Słownik pojęć medycznych

Ten skrót, często pojawiający się w tekstach i dokumentach dotyczących zdrowia oraz medycyny, pochodzi od angielskiej nazwy International Statistical Classification of Diseases and Related Health Problems, co oznacza: Międzynarodową Statystyczną Klasyfikację Chorób i Problemów Zdrowotnych. 

Klasyfikacja ta, opracowywana przez Światową Organizację Zdrowia (World Health Organization / WHO), definiuje wszystkie znane choroby, zaburzenia, urazy i przyczyny zgonów (w efekcie każda choroba i przyczyna śmierci ma swój unikalny kod). Służy ona więc w codziennej pracy zarówno lekarzom, jak i epidemiologom. Tworzone na jej podstawie statystyki medyczne dostarczają wiedzy o życiu ludzi i stanie ich zdrowia od narodzin aż do śmierci, pomagając m.in. w kreowaniu adekwatnej polityki zdrowotnej. 

Z uwagi na stały i szybki postęp dokonujący się w naukach medycznych, klasyfikacja ICD jest co jakiś czas aktualizowana przez ekspertów WHO, tak aby uwzględniała najnowszy stan wiedzy. 

ICD-11 jest najnowszą, a konkretnie już jedenastą wersją tej klasyfikacji. Warto podkreślić, że po raz pierwszy w historii jest ona całkowicie elektroniczna, co ma ułatwić jej stosowanie. Eksperci podkreślają też, że w porównaniu z ICD-10 (dotychczasową klasyfikacją, wciąż jeszcze obowiązującą), która zawiera niecałe 14,5 tys. kodów oznaczających jednostki chorobowe, ICD-11 ma ich dużo więcej, bo aż 55 tys.! 

Oficjalnie ICD-11 ma zacząć obowiązywać na całym świecie od 1 stycznia 2022 r.

Vik

Źródła: 

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO).

Specjalistyczny portal internetowy poświęcony standardom medycznym.  
 

Idiopatyczne włóknienie płuc (IPF) to na szczęście rzadko występująca choroba, która atakuje miąższ płuc – rozwija się w pęcherzykach płucnych, powodując ich włóknienie.

Wciąż nie wiadomo, jakie są jej przyczyny, choć przypuszcza się, że znaczenie mają czynniki genetyczne (u ok. 5 proc. pacjentów z idiopatycznym włóknieniem płuc schorzenie występuje również u członków ich rodzin). Nie wyklucza się też całkiem związku rozwoju IPF z osobniczymi reakcjami na leki i przebyte infekcje. Przypuszcza się ponadto, że czynnikami sprzyjającymi występowaniu idiopatycznego włóknienia płuc mogą także być: palenie tytoniu, zanieczyszczenie środowiska czy refluks żołądkowo-przełykowy.

W Polsce każdego roku diagnozuje ok. 2 000 nowych przypadków zachorowań – to sprawia, że zgłaszane przez pacjenta objawy nie zawsze są właściwie odczytywane. Z racji tego, że schorzenie jest rzadkie i ma niespecyficzne objawy, postawienie diagnozy zajmuje dużo czasu - ocenia się, że średnio od wystąpienia pierwszych symptomów do rozpoznania choroby mija 1-2 lata.

Tymczasem wczesne rozpoznanie i wdrożenie leczenia opóźnia postęp choroby i poprawia jakość życia pacjenta. 

Objawy, które mogą sugerować IPF:

  • duszność 
  • suchy, utrzymujący się kaszel, 
  • spadek masy ciała
  • osłabienie
  • spłycenie i przyspieszenie oddechu
  • trzeszczenia słyszalne u dołu płuc podczas osłuchiwania stetoskopem
  • pałeczkowate palce ( przerost tkanki łącznej na samym końcu palców, pod paznokciami nadają palcom charakterystyczny kształt przypominający pałeczki dobosza.

Do diagnozy konieczne jest wykonanie wielu specjalistycznych badań u kilku specjalistów.

Idiopatyczne włóknienie płuc wywołuje nieodwracalne zmiany w płucach. To skutkuje znacznym zmniejszeniem ich pojemności, nawet o połowę normalnej wartości. Chorzy mają trudności w wykonywaniu prostych, codziennych czynności jak spacer, przygotowanie posiłku czy mycie zębów. Z powodu niekorzystnego rokowania życie z IPF jest również obciążające emocjonalnie, dlatego warto zadbać o konsultację psychologiczną i/lub psychiatryczną.

mw, zdrowie.pap.pl
 

To pojęcie z dziedziny dietetyki klinicznej. Odnosi się do produktów spożywczych zawierających węglowodany i klasyfikuje je na podstawie ich wpływu na poziom cukru we krwi (czyli mówiąc bardziej fachowo - na stężenie glukozy we krwi albo jeszcze inaczej - na glikemię poposiłkową). Generalnie, zgodnie z przyjętą przez specjalistów metodologią obliczania indeksu glikemicznego, produkty spożywcze dzieli się na trzy grupy: 

