszary zagrożenia zakażeniem poszczególnymi chorobami, a także szczepień poekspozycyjnych – zarówno obowiązkowych, jak i zalecanych.

– Wydzielono postępowanie dotyczące obowiązkowych szczepień poekspozycyjnych od zalecanych, bo obowiązkowe to tylko szczepienie przeciw błonicy, tężcowi i wściekliźnie, a przecież poekspozycyjnie możemy szczepić jeszcze w kilku innych chorobach – przypomniał dr Grzesiowski. 

Jako nowość pojawiły się wytyczne dotyczące profilaktyki RSV oraz zalecane szczepienia dla poszczególnych grup zawodowych (np. pracowników sektora rolnego i leśnego, transportu, budownictwa, gastronomicznego, turystycznego, służb mundurowych, czynnych żołnierzy zawodowych).

Koniec z „papierologią” w szczepieniach

Nowy system szczepień ma być oparty na cyfryzacji. To ma być koniec „papierologii”. Od blisko trzech lat istnieje prawny obowiązek wpisywania szczepień zalecanych do elektronicznej karty pacjenta w systemie gabinetowym (gabinet.gov.pl). Grzesiowski zaznaczył, że praktycznie wszyscy farmaceuci wywiązują się z niego, ale są lekarze POZ, którzy wciąż tego nie robią, zasłaniając się np. niedostosowaniem oprogramowania gabinetowego do platformy P1. To powinno się zmienić. 

– Od przyszłego roku będziemy musieli do tego podejść bardziej restrykcyjnie. Dzisiaj wciąż tolerujemy – bo wiemy, że to nie wynika ze złej woli, ale raczej z niedostosowania systemów informatycznych – że część pacjentów nie ma wpisywanych szczepień zalecanych. Przypomnę, że każde szczepienie zalecane np. przeciw grypie. COVID, HPV powinno być odnotowane w elektronicznej karcie szczepień pacjenta – mówił Grzesiowski.

Jednocześnie zaznaczył, że jeśli chodzi o e-kartę szczepień obowiązkowych, to jest jeszcze w fazie projektu.

– Musi dojść do zmiany w ustawie, żeby e-karta szczepień obowiązkowych stała się faktem. Wtedy zniknie również papierowa dokumentacja, czyli nie będzie już tzw. papierowej karty uodpornienia. Przejdzie do lamusa. Gdyby to nastąpiło w przyszłym roku, byłoby cudownie. Zamknęlibyśmy klamrą cały proces cyfryzacji nadzoru nad szczepieniami – podkreślił GIS. 

Dodatkowo rozwiązałby się problem „znikających dzieci” w systemie. To sytuacja, gdy rodzice celowo wypisują dziecko z przychodni, by uniknąć nadzoru nad realizacją szczepień.

Ponadto w PSO – w obliczu starzejącego się społeczeństwa, gdy profilaktyka chorób zakaźnych staje nie tylko domeną pediatrii – rozbudowano sekcję dotycząca szczepień zalecanych dla dorosłych. Chodzi o przejrzystość szczepień w poszczególnych grupach. 

zdj. PAP

Półpasiec to nie jest łagodna choroba

Jest społeczne przekonanie, że choroby zakaźne to przeszłość. Nic bardziej mylnego. One nie znikną i będą pojawiały się nowe. Antybiotykoodporność w znacznej mierze dotyczy również tej grupy chorób, dlatego warto się szczepić. Dotyczy to m. in. półpaśca, którego przebieg może skończyć się neuralgią potrafiącą trwać latami.

Program Szczepień Ochronnych to dokument techniczny, nie akt prawny 

Główny Inspektor Sanitarny przypomniał podstawową różnicę. Otóż Program Szczepień Ochronnych nie jest dokumentem prawnym, ale technicznym. Obowiązek szczepień nakładany jest dopiero przez odpowiednią ustawę lub rozporządzenie Ministra Zdrowia. Dlatego w kalendarzu nie pojawiło się jako obowiązkowe szczepienie przeciw wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV), choć było zapowiadane, bo konsultacje w tej sprawie jeszcze trwają. 

– Kalendarz szczepień może tylko uwzględnić to, co Minister Zdrowia uzna za szczepienia obowiązkowe właśnie w tym rozporządzeniu – wyjaśnił GIS.

Eksperci takie rozwiązanie mocno popierają, tym bardziej, że zapotrzebowanie na tę profilaktykę jest spore. Świadczy o tym fakt, że od 1 października br., gdy wprowadzono możliwość bezpłatnych szczepień młodych dorosłych przeciwko HPV, „w ciągu miesiąca podano 80 tys. dawek”. 

Program Szczepień Ochronnych jest corocznie aktualizowany i publikowany w formie komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego (GIS). Ostateczna wersja kalendarza publikowana jest w Dzienniku Urzędowym Ministra Zdrowia, najpóźniej do 31 października roku poprzedzającego realizację tego programu.
 

