Cztery pytania o test ciążowy
Dwie kreski. Kilka minut oczekiwania, które potrafią być jednymi z najdłuższych w życiu. Test ciążowy to małe urządzenie diagnostyczne, które niesie ze sobą duży ładunek emocjonalny, niezależnie od tego, czy wynik jest oczekiwany z nadzieją, czy z lękiem. Z badania opinii SW Research, przeprowadzonego na zlecenie marek Pink Mama i Pink (Hydrex Diagnostics), wynika, że wokół testu ciążowego wciąż krąży sporo mitów. Oto kilka pytań i odpowiedzi ekspertek: dr hab. med. Barbary Suchońskiej, ginekolożki oraz Beaty Bożek, brand managera marki Pink.
1. Jak odróżnić objawy ciąży od PMS?
Zanim kobieta sięgnie po test ciążowy, musi najpierw dostrzec sygnały, które sugerują, że warto go wykonać. Problem w tym, że wiele objawów wczesnej ciąży jest bardzo podobnych do objawów nadchodzącej miesiączki. Kobiety biorące udział w badaniu opinii SW Research najczęściej wskazywały jako potencjalnie mylące: tkliwość i obrzmienie piersi (45,1 proc.), wahania nastroju i drażliwość (43,5 proc.), bóle podbrzusza i skurcze (41,3 proc.), zmęczenie i senność bez wyraźnej przyczyny (38,7 proc.), nudności (34,1 proc.) oraz lekkie plamienie (34,1 proc.). Dalej znalazły się: wzmożona wrażliwość na zapachy (28,9 proc.), wzdęcia i uczucie pełności w brzuchu (28,1 proc.), bóle i zawroty głowy (27,3 proc.) oraz częste oddawanie moczu (25,7 proc.). Tylko 3,2 proc. kobiet stwierdziło, że objawy ciąży i PMS są zupełnie różne i łatwe do odróżnienia [1].
Dr hab. med. Barbara Suchońska, ginekolog, zastępca dyrektora medycznego oraz kierownik Zespołu Poradni Specjalistycznych i Izby Przyjęć w Uniwersyteckim Centrum Zdrowia Kobiety i Noworodka Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, tłumaczy, dlaczego tak trudno je rozróżnić: „Wiele objawów wczesnej ciąży i objawów drugiej fazy cyklu jest identycznych lub bardzo podobnych i nie jest to przypadek. Większość zmian zachodzących w drugiej fazie cyklu wynika z działania progesteronu, któremu towarzyszą także zmiany stężenia innych hormonów. Progesteron przygotowuje błonę śluzową macicy do zagnieżdżenia zarodka i wspiera rozwój wczesnej ciąży. Jest on produkowany przez ciałko żółte po owulacji, niezależnie od tego, czy do zapłodnienia doszło czy nie. Jeśli dojdzie do ciąży, poziom progesteronu jest jeszcze wyższy, a objawy mogą być silniejsze, ale ich charakter pozostaje podobny”.
Ekspertka dodaje: „Tkliwość piersi, zmęczenie, wahania nastroju, uczucie pełności w brzuchu, a nawet nudności to objawy, które równie dobrze mogą zwiastować miesiączkę, co ciążę. Podczas badania ginekologicznego lekarz może dostrzec pewne zmiany sugerujące wczesną ciążę, jednak nie pozwalają one na jej pewne rozpoznanie. Ale nawet badanie ginekologiczne nie pozwala jednoznacznie potwierdzić ciąży. Pierwszym krokiem pozostaje prawidłowo wykonany test ciążowy, a w razie wątpliwości – oznaczenie beta hCG lub badanie USG w odpowiednim terminie”.
2. Kiedy właściwie wykonać test?
To pytanie ujawnia jeden z najpowszechniejszych mitów: przekonanie, że na wynik trzeba długo czekać, żeby był pewny. Aż 37,3 proc. ankietowanych uważa, że test najlepiej wykonać dopiero tydzień po spóźnionej miesiączce.
