Technologia cyfrowa w rekonstrukcji żuchwy to już nie science fiction

Cyfrowy świat wkroczył do medycyny. W Narodowym Instytucie Onkologii chirurdzy rekonstruują żuchwy pacjentom po resekcjach onkologicznych w oparciu o technologię planowania cyfrowego, tzw. Virtual Surgical Planning (VSP). To już zupełnie inny wymiar i zmiana standardu leczenia.

Adobe Stock

Virtual Surgical Planning (VSP) wykorzystywana jest u pacjentów onkologicznych wymagających usunięcia fragmentu kości twarzy, a następnie jej rekonstrukcji. To skomplikowana operacja, ale konieczna, by przywrócić pacjentowi naturalny wygląd twarzy oraz funkcje żucia i mowy. Metoda Virtual Surgical Planning (VSP) przeszła już od pilotażu do technologii rutynowo stosowanej w Klinice Nowotworów Głowy i Szyi Narodowego Instytutu Onkologii. 

Czym jest Virtual Surgical Planning?

Metoda VSP opiera się na ścisłej współpracy chirurgów, inżynierów biomedycznych, techników druku 3D i ekspertów planowania cyfrowego. Każdy szczegół, od kształtu ubytku po dopasowanie przeszczepu, jest najpierw bardzo precyzyjnie planowany cyfrowo.

Leczenie arytmii z mapowaniem serca w 3D

Po raz pierwszy w Polsce z pomocą mapowania serca w 3D usunięto fragment jego tkanki, który odpowiada za arytmię. Ta nowoczesna technika pozwala leczyć pacjentów skuteczniej i ze zmniejszoną dawką promieniowania rentgenowskiego, niż do tej pory – wyjaśnia PAP dr Jakub Baran, kierownik Pracowni Elektrofizjologii w Szpitalu Dzieciątka Jezus UCK WUM.

„Virtual Surgical Planning, czyli cyfrowe planowanie operacji, w połączeniu z technologią druku 3D pozwala nam na niezwykle precyzyjne przygotowanie każdego etapu zabiegu – od diagnostyki i planowania, przez przygotowanie indywidualnych narzędzi chirurgicznych, aż po wykonanie rekonstrukcji z dokładnością wcześniej nieosiągalną w tradycyjnych technikach” – wyjaśnia dr n. med. Jakub Zwoliński, chirurg, kierownik oddziału zabiegowego kliniki. 

Na początku wykonuje się precyzyjne badania obrazowe (tomografię komputerową) czaszki i miednicy pacjenta, bo to z jej kości pobiera się materiał służący do rekonstrukcji żuchwy. Na ich podstawie tworzy się trójwymiarowy model anatomiczny obszaru operowanego oraz tego, z którego materiał jest pobierany. Kolejny krok to projektowanie linii cięć resekcyjnych w zaawansowanym programie CAD. Specjaliści ustalają je „zgodnie z marginesami onkologicznymi oraz planują rekonstrukcję z użyciem fragmentu kości miednicy pacjenta”. 

„Ważnym elementem całego procesu jest także przygotowanie i wydrukowanie indywidualnych szablonów chirurgicznych oraz odpowiednio wcześniej uformowanych w technologii 3D płytek rekonstrukcyjnych” – wyjaśnia biuro prasowe NIO.

Obiecująca, ale wciąż eksperymentalna metoda leczenia nowotworów

31 lipca w Wojewódzkim Szpitalu w Poznaniu przeprowadzono zabieg metodą PIPAC. To forma chemioterapii, w której leki przeciwnowotworowe w formie aerozolu podawane są do jamy otrzewnej pod ciśnieniem – technika dotychczas dostępna jedynie w zagranicznych ośrodkach. Przedstawiciele towarzystw onkologicznych ostrzegają jednak, że to wciąż eksperymentalna metoda.

VSP pozwala precyzyjnie odwzorować anatomię budowy kości twarzy i miednicy, co pozwala na dokładne zaplanowanie zabiegu, zanim jeszcze pacjent wjedzie na blok operacyjny.

„Przeniesienie cyfrowego planu zabiegu bezpośrednio na salę operacyjną sprawia, że operacje te są bardziej przewidywalne, a ich wyniki znacznie przewyższają efekty osiągane tradycyjnymi metodami” – tłumaczy dr Zwoliński.

Ta nowoczesna technologia pozwala na szybszy powrót pacjenta do zdrowia. Jednocześnie zmniejsza ryzyko powikłań oraz konieczności kolejnych interwencji chirurgicznych. Skraca także czas zabiegu oraz pobytu w szpitalu.

„Dzięki precyzyjnej rekonstrukcji pacjenci szybciej wracają do codziennego życia – odzyskują zdolność mówienia, spożywania pokarmów i swobodnego funkcjonowania. Odzyskana symetria twarzy poprawia nie tylko wygląd, ale też samopoczucie i pewność siebie. Cyfrowe planowanie to także lepsze wykorzystanie zasobów medycznych – sali operacyjnej, narzędzi i czasu zespołu” – podsumowuje dr Zwoliński. 

VSP otwiera nowy rozdział w leczeniu pacjentów onkologicznych i pozwala na poprawę wyników terapii, ale też rozwój kompetencji całego zespołu. 

„Nasz zespół chirurgów udowadnia, że cyfrowa transformacja w medycynie to już nie przyszłość, to teraźniejszość, która przynosi wymierne korzyści pacjentom z najtrudniejszymi do leczenia nowotworami” – podsumowuje prof. Andrzej Kawecki, kierownik Kliniki Nowotworów Głowy i Szyi i zastępca dyrektora NIO ds. klinicznych. 

Do tej pory w NIO przeprowadzono ponad 80 operacji z wykorzystaniem metody VSP.