  • Produkty o wysokim indeksie glikemicznym (wartość IG powyżej 70) - to te, które powodują szybki i duży wzrost poziomu cukru we krwi. Należą do nich np. gotowane ziemniaki, białe pieczywo, dojrzałe banany, biały ryż, płatki kukurydziane, cukier, piwo. 
  • Produkty o średnim indeksie glikemicznym (wartość IG od 56 do 69) – np. brązowy ryż, kasza kuskus, płatki musli, owsianka. 
  • Produkty o niskim indeksie glikemicznym (wartość IG poniżej 55) – to te, które powodują powolny i nieduży wzrost poziomu glukozy we krwi. Należą do nich np. nasiona roślin strączkowych, większość owoców i warzyw, orzechy. 

Diety oparte na produktach spożywczych z niskim indeksem glikemicznym zalecane są w profilaktyce i leczeniu otyłości i nadwagi, a także cukrzycy i choroby niedokrwiennej serca. Z badań wynika, że zmniejszają one też ryzyko zachorowania na raka jelita grubego. 

Vik

Źródła: 

Informacje ze strony Narodowego Centrum Edukacji Żywieniowej

Tabela z wartością IG różnych produktów spożywczych opublikowana przez Wojskowy Instytut Medycyny Lotniczej

 

Insulina jest hormonem wydzielanym przez trzustkę, która odgrywa kluczową rolę w metabolizmie węglowodanów, tłuszczy i białek. W zależności od potrzeby prowadzi do obniżenia lub podwyższenia poziomu glukozy we krwi. Dzięki niej glukoza, niektóre aminokwasy oraz inne substancje konieczne do życia komórek mięśni i tłuszczowych mogą wnikać do ich wnętrza.

U niektórych osób dochodzi do insulinooporności – niekorzystnego zjawiska, które występuje w zespole metabolicznym (charakteryzującym się m.in. otyłością brzuszną, upośledzoną tolerancją glukozy, dyslipidemią i nadciśnieniem).

Insulinooporność polega na tym, że odbiorcy tego hormonu (komórki) tracą wrażliwość na insulinę, czyli albo w ogóle nie rozpoznają, albo słabo rozpoznają sygnał związany z jej obecnością. W efekcie glukoza nie może trafić do wnętrza takiej niewrażliwej komórki albo trafia w niewielkiej ilości, a zatem jej nadmiar utrzymuje się we krwi (hiperglikemia). Następuje także wzmożona produkcja insuliny, ponieważ komórki wciąż potrzebujące glukozy, wysyłają sygnał do trzustki, by produkowała ten hormon.

W efekcie trzustka szybko się zużywa, zaś w organizmie po pewnym czasie rozwija się cukrzyca typu 2.

Wrażliwość na insulinę jest pochodną cech dziedzicznych oraz stylu życia. Zwiększamy ryzyko insulinooporności, mało się ruszając i jedząc tłuste i słodkie potrawy.

jw

Źródło: NCEŻ

NAJNOWSZE

  • zdj. PAP/Marcin Obara

    Tlen hiperbaryczny pomaga, ale nie na wszystko!

    W tym roku lista schorzeń kwalifikujących się do leczenia w komorze hiperbarycznej znacznie się wydłużyła, eksperci dają jednak odpór stosowaniu tlenu hiperbarycznego w nieudokumentowanych wskazaniach, takich jak np. zespoły otępienne czy choroby neurologiczne. W kosmetologii to natomiast wyłącznie efekt placebo – mówi prof. Jacek Kot, kierownik Krajowego Ośrodka Medycyny Hiperbarycznej, przewodniczący Europejskiej Komisji Medycyny Hiperbarycznej (ECHM).

  • Jak odróżnić mobbing od konfliktu w pracy

  • Onkologia integracyjna – droga do ciała i psychiki

    Patronat Serwisu Zdrowie
  • Arteterapia to świetlisty przewodnik w chorobie onkologicznej

    Patronat Serwisu Zdrowie
  • PMDD: ciężka postać zespołu napięcia przedmiesiączkowego

  • zdj.PAP/Wojciech Pacewicz

    Ultraprzetworzona żywność może szkodzić psychice dzieci

    Wysoce przetworzona żywność bywa odpowiedzialna za znaczną część dziennej dawki energii dzieci. Tymczasem konsumpcja tego typu jedzenia nie tylko sprzyja problemom ze zdrowiem fizycznym, ale może mieć związek z reakcjami mózgu, problemami z emocjami i zachowaniem.

  • Patologiczny płacz, niekontrolowany śmiech

  • Sól wzbogacona w potas – korzystniejsza dla serca i nerek?

Serwisy ogólnodostępne PAP