Autorka

Klaudia Torchała

Klaudia Torchała - Z Polską Agencją Prasową związana od końca swoich studiów w Szkole Głównej Handlowej, czyli od ponad 25 lat. To miał być tylko kilkumiesięczny staż w redakcji biznesowej, została prawie 15 lat. W Serwisie Zdrowie od 2022 roku. Uważa, że dziennikarstwo to nie zawód, ale charakter. Przepływa kilkanaście basenów, tańczy w rytmie, snuje się po szlakach, praktykuje jogę. Woli małe kina z niewygodnymi fotelami, rowery retro. Zaczyna dzień od małej czarnej i spaceru z najwierniejszym psem - Szógerem.

ZOBACZ TEKSTY AUTORKI

Źródła

https://www.gov.pl/web/gis/program-szczepien-ochronnych-na-2027-rok

Konferencja prasowa pt. „Program Szczepień Ochronnych na 2027 rok - kierunki zmian i najważniejsze wyzwania” zorganizowana przez Stowarzyszenie Dziennikarzy dla Zdrowia (18 listopada 2026 r.)

ZOBACZ WIĘCEJ

  • adobe

    Po co nam gorączka?

    Gorączka kojarzy się przede wszystkim z chorobą, osłabieniem i koniecznością sięgnięcia po termometr, a zaraz potem po lek przeciwgorączkowy. Tymczasem podwyższona temperatura ciała nie jest wyłącznie niepożądanym skutkiem infekcji. To jeden z najstarszych mechanizmów obronnych, jakie wykształciły organizmy żywe. Kiedy temperatura zaczyna rosnąć, w naszym ciele uruchamia się skomplikowana reakcja, w której uczestniczą układ odpornościowy, mózg, naczynia krwionośne i mięśnie.

  •  PAP/Paweł Supernak

    Kalendarz badań profilaktycznych mężczyzn

    Mężczyźni żyją średnio o siedem lat krócej niż kobiety. Często pojawiają się u specjalisty już z zaawansowaną chorobą lub gdy zaczyna boleć. Rzadziej pamiętają o profilaktyce, dlatego badania, które na stałe powinny być w pisane w kalendarz każdego mężczyzny w zależności od wieku przygotowała Kulczyk Fundation.

  • PAP/Andrzej Lange

    Sól wzbogacona w potas – korzystniejsza dla serca i nerek?

    Zastąpienie tradycyjnej soli kuchennej taką wzbogaconą w potas może wpływać na ograniczenie chorób sercowo-naczyniowych i przewlekłych chorób nerek – wynika z badania opublikowanego w „Nature” obejmującego osoby w wieku 25 lat i starsze z 193 krajów. Nie u wszystkich jednak takie rozwiązanie jest wskazane i bezpieczne.

  • PAP/Adam Hawałej

    Cukrzycowa choroba stóp na radarze – bezpłatne badania, by powstrzymać amputacje

    Osoby ze zdiagnozowaną cukrzycą w dniach 13–20 listopada br. mogą wziąć udział w bezpłatnych badaniach stóp w specjalistycznych placówkach, które przyłączą się do akcji. Polskie Towarzystwo Leczenia Ran po raz piąty dołącza do międzynarodowej inicjatywy zapoczątkowanej przez organizację D-Foot International. Zapisy na badania trwają.

NAJNOWSZE

  • PAP/Jacek Turczyk

    Nowa era w leczeniu POChP

    Patronat Serwisu Zdrowie

    Dla osób żyjących z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc (POChP) każdy dzień bywa walką o oddech – duszność odbiera im siły i samodzielność. Dziś jednak medycyna otwiera przed nimi nowy rozdział: przełomowe terapie biologiczne, które precyzyjnie hamują zapalenie w drogach oddechowych, dając szansę na zatrzymanie zaostrzeń choroby i odzyskanie utraconego komfortu życia.

  • Andropauza to nie odpowiednik menopauzy

  • Jak odróżnić mobbing od konfliktu w pracy

  • Onkologia integracyjna – droga do ciała i psychiki

  • Arteterapia to świetlisty przewodnik w chorobie onkologicznej

  • AdobeStock

    Rozluźnij się i odzyskaj moc

    Dopiero w stanie prawdziwego fizjologicznego rozluźnienia nasz organizm ma szansę na pełną regenerację. O umysł warto dbać z taką samą uważnością, z jaką trenujemy mięśnie. Wystarczy zaledwie kilka minut dziennie poświęconych na uważny oddech, aby odzyskać wewnętrzną równowagę i energię do działania.

  • Ultraprzetworzona żywność może szkodzić psychice dzieci

  • Tlen hiperbaryczny pomaga, ale nie na wszystko!

Serwisy ogólnodostępne PAP