Forum Konsumentów: w hazardzie online legalność oznacza wyższy poziom ochrony gracza
Nawet 40 proc. rynku gier hazardowych w internecie wciąż pozostaje w rękach nielegalnych podmiotów, wykorzystujących niewiedzę i nieuwagę konsumentów. Jak wynika z najnowszego raportu Fundacji Forum Konsumentów, stwarza to realne zagrożenia dla graczy, zwłaszcza tych nieletnich. Ochrona grających oraz standardy zabezpieczeń na nielegalnych platformach są na dwukrotnie niższym poziomie, niż u operatorów posiadających polską licencję – wynika z badania Fundacji.
Na pierwszy rzut oka wszystko wygląda solidnie i legalnie: regulamin zawierający katalog praw i obowiązków konsumenta, możliwość dokonywania transakcji płatniczych u zaufanych operatorów, weryfikacja wieku, kontakt do administratora. Jednak niemal co druga strona internetowa pojawiająca się w popularnych przeglądarkach internetowych i oferująca gry online nie posiada polskiej licencji i jest zarejestrowana poza granicami kraju - niekiedy w bardzo egzotycznych miejscach.
„Zabezpieczenia i gwarancje ochrony użytkownika na nielegalnych platformach mają często charakter pozorny, fikcyjny. W rzeczywistości jedynie operatorzy działający w granicach polskiego prawa oraz posiadający wymagane przez nie uprawnienia spełniają wymagania ustawowe związane z bezpieczeństwem gracza. Korzystanie z usług tych nielegalnych wiąże się z realnym ryzykiem utraty środków, naruszania przepisów o zakazie gry nieletnich czy brakiem jakiejkolwiek ochrony ze strony instytucji państwa” - mówił dr Tomasz Sińczak, prezes Fundacji Forum Konsumentów, podczas prezentacji najnowszego raportu dotyczącego hazardu online w Centrum Prasowym PAP.
Fundacja jest niezależną organizacją pozarządową, której celem jest dbanie o interesy i prawa konsumentów w Polsce. Cyklicznie publikuje ona raporty szczegółowo opisujące poziom ochrony oraz bezpieczeństwa obywateli w kolejnych obszarach gospodarki.
Tym razem przedmiotem raportu, opartego na autorskim badaniu z zastosowaniem metodyki Mystery Shopper (Tajemniczy Klient), jest rynek gier hazardowych online. Audytorzy wcielali się w rolę rzeczywistych użytkowników internetowych platform (legalnych i nielegalnych), aby sprawdzić, w jaki sposób wypełniają one obowiązki i standardy nakładane przez polskie prawo.
„Opracowano łącznie osiem scenariuszy audytów. Trzy z nich zakładały wyłącznie kontakt z obsługą platform. Cztery były oparte na interakcjach z interfejsami użytkownika platform, tj. wymagane było założenie konta. Z kolei w jednym scenariuszu ocenie podlegały wyłącznie materiały dotyczące odpowiedzialnej gry, dostępne na stronie internetowej operatora. Przebadaliśmy łącznie 16 platform hazardowych: 5 legalnych i 11 nielegalnych” - tłumaczył dr Tomasz Sińczak.
We wszystkich scenariuszach platformy legalne poradziły sobie lepiej od nielegalnych (średnio 60 punktów wobec 41). Każdorazowo oznaczało to, że poziom zabezpieczeń (weryfikacja wieku, tzw. mechanizm samowykluczenia, responsywność administratora, ochrona środków finansowych) jest u licencjonowanych poziomów znacznie wyższy niż u pozostałych.
„Wynik sumaryczny to 750 punktów wobec 404 na rzecz podmiotów legalnych, czyli osiągnęły one dwukrotnie lepszy wynik. Szczególne luki i niedociągnięcia zauważyliśmy w obszarze dostępu do gier osób niepowołanych, chociażby nieletnich lub tych, u których istniało podejrzenia uzależnienia od hazardu. Narzędzia weryfikacji wieku czy wykluczenia z dalszej gry u nielicencjonowanych podmiotów miały charakter fikcyjny, wystarczyło jedno kliknięcie, aby >>powrócić do stołu<<” - tłumaczył prezes Fundacji Forum Konsumentów.
Tymczasem w Polsce szara strefa ma się dobrze, a równolegle do siebie istnieją dwa światy: ten podmiotów legalnych, posiadających licencje i widniejący w rejestrach Ministerstwa Finansów, oraz drugi - jedynie udający, że spełnia podstawowe standardy.
„Dodatkowo jeśli nakładane są kary - to na konsumenta i to podwójnie. Bo z jednej strony grozi mu bardzo wysoka grzywna, z drugiej zaś dodatkowa kara administracyjna w wysokości 100 proc. potencjalnej wygranej. Co więcej, w szarej strefie i tak ryzykuje on nie tylko swoimi pieniędzmi, ale także danymi finansowymi i osobowymi. A nie możemy przecież wymagać od użytkownika weryfikacji legalności każdego podmiotu, na którego stronę wchodzi” - zaznaczył Ziemowit Bagłajewski, członek zarządu Fundacji Forum Konsumentów.
Ambicją Fundacji jest, aby raport spowodował rozpoczęcie dyskusji na temat sposobów lepszego i skuteczniejszego ochraniania użytkowników przed nielegalnymi operatorami platform hazardowych online. Jednym z pomysłów jest stworzenie kodeksu dobrych praktyk tej branży, podpisanie którego uwiarygadniałoby dany podmiot.
„Problem stanowią także reklamy nielegalnych podmiotów w social mediach, a duże koncerny technologiczne wciąż tolerują ich promowanie na swoich portalach. W wielu krajach zaś taka praktyka, uderzająca zwłaszcza w najmłodszych użytkowników, jest zabroniona” - wskazywał dr Mariusz Lewandowski z Wydziału Administracji i Nauk Społecznych Politechniki Warszawskiej.
Zdaniem autorów raportu konkretne działania ograniczające atrakcyjność platform, zarówno ze strony branży, jak i instytucji publicznych, powinny być podjęte niezwłocznie.
„Z naszych opracowań wynika, że w 2025 wartość szarej strefy obejmowała 40 proc. rynku. Do 2030 roku wartość może wzrosnąć do 43 proc. A to, jak pokazuje raport, bardzo realne zagrożenie dla kolejnych tysięcy graczy” - alarmował Andrzej Strojny, główny analityk i kierownik projektów legislacyjnych w Warsaw Enterprise Institute.
