Jak zmienić nawyki żywieniowe
Autorka: Klaudia Torchała
Efekt jojo polega na zrzucaniu kilogramów, a potem szybkim ich nadrabianiu. Są osoby, które zaczynają dietę, ale szybko się poddają. Miotają się od lat pomiędzy dietą niskowęglowodanową a niskotłuszczową, ale bez skutku. Zamiast wprowadzać drakońskie scenariusze, można zmienić nawyki. Krok po kroku, z głową, najlepiej pod okiem specjalisty.
Pierwsza potrzebna refleksja, jeśli nadmierna masa ciała nie jest spowodowana chorobą otyłościową – w której potrzebne jest specjalistyczne wsparcie m.in. lekarza, dietetyka, psychologa czy fizjoterapeuty – powinna dotyczyć odpowiedzi na to, dlaczego nie jesteśmy w stanie schudnąć. Od tego zaczyna się też praca z dietetykiem, szukanie przyczyny nadmiernej wagi, która zależy nie tylko od diety i aktywności fizycznej, ale wielu zgubnych nawyków żywieniowych. Trudno z takiego błędnego koła wyjść. To może być powstrzymywanie się od jedzenia w ciągu dnia, a wieczorem kompulsywne nadrabianie brakujących kalorii, zajadanie stresu, sięganie w biegu po gotowe produkty zamiast po zdrowsze zamienniki.
„Zmiana mocno zakorzenionych nawyków nie jest prostym zadaniem i wymaga czasu. Najlepszą metodą zmiany nawyków jest metoda małych kroków, która zakłada stopniowe dążenie do ustalonego celu. Działanie krok po kroku, nad pojedynczymi nawykami, zwiększa szanse na przyzwyczajenie się do wprowadzonych zmian oraz zaakceptowanie ich” – wyjaśniają eksperci Narodowego Centrum Edukacji Żywieniowej w poradniku „Nadwaga i otyłość małymi krokami do zdrowia”.
Jeśli nie jesteśmy w stanie od razu odpowiedzieć, w czym tkwi problem, można przyjrzeć się np. tygodniowym nawykom żywieniowym. Zanotować w jaki sposób, jak często i co zjadamy w ciągu całego dnia. To pomoże określić cel, czyli jedną rzecz, nad którą można popracować. Ten cel zgodnie z metodą SMART powinien być:
• S (ang. specific) – sprecyzowany
• M (ang. measurable) -- mierzalny
• A (ang. achievable/attractive) – osiągalny/atrakcyjny
• R (ang. Realistic) – realny
• T (ang. time-bound) – terminowy
Trudno wracać do aktywności fizycznej po dłuższym czasie jej braku. Jak zrobić to stosując SMART?
„Chcę zwiększyć poziom aktywności fizycznej, dlatego jutro po pracy zapiszę się na ulubione zajęcia fitness – zumbę (sprecyzowany, atrakcyjny). Będę uczestniczyć w nich dwa razy w tygodniu – w dni, kiedy mam najwięcej wolnego czasu, czyli we wtorek i w sobotę po 45 minut (realny, mierzalny), przez najbliższe 3 miesiące (terminowy)” – opisują praktyczne zastosowanie metody eksperci NCEŻ.
Jednak utrzymanie zdrowych nawyków, które winny zastąpić te, które uniemożliwiają zachowanie prawidłowej wagi i dobrego samopoczucia, wymagają czasu, energii, wiedzy, umiejętności i przekonania co do słuszności. Bez nich trudno osiągnąć nawet najmniej wymagający cel.
