Jak nastolatek może wpierać rówieśnika, który ma myśli samobójcze.

Autorka: Monika Grzegorowska

30 proc. dzieciom z klas siódmych rówieśnik zwierzył się z myśli samobójczych. Zobowiązane obietnicą utrzymania tajemnicy nie proszą o pomoc, same próbują
rozwiązać tę sytuację, nawet jeśli to ich przerasta, bo nie wiedzą jak postąpić. Dlatego tak ważne jest, by rozmawiać z dziećmi o kryzysie psychicznym, o pierwszej pomocy emocjonalnej i wsparciu rówieśniczym.

28.01.2026/13:12
2 minuty czytania

Dorośli boją się mówić o samobójstwie, pytać o myśli samobójcze. Nauczyciele nie wiedzą, czy mają prawo zapytać ucznia o to, czy ma myśli samobójcze. Tymczasem jak wynika z raportu "Dobre i złe wiadomości – życie online i offline a zdrowie psychiczne polskich nastolatków", że dzieci po prostu o tym rozmawiają. 

30 proc. w klasach siódmych szkoły podstawowej i 45 proc.  z klas trzecich szkół ponadpodstawowych to dzieci, którym bliska osoba, rówieśnik, zwierzała się z myśli samobójczych. One o tym po prostu rozmawiają. 

I bardzo często w obliczu kryzysu samobójczego kolegi lub koleżanki biorą na siebie odpowiedzialność i próbują rozwiązać tę sytuację. 

- Nie muszę chyba tłumaczyć, co oznacza, gdy w tak poważnej sytuacji kolega lub koleżanka prosi "tylko nie mów nikomu". Te dzieci zostają same z informacją, że ktoś chce odebrać sobie życie. Nie kierują się po pomoc, nie wiedzą jak poprosić o tę pomoc. To powód dla którego należy rozmawiać z dziećmi o samobójstwie. Na lekcjach należy mówić o kryzysie psychicznym, o pierwszej pomocy emocjonalnej, o wsparciu rówieśniczym - mówiła dr Haszka Witkowska, wiceprezes Polskiego Towarzystwa Suicydologicznego podczas posiedzenia Sejmu na temat wpływu mediów społecznościowych oraz algorytmów na zdrowie psychiczne dzieci i młodzieży, w tym na postawy suicydalne, w listopadzie 2025r.

W sytuacji, w której ktoś doświadcza kryzysu psychicznego, deklaruje, że odbierze sobie życie, pamiętajmy, że nie możemy zostać z taką informacją sami – musimy znaleźć dorosłą osobę godną zaufania w swoim otoczeniu. W przypadku nastolatka może to być jego rodzic, rodzic osoby w kryzysie, wychowawca, nauczyciel, członek dalszej rodziny, szkolny specjalista. Ktoś, komu powie o tym, co wie, i poprosi o pomoc i wsparcie – dla rówieśnika w kryzysie i dla siebie.

- Ważnym wątkiem, w kontekście prób samobójczych w najmłodszej grupie wiekowej do 19 roku życia, jest rola wsparcia rówieśniczego, bo bardzo często to dzieci i nastolatki jako pierwsi wiedzą o kryzysach swoich rówieśników. Ważne jest, aby nie brały na siebie za dużej presji i żeby wiedziały, gdzie kończą się granice wsparcia rówieśniczego. Bo badania pokazują nam jedno: dzieciom nie brakuje empatii, nie brakuje wrażliwości i nie brakuje postaw prospołecznych. Brakuje im konkretnych umiejętności jak wspierać osobę w kryzysie – mówi Lucyna Kicińska ekspertka Biura ds. Zapobiegania Samobójstwom w warszawskim Instytucie Psychiatrii i Neurologii.
 

Autorka

Monika Grzegorowska

Monika Grzegorowska - O dziennikarstwie marzyła od dziecka i się spełniło. Od zawsze to było dziennikarstwo medyczne – najciekawsze i nie do znudzenia. Wstępem była obrona pracy magisterskiej o błędach medycznych na Wydziale Resocjalizacji. Niemal całe swoje zawodowe życie związała z branżowym Pulsem Medycyny. Od kilku lat swoją wiedzę przekłada na bardziej przystępny język w Serwisie Zdrowie PAP, co doceniono przyznając jej Kryształowe Pióro. Nie uznaje poranków bez kawy, uwielbia wieczory przy ogromnym stole z puzzlami. Życiowe baterie ładuje na koncertach i posiadówkach z rodziną i przyjaciółmi.

