Odmrożenia – co robić?

Ujemne temperatury zwiększają ryzyko odmrożeń. Najczęściej dotyczy to palców rąk i stóp oraz wystających części twarzy. Ryzyko zwiększa się, gdy jesteśmy głodni, osłabieni, odwodnieni, mamy cukrzycę bądź jesteśmy w górach. Jeśli skóra, mimo ogrzewania, pozostaje blada, fioletowa lub całkowicie zdrętwiała – może to oznaczać martwicę tkanek, która wymaga natychmiastowej interwencji medycznej – przypomina Narodowy Fundusz Zdrowia.

Adobe Stock

„Pod wpływem zimna naczynia krwionośne obkurczają się, a tkanki mogą ulec niedotlenieniu. Przy długiej ekspozycji skutki mogą być nieodwracalne – w skrajnych przypadkach dochodzi nawet do martwicy i konieczności amputacji – ostrzega dr n. med. Agnieszka Kardynał, dermatolożka cytowana przez NFZ.

Nie tylko temperatura poniżej 0°C sprzyja odmrożeniom, ale także wilgoć, wiatr, a nawet wiek. Dzieci i osoby starsze są bardziej narażone na odmrożenia, gdyż ich organizm szybciej się wychładza.

Jak nie zamarznąć?

Bądź jak cebula

Ubieraj się warstwowo. Obowiązkowo szalik, czapka i rękawiczki, a pod spód bielizna termiczna. Korzystaj z ubrań wełnianych, które dobrze izolują ciepło.

Ruszaj się

Jeśli wychodzisz z domu, gdy na dworze mróz, to spędź czas aktywnie, by nie tracić ciepła. Idź szybszym tempem. Ruch przyspiesza krążenie krwi i sprawia, że ciepło rozprowadza się równomiernie po ciele. 

Wilgoć twój wróg

Nawet jeśli nie pada, zakładaj ubrania, które chronią przed deszczem i śniegiem. Wkładaj wełniane skarpety i buty, które nie przemokną tak łatwo. Jeśli je przemoczysz, ryzyko odmrożenia będzie większe.

Wiatr wzmaga zimno

Gdy wieje, odruchowo stawiamy kołnierz, bo odczuwalna temperatura jest niższa. Warto założyć czapkę, zakryć uszy i twarz.

Zimno, cieplej, gorąco

Gdy nie czujesz rąk, nie wkładaj ich od razu do gorącej wody. To błąd i ryzyko szoku termicznego. Ocieplaj ręce stopniowo i powoli– zacznij od letniej wody, stopniowo podnoś temperaturę do około 40°C. Jeśli skóra pomimo ogrzewania pozostaje blada, zdrętwiała, fioletowa, co może oznaczać martwicę tkanek – zgłoś się do lekarza.

Herbata zamiast alkoholu

Alkohol jest wyjątkowo zdradliwy zimą. To złudne, że rozgrzewa. 50 ml alkoholu może zmniejszyć temperaturę ciała o pół stopnia, a spożycie w nadmiarze sprawić, że stracimy kontrolę nad racjonalną oceną sytuacji, co grozi zamarznięciem na zewnątrz. 

Mróz zabija roztocze

Panujące w Polsce mrozy, choć dokuczliwe, można skutecznie wykorzystać do walki z roztoczami, drobnymi pajęczakami, których odchody i pancerzyki są silnymi alergenami. Wystarczy wystawić pościel czy dywany na noc na balkon.

Stopień i objawy odmrożenia

NFZ przypomina, że rozróżniamy cztery stopnie odmrożenia:

I stopień – dotyczy głównie naskórka i charakteryzuje się bladą bądź sinoczerwoną barwą skóry miejsca odmrożonego. Występuje również ból, obrzęk i pieczenie czy łuszczenie naskórka;

II stopień – skóra jest woskowobiała, sztywna, twarda, po ogrzewaniu staje się sinoczerwona, a na skórze powstają pęcherze wypełnione płynem surowiczym i pojawia się rwący, piekący ból;

III stopień – rozpoczyna się proces martwicy powierzchownej skóry, która przybiera siną barwę;

IV stopień – martwica obejmuje głębsze warstwy, a nawet całe palce, uszy lub nos, co może prowadzić do samoistnej amputacji odmrożonych części ciała.

„Odmrożenia I i II stopnia dobrze się goją i nie pozostawiają blizn. W leczeniu stosuje się preparaty na bazie wazeliny, gliceryny czy pantenolu. Skórę należy ogrzewać stopniowo, usunąć wilgotną odzież i biżuterię. Jeśli pojawią się pęcherze, konieczny jest jałowy opatrunek i dezynfekcja, np. oktenidyną. W przypadku ryzyka nadkażenia stosuje się preparaty z solami srebra lub antybiotyki miejscowe. Odmrożenia III i IV stopnia wymagają pilnej interwencji lekarskiej – ich objawem jest uporczywe zasinienie, brak czucia i owrzodzenia. Szybka pomoc i leki poprawiające mikrokrążenie mogą zapobiec poważnym powikłaniom” – podkreśla dr Agnieszka Kardynał.