Bądź zawsze na bieżąco
z Serwisem Zdrowie!

Zapisz się na nasze powiadomienia, a nie ominie Cię nic, co ważne i intrygujące w tematyce zdrowia.

Justyna Wojteczek
redaktor naczelna zdrowie.pap.pl

Zapisz się na newsletter Pobierz powiadomienia
Do góry

Serwis zdrowie.pap.pl

b

Bezsenność

Zaburzenia snu, trudności z zasypianiem, uczucie niewyspania.

Jeśli doświadczasz problemów ze snem przez więcej niż trzy noce w tygodniu (to zbyt krótki sen, niemożność zaśnięcia, częste wybudzanie się, męczące koszmary senne), przy czym takie objawy utrzymują się przez miesiąc, a jednocześnie masz kłopoty z funkcjonowaniem w dzień, udaj się do lekarza.

Przyczyny:

  • stres spowodowany np. problemami w pracy lub życiu osobistym,
  • zaburzenia depresyjno-lękowe,
  • choroba (np. niedoczynność tarczycy),
  • uzależnienie (od alkoholu, leków, narkotyków),
  • niektóre leki.

Na bezsenność może wpływać także podeszły wiek.

Zapotrzebowanie na sen zależy od indywidualnych potrzeb każdego człowieka. Zbyt mała ilość snu lub jego brak może jednak bardzo negatywnie wpływać na zdrowie.

Źródło: „Collins. Słownik encyklopedyczny MEDYCYNA”, wyd. RTW

Bierne palenie

Wdychanie dymu tytoniowego pochodzącego z papierosa osoby palącej.

Osoby wdychające dym z papierosa mają takie same szanse na zachorowanie na raka płuc oraz choroby serca.

U dzieci, znajdujących się w zadymionych pomieszczeniach, mogą pojawić się problemy z oddychaniem, astma lub alergia.

Aby uchronić się przed nieprzyjemnymi konsekwencjami wynikającymi z biernego palenia, należy starać się nie przebywać w zadymionym pomieszczeniu lub odsunąć się od osoby palącej na odległość, w której dym nie będzie wyczuwalny.

Osoby palące nie powinny palić w zamkniętych pomieszczeniach czy blisko innych osób.

Źródło: „Collins. Słownik encyklopedyczny MEDYCYNA”, wyd. RTW; nhs.uk

Błonnik

To nietrawione przez człowieka włókno pokarmowe. Choć organizm ludzki nie przyswaja z niego żadnych składników odżywczych, jest nieocenionym i niezbędnym składnikiem diety.

Jego funkcje to:

  • zwiększenie wydzielanie śliny i pobudzanie żucia,
  • wiązanie nadmiaru kwasu solnego w żołądku
  • wpływ na wydzielanie hormonów przewodu pokarmowego
  • poprawa motoryki przewodu pokarmowego
  • zapobieganie zaparciom
  • zmniejszenie wydzielania insuliny podczas spożywania posiłków
  • spowalnianie wchłaniania cukrów
  • zmniejszenie wchłaniania z przewodu pokarmowego tzw. złego cholesterolu (frakcja LDL), kwasów żółciowych i tłuszczowych oraz substancji szkodliwych
  • wiązanie wody i pęcznienie treści pokarmowej, dzięki czemu odczuwane jest odczucie sytości
  • tworzenie podłoża dla rozwoju mikrobiomu jelitowego.

Badania wskazują, że przeciętnie Polacy zjadają za mało błonnika. Jego źródłem są produkty mączne z mąki pełnego przemiału (razowe pieczywo i makarony), wszelkie ziarna i nasiona, warzywa i owoce (zwłaszcza ze skórką).

Zwiększysz codzienną dawkę błonnika jeśli:

  • Będziesz często wybierał pieczywo i makarony razowe
  • Będziesz dodawał nasiona i ziarna do posiłków
  • Jabłka, gruszki itp. owoce będziesz zjadał ze skórką
  • Ziemniaki będziesz zjadał ze skórką.

