Jak nastolatek może wpierać rówieśnika, który ma myśli samobójcze.

Autorka: Monika Grzegorowska

30 proc. dzieciom z klas siódmych rówieśnik zwierzył się z myśli samobójczych. Zobowiązane obietnicą utrzymania tajemnicy nie proszą o pomoc, same próbują
rozwiązać tę sytuację, nawet jeśli to ich przerasta, bo nie wiedzą jak postąpić. Dlatego tak ważne jest, by rozmawiać z dziećmi o kryzysie psychicznym, o pierwszej pomocy emocjonalnej i wsparciu rówieśniczym.

28.01.2026/13:12
2 minuty czytania

Dorośli boją się mówić o samobójstwie, pytać o myśli samobójcze. Nauczyciele nie wiedzą, czy mają prawo zapytać ucznia o to, czy ma myśli samobójcze. Tymczasem jak wynika z raportu "Dobre i złe wiadomości – życie online i offline a zdrowie psychiczne polskich nastolatków", że dzieci po prostu o tym rozmawiają. 

30 proc. w klasach siódmych szkoły podstawowej i 45 proc.  z klas trzecich szkół ponadpodstawowych to dzieci, którym bliska osoba, rówieśnik, zwierzała się z myśli samobójczych. One o tym po prostu rozmawiają. 

I bardzo często w obliczu kryzysu samobójczego kolegi lub koleżanki biorą na siebie odpowiedzialność i próbują rozwiązać tę sytuację. 

- Nie muszę chyba tłumaczyć, co oznacza, gdy w tak poważnej sytuacji kolega lub koleżanka prosi "tylko nie mów nikomu". Te dzieci zostają same z informacją, że ktoś chce odebrać sobie życie. Nie kierują się po pomoc, nie wiedzą jak poprosić o tę pomoc. To powód dla którego należy rozmawiać z dziećmi o samobójstwie. Na lekcjach należy mówić o kryzysie psychicznym, o pierwszej pomocy emocjonalnej, o wsparciu rówieśniczym - mówiła dr Haszka Witkowska, wiceprezes Polskiego Towarzystwa Suicydologicznego podczas posiedzenia Sejmu na temat wpływu mediów społecznościowych oraz algorytmów na zdrowie psychiczne dzieci i młodzieży, w tym na postawy suicydalne, w listopadzie 2025r.

W sytuacji, w której ktoś doświadcza kryzysu psychicznego, deklaruje, że odbierze sobie życie, pamiętajmy, że nie możemy zostać z taką informacją sami – musimy znaleźć dorosłą osobę godną zaufania w swoim otoczeniu. W przypadku nastolatka może to być jego rodzic, rodzic osoby w kryzysie, wychowawca, nauczyciel, członek dalszej rodziny, szkolny specjalista. Ktoś, komu powie o tym, co wie, i poprosi o pomoc i wsparcie – dla rówieśnika w kryzysie i dla siebie.

- Ważnym wątkiem, w kontekście prób samobójczych w najmłodszej grupie wiekowej do 19 roku życia, jest rola wsparcia rówieśniczego, bo bardzo często to dzieci i nastolatki jako pierwsi wiedzą o kryzysach swoich rówieśników. Ważne jest, aby nie brały na siebie za dużej presji i żeby wiedziały, gdzie kończą się granice wsparcia rówieśniczego. Bo badania pokazują nam jedno: dzieciom nie brakuje empatii, nie brakuje wrażliwości i nie brakuje postaw prospołecznych. Brakuje im konkretnych umiejętności jak wspierać osobę w kryzysie – mówi Lucyna Kicińska ekspertka Biura ds. Zapobiegania Samobójstwom w warszawskim Instytucie Psychiatrii i Neurologii.

________________________________________________________

Jeśli przeżywasz trudności i myślisz o odebraniu sobie życia lub chcesz pomóc osobie zagrożonej samobójstwem pamiętaj, że możesz skorzystać z bezpłatnych numerów pomocowych:

800 70 2222
całodobowy
Centrum Wsparcia dla osób dorosłych w kryzysie psychicznym
800 12 12 12 
całodobowy
Dziecięcy Telefon Zaufania Rzecznika Praw Dziecka
116 111
całodobowy
Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży
116 123
całodobowy
Telefon wsparcia emocjonalnego dla dorosłych
112
Numer alarmowy w sytuacjach zagrożenia zdrowia i życia

Inne numery telefonów pomocowych na stronach:
www. zapobiegajmysamobojstwom.pl
www.zwjr.pl wjr.pl/bezplatne-numery-pomocowe
www.pokonackryzys.pl
 

