Intymność nie kończy się wraz z wiekiem
Autor: Marek Matacz
Starszy wiek nie oznacza końca potrzeby bliskości, randkowania i życia intymnego. Badania pokazują, że wielu seniorów pozostaje aktywnych seksualnie, a intymność wiąże się u nich z większą satysfakcją z życia. Eksperci podkreślają jednocześnie, że zdrowie seksualne osób starszych wciąż zbyt rzadko bywa traktowane jako ważny element opieki.
Seniorzy randkują i szukają bliskości
Romantyczne relacje i życie intymne nie muszą w starszym wieku zanikać. Naukowcy z University of New Hampshire przeprowadzili rozległe wywiady z setką samotnych kobiet i mężczyzn korzystających z internetowych serwisów randkowych.
„Po prostu mamy dziś więcej samotnych starszych osób niż kiedykolwiek wcześniej. Historycznie ktoś mógł owdowieć albo rozwieść się w późniejszym wieku i pozostawać samotny przez pięć czy dziesięć lat. Dziś może być singlem przez 30 lat, a to zmienia sposób, w jaki myślimy o związkach i dobieraniu się w pary” – zaznacza Lauren Harris, autorka pracy opublikowanej w piśmie „Journal of Sex Research”.
Aż 97 proc. przebadanych osób podkreśliło wysoką wagę intymnych kontaktów i życia romantycznego. Jednocześnie 72 proc. stwierdziło, że nie interesują ich bliskie relacje pozbawione seksu.
„Wielu uczestników wyrażało przekonanie, że związek bez seksu bardziej przypomina przyjaźń. Szukali oni romantycznej relacji i fizycznej bliskości, uznając intymność seksualną za istotny element swoich związków” – mówi ekspertka.
Naukowcy wskazują także, że fizyczne zmiany, jakie zachodzą w ciele z wiekiem, nie muszą stanowić przeszkody dla życia intymnego. Uczestnicy badania byli bowiem otwarci na wprowadzanie odpowiednich modyfikacji do swojego życia intymnego pomagających poradzić sobie z ewentualnymi wyzwaniami, także z pomocą wsparcia medycznego.
Jednocześnie badanie wskazało na podstawowe kłopoty, z których głównym jest ograniczony dostęp do potencjalnych partnerów. Dotyczyło to szczególnie kobiet, których w późniejszym wieku jest więcej niż mężczyzn.
Eksperci podkreślają, że zrozumienie tej grupy demograficznej pod względem życia intymnego ma kluczowe znaczenie i opowiadają się za bardziej otwartą dyskusją o zdrowiu seksualnym starszych dorosłych, zwłaszcza że w tej grupie wiekowej rośnie liczba zakażeń przenoszonych drogą płciową.
90 lat to także czas na bliskość
Do podobnych wniosków doszli naukowcy z Uniwersytetu w Malmö, którzy przyjrzeli się aktywności seksualnej i płynącej z niej satysfakcji wśród osób w wieku 60 lat i starszych. Sprawdzili przy tym znaczenie wieku, płci, wspólnego mieszkania, czynników społeczno-ekonomicznych, wykształcenia, a także sprawności i stanu zdrowia. Badanie z udziałem blisko 1700 uczestników znanego projektu Swedish National Study Aging and Care pokazało kilka faktów na temat seksualnego życia szwedzkich seniorów.
Nawet wśród osób w wieku co najmniej 90 lat około 10 proc. pozostawało aktywnych seksualnie. W całej badanej grupie aktywność seksualną deklarowało 46 proc. uczestników. Częściej mówili o niej mężczyźni niż kobiety – odpowiednio 55 proc. i 40 proc. Jednocześnie to mężczyźni we wszystkich grupach wiekowych częściej niż kobiety deklarowali niezadowolenie ze swojego życia seksualnego. W całej próbie dotyczyło to 24 proc. badanych.
Zarówno aktywność seksualna, jak i satysfakcja z życia seksualnego wiązały się dodatnio z lepszym stanem zdrowia oraz pozostawaniem we wspólnym gospodarstwie z partnerem.
