Brak regulacji zawodu psychoterapeuty i rosnące potrzeby pacjentów
Autorka: Julia Szymańska
Brak ustawowych regulacji zawodu psychoterapeuty, rosnące potrzeby pacjentów oraz wyzwania związane z rozwojem sztucznej inteligencji znalazły się wśród najważniejszych tematów XI Konferencji Naukowej Polskiego Towarzystwa Terapii Poznawczej i Behawioralnej w Katowicach.
W spotkaniu uczestniczyło ponad 1700 specjalistów, m.in. praktycy i badacze, psychoterapeuci, psycholodzy oraz lekarze. Jak podkreślali, jednym z kluczowych problemów systemowych pozostaje brak przejrzystych regulacji określających, kto może wykonywać zawód psychoterapeuty.
– Dostęp do psychoterapii nie jest tak powszechny, jak powinien być. Potrzebujemy większej liczby specjalistów, ale przede wszystkim dobrze wykwalifikowanych specjalistów – powiedziała Kamila Grochowska-Kramek, przewodnicząca komitetu organizacyjnego konferencji.
Jak dodała, pacjenci coraz częściej sprawdzają kwalifikacje osób oferujących pomoc psychologiczną, jednak nadal zdarzają się osoby prowadzące psychoterapię bez odpowiedniego przygotowania zawodowego.
Środowisko oczekuje rozwiązań, które zwiększą bezpieczeństwo pacjentów i pozwolą odróżnić specjalistów posiadających certyfikowane szkolenie od osób działających poza systemem profesjonalnego kształcenia.
Według sekretarz PTTPB dr n. med. Katarzyny Markowskiej-Regulskiej, najczęstszymi problemami zdrowia psychicznego w Polsce pozostają zaburzenia depresyjne i lękowe, szczególnie wśród młodych osób. Jak zaznaczyła, część zaburzeń może mieć charakter okresowy, jednak nie oznacza to, że profesjonalna pomoc jest zbędna.
– Niektóre zaburzenia mają taki przebieg, że objawy mogą z czasem ustępować, przykładem jest depresja. Są jednak również takie problemy, jak fobia społeczna czy zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne (OCD), które zwykle nie ustępują samoistnie i wymagają profesjonalnej pomocy. Ostatecznie chodzi nie tylko o samo przetrwanie, ale także o jakość życia i codzienne funkcjonowanie – powiedziała.
Znaczną część konferencji poświęcono zdrowiu psychicznemu dzieci i młodzieży. Jak wskazali organizatorzy, problemy psychiczne coraz częściej rozpoczynają się już w okresie rozwojowym. Dane przywoływane podczas wydarzenia pokazują m.in. wzrost liczby młodych pacjentów korzystających z pomocy psychiatrycznej i psychologicznej oraz rosnącą skalę zaburzeń lękowych, depresyjnych i problemów związanych z samooceną.
– Między pierwszymi objawami a postawieniem niektórych rozpoznań potrafi upłynąć wiele lat. Nie zawsze wynika to z przeoczenia. Często pełny obraz zaburzenia ujawnia się dopiero w czasie – zaznaczyła wiceprzewodnicząca zarządu PTTPB Magdalena Skotnicka-Chaberek.
Eksperci wskazali jednocześnie, że terapia poznawczo-behawioralna coraz częściej znajduje zastosowanie również w pracy z seniorami. Dotyczy to nie tylko depresji i zaburzeń lękowych, ale także problemów współwystępujących z chorobami somatycznymi, takimi jak szumy uszne, zawroty głowy czy lęk przed upadkiem.
– Nadal funkcjonuje przekonanie, że starszemu człowiekowi nie można już skutecznie pomóc psychoterapeutycznie. Tymczasem dysponujemy metodami, które pozwalają poprawiać jakość życia również w późnym wieku – powiedziała Skotnicka-Chaberek.
Jednym z bardziej dyskutowanych tematów była także rosnąca obecność sztucznej inteligencji w codziennym życiu. Zdaniem uczestników konferencji AI nie zastąpi psychoterapii, ale może wpływać na sposób poszukiwania wsparcia emocjonalnego.
– Modele językowe są odbiciem naszego języka. Problem pojawia się wtedy, gdy człowiek zaczyna zastępować nimi rzeczywiste relacje społeczne i traci możliwość konfrontowania swoich przekonań z drugim człowiekiem – oceniła Skotnicka-Chaberek.
Organizatorzy podkreślili, że tegoroczna konferencja ma przede wszystkim charakter naukowo-szkoleniowy. Program obejmuje wykłady, warsztaty, sympozja i debaty dotyczące skuteczności metod terapeutycznych, etyki zawodowej oraz przyszłych regulacji rynku psychoterapii w Polsce