Autorka

Monika Grzegorowska

Monika Grzegorowska - O dziennikarstwie marzyła od dziecka i się spełniło. Od zawsze to było dziennikarstwo medyczne – najciekawsze i nie do znudzenia. Wstępem była obrona pracy magisterskiej o błędach medycznych na Wydziale Resocjalizacji. Niemal całe swoje zawodowe życie związała z branżowym Pulsem Medycyny. Od kilku lat swoją wiedzę przekłada na bardziej przystępny język w Serwisie Zdrowie PAP, co doceniono przyznając jej Kryształowe Pióro. Nie uznaje poranków bez kawy, uwielbia wieczory przy ogromnym stole z puzzlami. Życiowe baterie ładuje na koncertach i posiadówkach z rodziną i przyjaciółmi.

ZOBACZ TEKSTY AUTORKI

COPYRIGHT

Wszelkie materiały PAP (w szczególności depesze, zdjęcia, grafiki, pliki video) zamieszczone w portalu "Serwis Zdrowie" chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych.

ZOBACZ WIĘCEJ

  • PAP/Piotr Wittman

    Kalistenika – sposób na formę

    Kalistenika jeszcze niedawno kojarzyła się głównie z wojskowym drylem, gimnastyką na szkolnych boiskach albo efektownymi figurami wykonywanymi przez sportowców na drążkach. Dziś przeżywa prawdziwy renesans. W internecie miliony osób oglądają treningi z wykorzystaniem ciężaru własnego ciała, a specjaliści od aktywności fizycznej coraz częściej podkreślają, że nie zawsze potrzeba skomplikowanych urządzeń, aby skutecznie wzmacniać organizm.

  • Nastolatki stresują się bardziej niż dorośli

    Nastolatki reagują na stres silniej niż osoby dorosłe i dłużej są narażone na jego negatywne skutki. To efekt niedojrzałości sieci neuronalnych odpowiedzialnych za regulację emocji.

  • PAP/Łukasz Ogrodowczyk

    Alkohol to nie najlepszy sposób na poprawę nastroju

    Wiele osób sięga po alkohol, chcąc poprawić sobie nastrój lub by uporać się z lękiem. To błąd, bo choć etanol początkowo stymuluje wydzielanie dopaminy i działa przeciwlękowo, to w miarę jego metabolizowania mózg staje się bardziej podatny na stres i stany depresyjne.

  • AdobeStock

    Wakacje to nie wyścig z czasem

    Współczesne podróże często zamieniają się w wyścig z czasem – szczegółowe listy miejsc, zaplanowane dni i chęć, by zobaczyć jak najwięcej. Zamiast czuć się wypoczętym, po urlopie jesteśmy wyczerpani, nawet gdy byliśmy w miejscu, które powinno sprzyjać odpoczynkowi. Łatwo w ten sposób stracić to, co najcenniejsze: spontaniczne chwile, ciszę, lokalną atmosferę i poczucie bycia naprawdę obecnym.

NAJNOWSZE

  • Adobe Stock

    Farmakoterapia na walizkach

    Wakacje to czas, gdy spontaniczność bierze górę nad codzienną rutyną, a to niewątpliwie odbija się zarówno na funkcjonowaniu organizmu, jak też na skuteczności przyjmowanych leków. Najważniejsze jednak, aby terapia lekowa była prawidłowo dobrana i nie zawiodła w czasie podróży. O czym warto pamiętać w alfabetycznym skrócie – radzą dr hab. Jarosław Woroń i prof. dr hab. Ryszard Korbut z Zakładu Farmakologii Klinicznej Katedry Farmakologii Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Jagiellońskiego Collegium Medicum w Krakowie.

  • Uregulowany cykl dobowy to podstawa zdrowego mózgu

  • suPAR: w poszukiwaniu wskazówek zegara biologicznego

  • LGBTQ+ to akronim wciąż stygmatyzujący

  • Gastropareza, czyli dlaczego żołądek się leni

WIADOMOŚCI

  • Wazopresyna – hormon przetrwania

    Kiedy organizm traci wodę, spada ciśnienie tętnicze albo pojawia się zagrożenie życia, do działania wkracza wazopresyna. Przez lata kojarzono ją głównie z regulacją gospodarki wodnej. Dziś wiadomo, że ten niewielki hormon wpływa także na pracę serca i nerek, reakcję na stres, funkcjonowanie mózgu, a nawet zachowania społeczne. Naukowcy odkrywają kolejne obszary jej działania i szukają sposobów, by wykorzystać tę wiedzę w leczeniu poważnych chorób.

  • Badanie: im wcześniej kończymy jedzenie w ciągu dnia, tym lepiej śpimy?

  • Nużeńce i my

Serwisy ogólnodostępne PAP