Immunoterapia w raku jelita grubego?
Autorka: Monika Grzegorowska
Immunoterapia jest metodą leczenia aktywującą układ odpornościowy pacjenta do walki z komórkami nowotworowymi. Niestety u większości chorych na raka jelita grubego nie działa. Ostatnie badania wykazały jednak, że przynosi ona spektakularne efekty w wyselekcjonowanej podgrupie chorych z tzw. niestabilnością mikrosatelitarną.
Terapie immunologiczne coraz wyraźniej pokazują swoją skuteczność, dając chorym realną szansę na długie i pełne życie. Pacjenci z rakiem płuca, nerki lub z czerniakiem mogą już pochwalić się 6-, 8- a nawet 10-letnimi przeżyciami dzięki podwójnej immunoterapii. Wiosną tego roku przełom nastąpił też dla chorych z rakiem wątrobowokomórkowym oraz rakiem jelita grubego. 11 kwietnia 2025 roku Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków (FDA) zatwierdziła skojarzoną immunoterapię (niwolumab + ipilimumab) u dorosłych pacjentów z nieoperacyjnym lub przerzutowym rakiem wątrobowokomórkowym.
– Wprowadzenie podwójnej immunoterapii w tych lokalizacjach mogłoby znacząco poprawić rokowania, oferując pacjentom realną szansę na długotrwałe przeżycie, poprawę jakości życia oraz zwiększenie liczby pacjentów osiągających stabilną remisję choroby. To kolejny krok w kierunku zindywidualizowanej terapii, która daje nadzieję na zbliżenie wyników leczenia chorych na raka wątrobowokomórkowego oraz chorych na raka jelita grubego z cechami niestabilności mikrosatelitarnej do sukcesów obserwowanych w innych typach nowotworów – tłumaczy lek. Maciej Kawecki z Kliniki Onkologii i Radioterapii Narodowego Instytutu Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie – Państwowego Instytutu Badawczego w Warszawie.
Póki co immunoterapia jest dostępna głównie dla pacjentów z rakiem jelita grubego o wysokim stopniu niestabilności mikrosatelitarnej (MSI-H) lub zaburzeniami mechanizmów naprawy DNA (dMMR) w guzie.
– To jest rodzaj wady genetycznej, u niektórych nabytej przez nowotwór, w której dochodzi do powstania olbrzymiej ilości mutacji w nowotworze. Im więcej jest mutacji, tym więcej tzw. neoantygenów, czyli nieprawidłowych antygenów, które układ odpornościowy może rozpoznać i ewentualnie na nie zareagować. I właśnie w tej podgrupie pacjentów, która stanowi ok. 5 proc. wszystkich chorych z przerzutowym rakiem jelita grubego (to ok. 200–300 chorych rocznie w Polsce), podanie immunoterapii pozwala wywołać reakcję immunologiczną. U niektórych z nich przekłada się to na spektakularne wyniki leczenia – tłumaczy onkolog.
W Polsce podwójna immunoterapia niwolumabem i ipilimumabem jest refundowana w ramach Programu Lekowego dla pacjentów w stadium przerzutowym lub miejscowo zaawansowanym, po nieskuteczności standardowego leczenia.
Chorzy z rakiem wątrobowokomórkowym oraz rakiem jelita grubego wciąż czekają na dostęp do tego skutecznego leczenia w pierwszej linii. Amerykańskie Towarzystwo Onkologii Klinicznej (ASCO) już wydało jednak oświadczenie skierowane do specjalistów zajmujących się nowotworami przewodu pokarmowego, w którym podkreśla, że naukowcy i klinicyści powinni zwrócić szczególną uwagę na profilowanie molekularne.