ZOBACZ TEKSTY AUTORKI

COPYRIGHT

Wszelkie materiały PAP (w szczególności depesze, zdjęcia, grafiki, pliki video) zamieszczone w portalu "Serwis Zdrowie" chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych.

ZOBACZ WIĘCEJ

  • Adobe

    Jak lit ratuje mózg

    Jeszcze do niedawna lit kojarzył się głównie z psychiatrią i leczeniem choroby afektywnej dwubiegunowej. Dziś coraz częściej pojawia się w kontekście demencji i choroby Alzheimera. Najnowsze badania sugerują, że jego niedobór może mieć związek z neurodegeneracją i starzeniem się mózgu. W nadmiarze może jednak szkodzić m.in. nerkom i tarczycy.

  • AdobeStock

    Jak wspierać nastolatka, który dowiaduje się o myślach samobójczych kolegi

    Dla nastolatka informacja, że jego kolega czy koleżanka chce odebrać sobie życie, jest bardzo obciążająca. Nie możemy zostawić go samego z tą informacją, ale też musimy mu wytłumaczyć, że ujawnienie komuś dorosłemu tego problemu jest rozwiązaniem, a nie zdradą zaufania – mówi Lucyna Kicińska, ekspertka Polskiego Towarzystwa Suicydologicznego i wiceprezeska Fundacji Życie Warte Jest Rozmowy.

  • AdobeStock

    Treści samobójcze wyświetlają się dzieciom, nawet jeśli ich nie szukają

    Treści suicydalne wyświetlają się nastolatkom w sieci, nawet jak nie są przez nich wyszukiwane: transmisje online z samobójstw i prób samobójczych, niebezpieczne challenge, które są bezpośrednim czynnikiem ryzyka. Do tego przemoc rówieśnicza, deprywacja potrzeb i obniżenie własnej samooceny. To sprawia, że choć ogólna liczba samobójstw spada, w grupie młodych, do 19 rż. w ostatnim roku liczba samobójstw wzrosła - mówi dr Haszka Witkowska, wiceprezes Polskiego Towarzystwa Suicydologicznego.

  • Adobe

    Hormony i emocje

    Emocje często łączy się z działaniem hormonów w organizmie. Za stres winimy kortyzol, gdy pojawiają się kłopoty z regulacją emocji zrzucamy to na hormony płciowe. Serotonina bywa utożsamiana z dobrym nastrojem, dopamina z motywacją, a oksytocyna z więzią i zaufaniem. Tego typu popularne uproszczenia są jednak coraz wyraźniej kwestionowane przez współczesną neurobiologię i neuroendokrynologię. Wyniki badań naukowych wskazują, że emocje nie są bezpośrednim skutkiem działania jednego hormonu lub neuroprzekaźnika, lecz efektem złożonych interakcji wielu układów biologicznych.

NAJNOWSZE

  • Adobe

    Zimno. Co naprawdę dzieje się w ciele, gdy spada temperatura

    Gdy temperatura spada, organizm nie mierzy jej jak termometr. Zamiast tego reaguje na zmiany energii cieplnej, uruchamiając wyspecjalizowane receptory i sieci nerwowe. To dzięki nim chłód staje się świadomym odczuciem — a czasem także sygnałem zagrożenia.

  • Grypa się rozkręca

  • Jak wspierać nastolatka, który dowiaduje się o myślach samobójczych kolegi

  • Czy gry internetowe mogą uzależniać?

  • Wirusowe zapalenie wątroby: jedna nazwa, pięć różnych wirusów

WIADOMOŚCI

  • Adobe

    Jak lit ratuje mózg

    Jeszcze do niedawna lit kojarzył się głównie z psychiatrią i leczeniem choroby afektywnej dwubiegunowej. Dziś coraz częściej pojawia się w kontekście demencji i choroby Alzheimera. Najnowsze badania sugerują, że jego niedobór może mieć związek z neurodegeneracją i starzeniem się mózgu. W nadmiarze może jednak szkodzić m.in. nerkom i tarczycy.

  • Bez tłuszczu nie ma zdrowia

Serwisy ogólnodostępne PAP