Przestrzeganie codziennej rutyny to lepsze zdrowie fizyczne i psychiczne
Autorka: Monika Grzegorowska
Naukowcy z Uniwersytetu Missouri odkryli, że seniorzy, którzy przestrzegają regularnego dnia, odczuwają mniej bólu fizycznego i mniej objawów depresji.
O ile chwilowe wyrwanie się z rutyny podczas wakacji wydaje się czymś wspaniałym, to już codzienne życie bez komfortu ustalonego harmonogramu może wywoływać niepokój i stres. Naukowcy sugerują nawet, że dni pozbawione struktury mogą zaburzać naturalny, wewnętrzny zegar organizmu.
Ciało potrzebuje rytmu
Nasz organizm posiada wewnętrzny zegar biologiczny, który został udoskonalony przez ewolucję przez miliony lat. Odstępstwa od tego sposobu życia często powodują rozsynchronizowanie naszego zegara biologicznego. Zdaniem specjalistów to niedoceniane źródło nieszczęścia, zmęczenia i chorób.
Na przykład, zaburzenie cyklu snu i czuwania mogą mieć negatywny wpływ na nastrój, hormony, poziom energii, zdolności poznawcze i metabolizm. Choć głównym czynnikiem wpływającym na nasz cykl snu i czuwania jest światło, wpływają na niego również inne czynniki, m.in. jedzenie, kofeina, ćwiczenia fizyczne, stres czy czas spędzony przed ekranem.
Zdaniem amerykańskich naukowców codzienne nawyki, takie jak wstawanie, jedzenie posiłków, nawiązywanie kontaktów społecznych czy kładzenie się spać o stałych porach mogą odgrywać ważną rolę w dobrostanie fizycznym i psychicznym seniorów. Natomiast osoby, które dopasowują styl życia do swojego naturalnego wewnętrznego zegara, odnoszą korzyści zdrowotne wykraczające poza poprawę snu.
Uczestnicy badania, którzy przestrzegali codziennej rutyny, zgłaszali mniejszy ból fizyczny i mniej objawów depresji. Związek ten utrzymywał się również u osób cierpiących na bezsenność. I choć badanie przeprowadzone przez naukowcy z Uniwersytetu Missouri miało niewielką grupę badawczą, wskazuje na istotne trendy, opiera się na rzetelnych mechanizmach biologicznych i proponuje bezpieczne, niskokosztowe nawyki.
Odkrycie to może być szczególnie ważne dla osób starszych, które często doświadczają trudności ze snem.
Dlaczego rutyna jest ważna dla seniorów?
U osób starszych codzienna rutyna może zwiększyć pewność siebie, a jednocześnie sprawić, że codzienne zadania będą wydawać się łatwiejsze do wykonania.
1. Redukuje stres i lęk
Dla seniorów, którzy doświadczają zmian zdrowotnych, przechodzą na emeryturę lub tracą bliskich, codzienne życie może wydawać się niepewne. Przewidywalny harmonogram daje poczucie stabilności.
Wiedza o tym, kiedy zostaną podane posiłki, kiedy przyjdą goście lub kiedy nadejdzie pora na ulubioną aktywność, zmniejsza niepokój i pozwala seniorom się zrelaksować.
Może się to okazać szczególnie ważne po powrocie ze szpitala, przeprowadzce do nowego domu czy utracie współmałżonka
2. Struktura wspiera zdrowie mózgu
Codzienne wykonywanie podobnych czynności wzmacnia znane schematy i zmniejsza wysiłek umysłowy wymagany do wykonywania rutynowych zadań.
Poniższe codzienne nawyki mogą pomóc utrzymać mózg w aktywności, a jednocześnie wzmocnić pamięć poprzez powtarzanie:
• czytanie gazety każdego ranka;
• spacer po śniadaniu;
• rozwiązywanie krzyżówek;
• dzwonienie do rodziny każdego wieczoru;
• podlewanie roślin.
W przypadku osób starszych cierpiących na demencję znane rutyny mogą również zmniejszyć poczucie zagubienia i irytacji, sprawiając, że dzień stanie się bardziej przewidywalny.
3. Zdrowe nawyki wspierają zdrowie fizyczne
Wiele zdrowych nawyków opiera się na konsekwencji. Przestrzeganie zdrowego trybu życia ułatwia seniorom spożywanie zbilansowanych posiłków, picie odpowiedniej ilości wody, regularne ćwiczenia, chodzenie na wizyty lekarskie i pamiętanie o lekach. Bez przewidywalnego harmonogramu te ważne nawyki mogą łatwo zostać przeoczone.
4. Lepszy sen zaczyna się od regularności
Wiele osób starszych doświadcza zmian w swoim rytmie snu. Nieregularne pory kładzenia się spać, nadmierne drzemki w ciągu dnia lub nieregularne posiłki mogą jeszcze bardziej pogorszyć problemy ze snem. Stała, codzienna rutyna pomaga regulować wewnętrzny zegar organizmu, a lepszy sen korzystnie wpływa na energię, nastrój, pamięć i odporność organizmu.
Pomocne nawyki obejmują:
• budzenie się każdego dnia o tej samej porze;
• spędzanie czasu na świeżym powietrzu w naturalnym świetle słonecznym;
• ograniczanie długich popołudniowych drzemek;
• spożywanie posiłków o regularnych porach;
• przestrzeganie codziennych zwyczajów przed snem.