Jak rozpoznać kryzys psychiczny u nastolatka?

Narodowy Fundusz Zdrowia podał, że w ciągu ostatnich czterech lat wsparciem psychologicznym i psychiatrycznym objęto ponad dwukrotne więcej młodych osób. Liczby pokazują, że problem narasta. Jak rozpoznać kryzys psychiczny i gdzie szukać pomocy? - doradza dr n. med. Aleksandra Lewandowska, konsultant krajowa w dziedzinie psychiatrii dzieci i młodzieży.

01.10.2024/12:25 aktualizacja: 21.10.2024/14:33

2 minuty czytania

Fot.P.Werewka/PAP

Narodowy Fundusz Zdrowia podał, że w 2023 roku wsparcie psychologiczne i psychiatryczne otrzymało ponad 279 tysięcy młodych osób. To wyraźny wzrost wobec 2019 roku, bo o blisko 135 proc. Jednocześnie zwrócił uwagę, że wzrost liczby pacjentów wynika z pogorszenia kondycji psychicznej dzieci i młodzieży, ale też z większej świadomości społecznej problemu.

"Zacznę od bardzo ważnego komunikatu do dorosłych: bądźcie uważni na potrzeby swoich dzieci i dbajcie o relacje z najbliższymi, bo jeśli nie ma tego fundamentu, to niestety trudno będzie zauważyć alarmujące często sygnały, jeśli chodzi o zdrowie i funkcjonowanie dziecka" – podpowiada w filmie edukacyjnym przygotowanym przez NFZ dr n. med. Aleksandra Lewandowska, konsultant krajowa w dziedzinie psychiatrii dzieci i młodzieży.

Sygnały, wobec których nie przechodź obojętnie

Specjalistka zwraca uwagę, że wielu nastolatków odczuwa osamotnienie, ma niskie poczucie własnej wartości, niejednokrotnie doświadcza też przemocy ze strony rówieśników. Boi się z tym wszystkim przyjść do dorosłego i poprosić o wsparcie. Często milczy, a przecież to może być zapalnikiem kryzysu. Dlatego dorosły nie powinien przejść obojętnie obok niepokojących sygnałów.

Może nimi być - jak wylicza ekspertka - nadmierna drażliwość, płaczliwość, wahania nastroju, spadek apetytu albo przeciwnie - objadanie się, zaburzenia snu, czyli bezsenność, wybudzanie się, samookaleczenie, agresja skierowana wobec otoczenia, jak również treści rezygnacyjne - "to nie ma sensu" lub samobójcze - "nie mam po co żyć". U młodszych dzieci defekacja lub moczenie.

Dorosły przede wszystkim powinien być uważny i otwarty. Nie bać się rozmawiać i słuchać, budować nawyk wspólnego spędzania czasu. A jeśli pojawi się problem, skorzystać z zasad czterech zet: zauważyć, zapytać, zaakceptować, zareagować.

"Zauważ, że coś się dzieje z dzieckiem. Jest smutne, płacze. Zapytaj, co się dzieje. Zaakceptuj, czyli przyjmij, że dziecko wymaga wsparcia. Zareaguj - zwróć się o pomoc, jeśli sam nie dajesz sobie rady" - wyjaśnia dr Lewandowska.

Gdzie szukać pomocy?

Bezpłatną, profesjonalną pomoc psychologiczną całą dobę, 7 dni w tygodniu można uzyskać pod numerami telefonu:

116 111 telefon zaufania Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę
800 12 12 12 telefon zaufania Rzecznika Praw Dziecka
800 12 02 02 telefon dla ofiar przemocy w rodzinie "Niebieska Linia"
112 numer alarmowy w przypadku zagrożenia zdrowia lub życia

oprac. Klaudia Torchała, zdrowie.pap.pl

Źródła

Komunikat prasowy NFZ

kryzys psychiczny

COPYRIGHT

Wszelkie materiały PAP (w szczególności depesze, zdjęcia, grafiki, pliki video) zamieszczone w portalu "Serwis Zdrowie" chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych.

ZOBACZ WIĘCEJ

Gdy „żyła miłości” niedomaga, kobiety unikają seksu

Jedna żyła może decydować o jakości miesiączek, życiu seksualnym i codziennym komforcie. O „żyle miłości”, jej znaczeniu i nowoczesnym leczeniu opowiada dr n. med. Cezary Szary, flebolog, specjalista radiologii i diagnostyki obrazowej.
Komórki macierzyste regenerują połączenia neuronalne

Jeszcze do niedawna uważano, że mózg po udarze nie jest w stanie się odbudować. Najnowsze badania pokazują jednak coś przełomowego: przeszczepy komórek macierzystych mogą regenerować nie tylko uszkodzoną tkankę, lecz także odtwarzać połączenia neuronalne odpowiedzialne za ruch, mowę i funkcje poznawcze.
Rola dziadka czy babci może wspierać umysł

Zajmowanie się wnukami może mieć pozytywny wpływ na zdolności poznawcze i nastrój – wskazują badania. Ważne jest jednak, aby pamiętać o własnym komforcie i się nie przeciążać.
Internet ma wpływ na wzrost liczby samobójstw wśród młodych dziewcząt

- Wzrost liczby prób samobójczych wśród dziewcząt wynika z tego, że coraz częściej są one ofiarami przemocy seksualnej i przemocy rówieśniczej. Dziś młodzi ludzie muszą mierzyć się z deepfakami, stają ofiarami przerabianych zdjęć lub filmów z nich udziałem. A pamiętajmy, że młoda dziewczyna wstydzi się, że jest na tych materiałach, więc wstydzi się poprosić o pomoc. Doświadczenie tego typu przemocy jest ogromnym czynnikiem ryzyka przy pojawieniu się myśli samobójczych i prób samobójczych - mówi dr Haszka Witkowska wiceprezes Polskiego Towarzystwa Suicydologicznego.

NAJNOWSZE

Wciąż brakuje opieki psychologicznej w transplantologii

Oczekiwaniu na przeszczep, momentowi transplantacji, a potem życiu z nowym organem towarzyszą skrajne emocje u pacjenta, bliskich dawcy i biorcy, ale też personelu medycznego. Dlatego wsparcie psychologiczne dla wszystkich zaangażowanych w ten proces powinno być standardem ogólnokrajowym, a nie tylko jednorazową interwencją.
Szczoteczka za 1000 zł czy dobra technika? Nauka sprawdza, jak skutecznie dbać o zęby
Gdy „żyła miłości” niedomaga, kobiety unikają seksu
Kardiolodzy gotowi szkolić się, by usprawnić diagnostykę obrazową serca
Chorowanie na nowotwór jest czasochłonne

WIADOMOŚCI

Osiem dobrych powodów, by nie bać się węglowodanów

Węglowodany od lat znajdują się na cenzurowanym. Często przedstawia się je jako głównego winowajcę nadwagi, cukrzycy czy „rozchwianej” insuliny. Tymczasem badania naukowe pokazują obraz znacznie bardziej zniuansowany: to nie same węglowodany są problemem, lecz ich jakość, kontekst i ilość. Co więcej, ich eliminowanie może przynieść więcej szkody niż pożytku.
Polscy naukowcy opracowują innowacyjne urządzenia stosowane w kryminalistyce
Bulion kolagenowy – płynne złoto dla kości i skóry?

Jak rozpoznać kryzys psychiczny u nastolatka?