Zmierz się z cukrzycą regularnie kontrolując glukozę we krwi

Systematyczne pomiary poziomu cukru we krwi to jeden z najważniejszych elementów walki z nieuleczalną chorobą, jaką jest cukrzyca. To prawdziwa epidemia XXI wieku, z którą zmaga się ok. 3 mln Polaków, a kolejne 1,5 -2 mln osób nawet nie zdaje sobie sprawy z tego, że na nią cierpi. Jednak stosowanie się do zaleceń lekarzy, samokontrola, zdrowa dieta i aktywność fizyczna to elementy, dzięki którym można zapanować nad chorobą i prowadzić satysfakcjonujące życie. 

Roche/Michał Dziurkowski - mural
Roche/Michał Dziurkowski - mural

„Cukrzyca jest chorobą przewlekłą, która wymaga bardzo dużego zaangażowania ze strony pacjenta, aby leczenie było skuteczne. Pacjent otrzymuje od lekarza leki bądź insulinę, natomiast ogromne znaczenie ma samokontrola glikemii, czyli mierzenie poziomu cukru we krwi, wysiłek fizyczny, prawidłowe żywienie i zdrowy tryb zżycia. Dopiero to wszystko razem przynosi dobre efekty w leczeniu cukrzycy” – wyjaśnia dr n. med. Elżbieta Lipska, lekarka, specjalistka endokrynologii i diabetologii dziecięcej.  

Należy o tym przypominać na co dzień, ale także z okazji obchodzonego co roku 14 listopada Światowego Dnia Cukrzycy. Do poznania zasad właściwego postępowania w przypadku tej choroby zachęca kampania „Zmierz się z cukrzycą” i promujący ją mural na warszawskiej Pradze. „Ta kampania i działania diabetologów służą też temu, aby mówić, że cukrzyca stanowi problem i że warto przy okazji tzw. rutynowych badan laboratoryjnych sprawdzić poziom glukozy we krwi” – mówi dr Lipska i dodaje, że wszystkie osoby po 45 roku życia powinny to robić co trzy lata. 

Jednak, kiedy już wiadomo, że cukrzyca stała się naszym udziałem, regularne poranne pomiary cukru we krwi powinny wejść w nawyk jak codzienne mycie zębów i w żadnym wypadku nie można ich zaniedbywać. Wyniki prawidłowo przeprowadzonego pomiaru dostarczają choremu informacji na temat tego, jaką dawkę insuliny należy przyjąć oraz czy istnieje potrzeba modyfikacji posiłków lub zmniejszenia intensywności wysiłku fizycznego.

„U osoby chorującej na cukrzycę pomiar glikemii to jedyny obiektywny wyznacznik tego, czy cukrzyca jest kontrolowana prawidłowo. Tylko na podstawie tych pomiarów lekarz może powiedzieć, czy dawka leku jest odpowiednia, a pacjent zauważyć, czy zdarzają się zbyt wysokie lub zbyt niskie poziomy cukru” – tłumaczy dr Elżbieta Lipska i dodaje, że w dziedzinie technologii medycznych ciągle pracuje się nad ułatwieniem pacjentom tego pomiaru.  

„Zaniedbanie regularności pomiarów może wiązać się z tym, że wystąpią powikłania –– choroba cukrzycowa oczu, nerek, nerwów czy naczyń krwionośnych. Te powikłania nie pojawią się od razu, ale po latach powodują uszkodzenie narządów, wymagające dodatkowego leczenia” – informuje lekarka.

Mierzenie cukru w domu odbywa się za pomocą niewielkiego urządzenia zwanego glukometrem (dostępnego nieodpłatnie w aptece ze wskazań lekarskich) i odpowiednich pasków testowych. Niewielką igiełką - lub w najnowszych glukometrach cieniutkim lancetem - nakłuwa się opuszek palca w celu uzyskania kropli krwi. Można dopasować głębokość nakłucia do typu skóry, co zwiększa komfort pacjenta i ogranicza jego obawy związane z tą czynnością. Kroplę krwi następnie przenosi się na pasek testowy umieszczony w glukometrze i po chwili można odczytać pomiar. Nowoczesne urządzenia rejestrują w pamięci dokonane pomiary, co daje pacjentowi łatwy wgląd w historię swojej glikemii. 

Jak podkreśla dr Lipska, mierzenie poziomu cukru we krwi, aby było miarodajne, musi się odbywać według ściśle określonych zasad. Częstotliwość i pory pomiarów ustala z pacjentem lekarz diabetolog. „Zawsze prosimy o to, aby te pomiary były wykonywane na czczo, czyli po wstaniu z łóżka, ponieważ to jest ten pomiar, który obiektywnie pokazuje, jaka jest wartość glikemii. Natomiast w pewnych szczególnych sytuacjach prosimy też o mierzenie cukru przed posiłkami, dwie godziny po posiłku czy przed snem. Każdy pacjent z cukrzycą, wychodząc z gabinetu diabetologa, ma zalecenia co do tego jak często i w jakich porach mierzyć cukier we krwi” – tłumaczy ekspertka. 

Istotne jest też, by używać urządzenia, które spełnia normę ISO. Do glukometru dobierane są właściwe paski testowe. Przed wykonaniem testu trzeba też zadbać o higienę, starannie umyć i osuszyć ręce, by wynik pomiaru był prawidłowy. 
Dr Lipska zaznacza, że bardzo ważne jest, aby stosować jeden glukometr, a nie kilka urządzeń naprzemiennie, które często pacjenci z cukrzyca gromadzą w domu „na zapas” i sięgają po nie, np. gdy w dotychczas stosowanym urządzeniu wyczerpały się baterie.