„Nasze wyniki pokazują, że aktywność seksualna jest obecna przez całe życie, nawet wśród osób z najstarszych grup wiekowych” – podsumowują autorzy publikacji, która ukazała się w piśmie „Sexual Medicine”.
„Wyniki te wskazują, że pracownicy ochrony zdrowia powinni uwzględniać seksualność podczas opieki nad osobami starszymi” – dodają.
Życie intymne ma związek z zadowoleniem z życia
Autorzy innego opracowania, które ukazało się w piśmie „Sexual Medicine”, sprawdzili tymczasem związki między aktywnością seksualną, problemami i obawami dotyczącymi życia seksualnego oraz odczuwaną jakością życia.
Badacze uwzględnili dane z English Longitudinal Study of Ageing obejmujące zachowania seksualne, a także m.in. wiek, status partnerski i społeczno-ekonomiczny, palenie tytoniu, spożycie alkoholu, przewlekłą chorobę ograniczającą codzienne funkcjonowanie oraz objawy depresyjne.
Średni wiek uczestników wynosił 64,4 roku wśród mężczyzn i 65,3 roku wśród kobiet. Badanie, choć nie pozwalało stwierdzić zależności przyczynowych, pokazało związek między aktywnością seksualną a większą satysfakcją z życia. Zarówno mężczyźni, jak i kobiety, którzy deklarowali jakąkolwiek aktywność seksualną w ciągu poprzedniego roku, osiągali wyższe wyniki w skali satysfakcji z życia niż osoby nieaktywne seksualnie. Wśród mężczyzn było to odpowiednio 9,75 wobec 9,44 punktu, a wśród kobiet 9,86 wobec 9,67 punktu.
W grupie aktywnych seksualnie mężczyzn większej radości życia sprzyjały częste stosunki seksualne — co najmniej dwa razy w miesiącu — a także częste całowanie, pieszczoty i czułość fizyczna. Wśród aktywnych seksualnie kobiet z wyższą satysfakcją z życia wiązały się przede wszystkim częste pocałunki, pieszczoty i przytulanie.
Badacze zauważyli też, że obawy dotyczące życia seksualnego oraz problemy z funkcjami seksualnymi wyraźnie łączyły się z niższą satysfakcją z życia u mężczyzn, a u kobiet zależność ta była słabsza.
Seniorzy potrzebują wielowymiarowego wsparcia
Specjaliści zwracają też uwagę na potrzebę wsparcia dla starszych osób obejmującego sferę intymną. Panel ekspertów złożony ze specjalistów z różnych dziedzin przeprowadził szeroki przegląd piśmiennictwa poświęconego temu, jak na zdrowie seksualne osób starszych wpływają zmiany związane ze starzeniem, stan zdrowia, psychika, relacje i czynniki społeczne. Celem było opracowanie zaleceń dotyczących całościowej oceny i leczenia tej grupy osób.
Specjaliści wskazują, że choć istnieje obszerna literatura na temat częstości występowania problemów seksualnych i czynników ryzyka u osób po 65. roku życia, dowodów dotyczących jakości dostępnych metod leczenia jest niewiele. Szczególnie mało danych dotyczy kobiet. Tymczasem, jak zwracają uwagę eksperci, osoby te mierzą się ze specyficznymi i wieloczynnikowymi trudnościami, co wskazuje na potrzebę kompleksowego podejścia do ich leczenia i wsparcia.
„Każde podejście do zdrowia seksualnego osób starszych powinno uwzględniać wszystkie czynniki wpływające na seksualność, a zarazem w nieoceniający sposób akceptować pełne spektrum jej wyrażania” – stwierdzają autorzy opracowania.
„Osobom pozostającym w związku należy proponować podejście skoncentrowane na parze. Szczególną uwagę trzeba poświęcić osobom z pogarszającymi się funkcjami poznawczymi. Pracownicy ochrony zdrowia muszą też być świadomi uprzedzeń związanych z wiekiem, które mogą utrudniać zapewnienie właściwej opieki” – dodają.