Zwiększone spożycie błonnika nie jest wskazane dla osób w trakcie rekonwalescencji, z problemami wchłaniania składników pokarmowych z przewodu pokarmowego, cierpiących na biegunki, w stanie niedożywienia.

jw

Źródło: Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej

BMI

To skrót od trzech angielskich słów - body mass index, które po polsku tłumaczy się jako wskaźnik masy ciała. BMI to jedno z najprostszych i najbardziej popularnych narzędzi diagnostycznych, które jest używane przez lekarzy i dietetyków do oceny stanu odżywienia organizmu dorosłych osób. W praktyce, każdy z nas może jednak bardzo łatwo obliczyć własne BMI (wystarczy do tego zwykły kalkulator). Wskaźnik BMI wyliczamy dzieląc masę ciała (wyrażoną w kilogramach) przez wzrost (w metrach) podniesiony do kwadratu. 

Wartości BMI wynoszące od 18,5 do 24,9 kg/m² oznaczają prawidłową masę ciała (w granicach normy). Wartości niższe niż 18,5 świadczą o niedożywieniu (niedowadze), a wyższe od normy wskazują na nadwagę (25-29,9) lub otyłość (powyżej 30). 

Warto jednak wiedzieć, że wskaźnik BMI nie zawsze jest miarodajny. Może się np. zdarzyć, że pomimo wartości BMI przekraczającej normę (co wskazuje na nadwagę lub otyłość), zawartość tkanki tłuszczowej w ciele danej osoby jest prawidłowa, a podwyższone BMI wynika ze zwiększonej zawartości masy mięśniowej (tak może być np. u sportowców czy kulturystów). W razie tego typu wątpliwości warto poddać się precyzyjnemu badaniu składu ciała (tzw. bioimpendancja - BIA), które umożliwia dokładną ocenę stanu odżywienia. Dzięki temu badaniu można sprawdzić, czy nadmierna masa ciała jest efektem zwiększonej masy mięśniowej, czy wynika ze zbyt dużej ilości tkanki tłuszczowej.

Ponadto, należy jeszcze raz podkreślić, że BMI służy do oceny stanu odżywienia osób dorosłych. W przypadku dzieci i młodzieży stosuje się inne wskaźniki, które zawsze powinno się odnosić do tzw. siatek centylowych. 

Vik

Źródło: 

Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej

 

Borelioza

Groźna choroba roznoszona przez kleszcze. Wywołują ją bakterie Borrelia burgdorferi.

Początkowo zakażenie boreliozą przebiega bezobjawowo. Pierwsze objawy mogą pojawić się w ciągu 1-6 tygodni od ugryzienia. W 40-50 proc. przypadków na skórze w tym czasie pojawia się niebolesny, wędrujący, pierścieniowaty rumień, czerwony lub czerwonawy, okrągły lub owalny, powiększający się, a potem zanikający.

Mogą też wystąpić objawy grypopodobne oraz senność i zaburzenia równowagi.

Boreliozę bezwzględnie trzeba leczyć. Nieleczona może prowadzić do wielu groźnych powikłań. Chorobę leczy się antybiotykami - średnio 28 dni.

Aby upewnić się, że kleszcz nie zaraził nas boreliozą, można zbadać krew. 

Najlepiej jednak nie dopuścić do tego, by kleszcz ugryzł. W tym celu, wychodząc na łąkę czy do lasu, należy zakładać odzież z długimi rękawami i nogawkami, zakryte buty, kapelusz lub czapkę na głowę. Warto przed wyjściem stosować środki odstraszające te pajęczaki. Po powrocie należy dokładnie obejrzeć i odzież, i skórę (także w zagłębieniach ciała, np. za uszami), wyczesać włosy i ewentualnie usunąć kleszcze.

jw

Najnowsze

Ta strona korzysta z plików cookie. Sprawdź naszą politykę prywatności, żeby dowiedzieć się więcej.