– Współczesne wysokoczułe testy nie wymagają tak długiego czekania. Tylko 15,7 proc. kobiet wskazało prawidłowo, że test można wykonać już od pierwszego dnia spóźnionej miesiączki, a kolejne 15,3 proc. wiedziało, że nowoczesne testy są wystarczająco czułe, by wykonać je nawet kilka dni przed spodziewaną miesiączką. Co piąta ankietowana (19,1 proc.) wiedziała, że kluczową rolę odgrywa też pora dnia, bo mocz poranny daje najwyższe stężenie hCG i tym samym najbardziej wiarygodny wynik. 5,4 proc. stwierdziło, że pora dnia i dzień cyklu nie mają znaczenia, a 7,2 proc. przyznało wprost, że nie wie – mówi Beata Bożek, brand managerka marki super czułych testów ciążowych Pink [2].
Barbara Suchońska dodaje: „Test ciążowy najlepiej wykonać w dniu spodziewanej miesiączki lub po jej terminie. Większość współczesnych testów jest na tyle czuła, że można je wykonać o dowolnej porze dnia, jednak na bardzo wczesnym etapie ciąży pierwsza poranna próbka moczu pozostaje najbardziej wiarygodna. Ważne jest natomiast, żeby odczytać wynik w okienku czasowym wskazanym przez producenta. Po upływie czasu wskazanego przez producenta mogą pojawić się linie, które mogą zostać błędnie zinterpretowane jako wynik dodatni”.
3. Co może zafałszować wynik testu?
Najczęściej wskazywanym czynnikiem było zbyt wczesne wykonanie testu, gdy stężenie hCG w moczu jest jeszcze za niskie (44,2 proc.), tuż za nim przeterminowany test (44 proc.). Kobiety wymieniały też błędy techniczne, na przykład odczyt wyniku po upływie czasu wskazanego w instrukcji (35,4 proc.), leki zawierające hCG stosowane w leczeniu niepłodności (37,4 proc.), niektóre choroby produkujące hCG, jak nowotwory czy torbiele jajników (34,4 proc.), nieprawidłowe przechowywanie testu (29 proc.), hormonalną antykoncepcję (27,8 proc.) oraz zbyt rozcieńczony mocz po wypiciu dużej ilości płynów (20 proc.). Zaledwie 2 proc. kobiet uważało, że test ciążowy zawsze daje pewny wynik, co jest dobrą informacją, bo oznacza, że zdecydowana większość rozumie, że test może się mylić.
Jeśli pojawiają się wątpliwości co do wyniku testu z moczu, dr Suchońska wskazuje alternatywę: „Można wykonać badanie z krwi: oznaczenie beta hCG. Badanie jest bardziej czułe niż test z moczu. Powtarzane oznaczenia beta hCG w odpowiednich odstępach czasu mogą dostarczyć informacji o wczesnym przebiegu ciąży. W uzasadnionych sytuacjach lekarz może zalecić wykonanie dwóch lub więcej oznaczeń beta hCG w odstępie 48–72 godzin, aby ocenić dynamikę zmian”.
4. Czy wszystkie testy są tak samo czułe?
To jeden z najbardziej niedocenianych aspektów wyboru testu ciążowego. Tylko 30,3 proc. ankietowanych poprawnie wyjaśniło, że im niższa wartość mIU/ml, tym test jest czulszy i wykrywa ciążę wcześniej. Blisko 28,7 proc. słyszało o czułości testów, ale nie rozumie, co ta wartość oznacza. Co czwarta kobieta (27,9 proc.) w ogóle nie zwracała na to uwagi przy zakupie, a co ósma (13,2 proc.) nie wiedziała, że testy w ogóle różnią się czułością.
Beata Bożek, brand manager marki Pink tłumaczy, dlaczego to nie jest tylko techniczny szczegół: „Im niższa wartość mIU/ml, tym mniejsze stężenie hormonu hCG jest w stanie wykryć test, a to oznacza, że można go wykonać wcześniej, z większą pewnością wyniku.
Nasz test „Pink Super Czuły”[3] ma czułość na poziomie 10 mIU/ml, dzięki czemu wykrywa ciążę już od 6 dni od momentu zapłodnienia, a jego dokładność według badań klinicznych przekracza 99,9 proc. Wynik można odczytać już po jednej minucie. Test jest dostępny w wersji płytkowej, gdzie wystarczą trzy krople porannego moczu naniesione pipetką na pole testowe, oraz w wersji strumieniowej. Oba warianty są zarejestrowanymi wyrobami medycznymi do diagnostyki in vitro, co oznacza, że ich wiarygodność i bezpieczeństwo zostały potwierdzone zgodnie z wymogami prawa”.
Źródło informacji: Hydrex Diagnostics