„Stosujemy jeden glukometr, bo każdy typ ma swoją specyfikę i mogą one wskazywać rozbieżne wyniki. Tylko pomiary z tego samego urządzenia dają lekarzowi rzeczywisty wgląd w przebieg choroby” – wskazuje. 

Pomiary cukru są też istotną informacją przyuprawianiu przez chorego aktywności fizycznej.

„Rodzaj i zakres aktywności fizycznej wymaga ustalenia z diabetologiem. Zazwyczaj proponujemy wysiłki aerobowe (tlenowe) i zalecamy, by przed rozpoczęciem aktywności skontrolować cukier we krwi. I w zależności od tego, jaka jest jego wartość, podjąć ewentualne działania korekcyjne” - wyjaśnia dr Elżbieta Lipska. „Jeśli ten wysiłek jest długotrwały, to w jego trakcie również trzeba kontrolować stężenie cukru, by nie obniżyło się ono ponad miarę” - uzupełnia.

Poziom glikemii może też być cenną wskazówką do skorygowania sposobu żywienia. „W zespole diabetologicznym pracują edukatorzy i dietetycy, którzy pomagają pacjentom ustalić dietę. W tej chwili raczej nie mówimy o diecie cukrzycowej, tylko o zdrowym odżywianiu, które służy wszystkim, w tym osobom z cukrzycą” – tłumaczy dr Lipska. „Cukrzyk przede wszystkim nie powinien pić słodkich napojów i jeść cukrów prostych, ponieważ są to produkty, które bardzo szybko podnoszą stężenie cukru we krwi. Natomiast te produkty, które mają w sobie węglowodany złożone sprawiają, że cukier rośnie powoli, czyli nie powoduje gwałtownych wahań glikemii, które są dla pacjenta niezdrowe” - dodaje.

„Nowoczesne metody leczenia dają pacjentom dość dużą dowolność, po to, żeby prowadzili w miarę normalny styl życia. Chcemy się tak wpasować z leczeniem cukrzycy, żeby z jednej strony było ono skuteczne, ale z drugiej  jak najmniej upośledzało codzienne życie osób dotkniętych cukrzycą” – podsumowuje dr Elżbieta Lipska. 
 

ZOBACZ PODOBNE

  • Adobe Stock/Photographee.eu

    Kiedy wybrać się po raz pierwszy z córką do ginekologa?

    Pierwsza wizyta dziewczynki u ginekologa to duże przeżycie, ale lepiej jej nie odkładać. Jeśli nic niepokojącego się nie dzieje, to można pojawić się w gabinecie po roku od pierwszego krwawienia, nie później jednak niż do ukończenia przez młodą pacjentkę 15 lat. Przed wizytą warto porozmawiać o tym, co czeka ją w gabinecie – radzi dr n. med. Ewa Kuś, konsultant ds. ginekologii i położnictwa Grupy Luxmed.

  • Fot. PAP/P. Werewka

    Sól jodowana: jak ustrzegliśmy się poważnej choroby

  • fot. tanantornanutra/Adobe Stock

    Jak wygląda świat, gdy traci się wzrok?

    Pewnego dnia obudziłem się i już nic nie widziałem. Całe dzieciństwo przygotowywano mnie na ten moment, ale czy można być na to naprawdę gotowym? Największą szkołę życia dało mi morze. Ono buja każdego tak samo – opowiada Bartosz Radomski, fizjoterapeuta i przewodnik po warszawskiej Niewidzialnej Wystawie.

  • P. Werewka/PAP

    Milowy krok – przeszczep gałki ocznej

    W okulistyce mamy za sobą kolejny krok milowy – przeszczep gałki ocznej. Na razie jednak to operacja kosmetyczna, bo nie umiemy jeszcze połączyć nerwów wzrokowych, a więc przywrócić widzenia. Wszystko jednak przed nami – wyraził nadzieję prof. Edward Wylęgała, kierownik Katedry i Oddziału Klinicznego Okulistyki Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach.

NAJNOWSZE

  • Adobe

    Forsycja działa przeciwzapalnie

    Forsycja cieszy oko intensywnie żółtymi kwiatami już wczesną wiosną, ale od wieków jest też znana w tradycyjnej medycynie jako roślina lecznicza. W ostatnich latach właściwości tej rośliny zaczęły przyciągać uwagę badaczy. Polscy naukowcy zbadali jej zdolność do obniżania poziomu cytokin prozapalnych w organizmie, okazało się, że może łagodzić przebieg chorób o podłożu zapalnym.

  • Nowoczesne leczenie cukrzycy to inwestycja z wysoką stopą zwrotu

  • Malaria – gotowi do diagnozy i leczenia?

  • Sezon na kleszczowe zapalenie mózgu

  • Szkoła przyszpitalna oferuje coś więcej niż edukację

  • AdobeStock/Photobank

    Depresja kasuje ochotę na życie

    „Kiedy miałam depresję, często udawałam, że wszystko jest dobrze. Chociaż moje przyjaciółki widziały, że coś się dzieje, potrafiłam postawić się na baczność i sprawiać wrażenie, że wszystko jest ok. Musiałam sama dojść do tego, że warto mówić otwarcie, ale to wymagało pozbycia się wstydu, uznania tego, że depresja to choroba” – mówi Gośka Serafin, dziennikarka, która w swoim podcaście „Bez Farbowania” pokazuje, że depresja to choroba, z którą można żyć i nie jest to powód do wstydu.

  • Odczulanie przywraca zdrowie

  • Spektrum autyzmu: diagnozy na wyrost czy faktyczny wzrost przypadków?