Bądź zawsze na bieżąco
z Serwisem Zdrowie!

Zapisz się na nasze powiadomienia, a nie ominie Cię nic, co ważne i intrygujące w tematyce zdrowia.

Justyna Wojteczek
redaktor naczelna zdrowie.pap.pl

Zapisz się na newsletter Pobierz powiadomienia
Do góry

Serwis zdrowie.pap.pl

i

Idiopatyczne włóknienie płuc (IPF)

Idiopatyczne włóknienie płuc (IPF) to na szczęście rzadko występująca choroba, która atakuje miąższ płuc – rozwija się w pęcherzykach płucnych, powodując ich włóknienie.

Wciąż nie wiadomo, jakie są jej przyczyny, choć przypuszcza się, że znaczenie mają czynniki genetyczne (u ok. 5 proc. pacjentów z idiopatycznym włóknieniem płuc schorzenie występuje również u członków ich rodzin). Nie wyklucza się też całkiem związku rozwoju IPF z osobniczymi reakcjami na leki i przebyte infekcje. Przypuszcza się ponadto, że czynnikami sprzyjającymi występowaniu idiopatycznego włóknienia płuc mogą także być: palenie tytoniu, zanieczyszczenie środowiska czy refluks żołądkowo-przełykowy.

W Polsce każdego roku diagnozuje ok. 2 000 nowych przypadków zachorowań – to sprawia, że zgłaszane przez pacjenta objawy nie zawsze są właściwie odczytywane. Z racji tego, że schorzenie jest rzadkie i ma niespecyficzne objawy, postawienie diagnozy zajmuje dużo czasu - ocenia się, że średnio od wystąpienia pierwszych symptomów do rozpoznania choroby mija 1-2 lata.

Tymczasem wczesne rozpoznanie i wdrożenie leczenia opóźnia postęp choroby i poprawia jakość życia pacjenta. 

Objawy, które mogą sugerować IPF:

  • duszność 
  • suchy, utrzymujący się kaszel, 
  • spadek masy ciała
  • osłabienie
  • spłycenie i przyspieszenie oddechu
  • trzeszczenia słyszalne u dołu płuc podczas osłuchiwania stetoskopem
  • pałeczkowate palce ( przerost tkanki łącznej na samym końcu palców, pod paznokciami nadają palcom charakterystyczny kształt przypominający pałeczki dobosza.

Do diagnozy konieczne jest wykonanie wielu specjalistycznych badań u kilku specjalistów.

Idiopatyczne włóknienie płuc wywołuje nieodwracalne zmiany w płucach. To skutkuje znacznym zmniejszeniem ich pojemności, nawet o połowę normalnej wartości. Chorzy mają trudności w wykonywaniu prostych, codziennych czynności jak spacer, przygotowanie posiłku czy mycie zębów. Z powodu niekorzystnego rokowania życie z IPF jest również obciążające emocjonalnie, dlatego warto zadbać o konsultację psychologiczną i/lub psychiatryczną.

mw, zdrowie.pap.pl
 

Indeks glikemiczny (IG)

To pojęcie z dziedziny dietetyki klinicznej. Odnosi się do produktów spożywczych zawierających węglowodany i klasyfikuje je na podstawie ich wpływu na poziom cukru we krwi (czyli mówiąc bardziej fachowo - na stężenie glukozy we krwi albo jeszcze inaczej - na glikemię poposiłkową). Generalnie, zgodnie z przyjętą przez specjalistów metodologią obliczania indeksu glikemicznego, produkty spożywcze dzieli się na trzy grupy: 

  • Produkty o wysokim indeksie glikemicznym (wartość IG powyżej 70) - to te, które powodują szybki i duży wzrost poziomu cukru we krwi. Należą do nich np. gotowane ziemniaki, białe pieczywo, dojrzałe banany, biały ryż, płatki kukurydziane, cukier, piwo. 
  • Produkty o średnim indeksie glikemicznym (wartość IG od 56 do 69) – np. brązowy ryż, kasza kuskus, płatki musli, owsianka. 
  • Produkty o niskim indeksie glikemicznym (wartość IG poniżej 55) – to te, które powodują powolny i nieduży wzrost poziomu glukozy we krwi. Należą do nich np. nasiona roślin strączkowych, większość owoców i warzyw, orzechy. 

Diety oparte na produktach spożywczych z niskim indeksem glikemicznym zalecane są w profilaktyce i leczeniu otyłości i nadwagi, a także cukrzycy i choroby niedokrwiennej serca. Z badań wynika, że zmniejszają one też ryzyko zachorowania na raka jelita grubego. 

Vik

Źródła: 

Informacje ze strony Narodowego Centrum Edukacji Żywieniowej

Tabela z wartością IG różnych produktów spożywczych opublikowana przez Wojskowy Instytut Medycyny Lotniczej

 

Insulinooporność

Insulina jest hormonem wydzielanym przez trzustkę, która odgrywa kluczową rolę w metabolizmie węglowodanów, tłuszczy i białek. W zależności od potrzeby prowadzi do obniżenia lub podwyższenia poziomu glukozy we krwi. Dzięki niej glukoza, niektóre aminokwasy oraz inne substancje konieczne do życia komórek mięśni i tłuszczowych mogą wnikać do ich wnętrza.

U niektórych osób dochodzi do insulinooporności – niekorzystnego zjawiska, które występuje w zespole metabolicznym (charakteryzującym się m.in. otyłością brzuszną, upośledzoną tolerancją glukozy, dyslipidemią i nadciśnieniem).

Insulinooporność polega na tym, że odbiorcy tego hormonu (komórki) tracą wrażliwość na insulinę, czyli albo w ogóle nie rozpoznają, albo słabo rozpoznają sygnał związany z jej obecnością. W efekcie glukoza nie może trafić do wnętrza takiej niewrażliwej komórki albo trafia w niewielkiej ilości, a zatem jej nadmiar utrzymuje się we krwi (hiperglikemia). Następuje także wzmożona produkcja insuliny, ponieważ komórki wciąż potrzebujące glukozy, wysyłają sygnał do trzustki, by produkowała ten hormon.

W efekcie trzustka szybko się zużywa, zaś w organizmie po pewnym czasie rozwija się cukrzyca typu 2.

Wrażliwość na insulinę jest pochodną cech dziedzicznych oraz stylu życia. Zwiększamy ryzyko insulinooporności, mało się ruszając i jedząc tłuste i słodkie potrawy.

jw

Źródło: NCEŻ

Najnowsze

Ta strona korzysta z plików cookie. Sprawdź naszą politykę prywatności, żeby dowiedzieć się więcej.