Lęk przed maturą

Przed maturzystami nie tylko egzamin dojrzałości, ale też wyzwanie, by poradzić sobie z lękiem, który często takim wydarzeniom towarzyszy. Jego odczuwanie jest czymś naturalnym. Niedobrze byłoby jednak, gdyby paraliżował i ograniczał zdolności poznawcze. Są sposoby, by stres maturalny zmniejszyć.

Adobe Stock
Adobe Stock

Lęk to emocja, która pojawia się w odpowiedzi na wyimaginowane zagrożenia, które nasza wyobraźnia przekształca w coś przerażającego. To nie strach przed realnym zagrożeniem, ale obawa przed tym, co może się zdarzyć” – wyjaśnia Ewa Niewola, psycholożka Poradni Zdrowia Psychicznego Harmonia Grupy Lux Med, prowadząca także podcast wideo „Harmonia – Twoja bezpieczna przystań”.

Jeśli zrozumiemy, że to, co czujemy przed istotnymi wydarzeniami w życiu, jest reakcją na wyobrażenie, a nie faktyczne zagrożenie, będzie być może łatwiej przebrnąć przez takie momenty. Lęk zatem nie jest wcale synonimem strachu, bo ten jest fizjologiczną reakcją na zagrożenie. Pozwala nam w trudnym momentach przetrwać – ratować się ucieczką, zmobilizować siły, których – wydawać by się mogło – wcale nigdy nie mieliśmy.

„(Strach) od lęku różni się głównie tym, że jest proporcjonalny w stosunku do niebezpieczeństwa. Gdy się boimy, nasz organizm mobilizuje się do walki lub ucieczki. Serce bije szybciej, oddech jest szybszy i płytszy, rozszerzają się źrenice (stąd powiedzenie „strach ma wielkie oczy”), a we krwi rośnie poziom glukozy, która jest dla organizmu paliwem” – tłumaczy Agnieszka Gostyńska, specjalistka psychologii klinicznej, psychoterapeutka i ekspertka Kliniki Uniwersytetu SWPS.

W kontekście matury warto wiedzieć, że umiarkowany lęk może motywować. Aby jednak nie storpedował wcześniejszego wysiłku edukacyjnego, nie pozostawił z pustką w głowie i pozwolił skoncentrować się na zadaniach, można wykorzystać cztery sposoby na jego redukcję, o których wspomina psycholożka Ewa Niewola:


•    Zatrzymaj się i rozpoznaj swoje emocje. Uświadom sobie, co czujesz
„Zamiast uciekać przed tym, co czujesz, zatrzymaj się i nazwij emocje. Czy to lęk, smutek, ekscytacja?”


•    Świadomie oddychaj – to pozwala opanować stres
„Skup się na głębokim oddechu, weź wdech przez nos i powoli wydychaj powietrze ustami”. 


•    Wyobraź sobie spokojne miejsce – to rozluźnia
„Zamknij oczy i wyobraź sobie przestrzeń, która kojarzy się z relaksem, np. plażę, las czy ogród. Im więcej szczegółów sobie wyobrazisz, tym bardziej skuteczne będzie to ćwiczenie”.


•    Rozmawiaj z osobami, które wspierają
„Otaczaj się wspierającymi osobami i dziel się swoimi obawami. Rozmowa z bliskimi może pomóc obniżyć poziom stresu maturalnego”.

Te kilka ostatnich dni do matury wykorzystaj, by się rozluźnić. Wyśpij się, posłuchaj ulubionej muzyki, obejrzyj dobry film, wyjdź na spacer. Po prostu odpocznij i nabierz sił witalnych. Za dużo o niej nie myśl.

 

Autorka

Klaudia Torchała

Klaudia Torchała - Z Polską Agencją Prasową związana od końca swoich studiów w Szkole Głównej Handlowej, czyli od ponad 20 lat. To miał być tylko kilkumiesięczny staż w redakcji biznesowej, została prawie 15 lat. W Serwisie Zdrowie od 2022 roku. Uważa, że dziennikarstwo to nie zawód, ale charakter. Przepływa kilkanaście basenów, tańczy w rytmie, snuje się po szlakach, praktykuje jogę. Woli małe kina z niewygodnymi fotelami, rowery retro. Zaczyna dzień od małej czarnej i spaceru z najwierniejszym psem - Szógerem.

ZOBACZ TEKSTY AUTORKI

ZOBACZ WIĘCEJ

  • Adobe

    Jak lit ratuje mózg

    Jeszcze do niedawna lit kojarzył się głównie z psychiatrią i leczeniem choroby afektywnej dwubiegunowej. Dziś coraz częściej pojawia się w kontekście demencji i choroby Alzheimera. Najnowsze badania sugerują, że jego niedobór może mieć związek z neurodegeneracją i starzeniem się mózgu. W nadmiarze może jednak szkodzić m.in. nerkom i tarczycy.

  • AdobeStock

    Treści samobójcze wyświetlają się dzieciom, nawet jeśli ich nie szukają

    Treści suicydalne wyświetlają się nastolatkom w sieci, nawet jak nie są przez nich wyszukiwane: transmisje online z samobójstw i prób samobójczych, niebezpieczne challenge, które są bezpośrednim czynnikiem ryzyka. Do tego przemoc rówieśnicza, deprywacja potrzeb i obniżenie własnej samooceny. To sprawia, że choć ogólna liczba samobójstw spada, w grupie młodych, do 19 rż. w ostatnim roku liczba samobójstw wzrosła - mówi dr Haszka Witkowska, wiceprezes Polskiego Towarzystwa Suicydologicznego.

  • Adobe

    Hormony i emocje

    Emocje często łączy się z działaniem hormonów w organizmie. Za stres winimy kortyzol, gdy pojawiają się kłopoty z regulacją emocji zrzucamy to na hormony płciowe. Serotonina bywa utożsamiana z dobrym nastrojem, dopamina z motywacją, a oksytocyna z więzią i zaufaniem. Tego typu popularne uproszczenia są jednak coraz wyraźniej kwestionowane przez współczesną neurobiologię i neuroendokrynologię. Wyniki badań naukowych wskazują, że emocje nie są bezpośrednim skutkiem działania jednego hormonu lub neuroprzekaźnika, lecz efektem złożonych interakcji wielu układów biologicznych.

  • Adobe Stock

    Czy cyfrowy detoks działa?

    Niektóre badania pokazują wręcz zbawienne dla psychiki efekty odstawienia internetu czy tylko mediów społecznościowych. Sprawa jest jednak bardziej złożona. Choć na cudowną poprawę raczej nie każdy będzie mógł liczyć, to mądre korzystanie z internetu może psychice pomóc.

NAJNOWSZE

  • Adobe

    Jak lit ratuje mózg

    Jeszcze do niedawna lit kojarzył się głównie z psychiatrią i leczeniem choroby afektywnej dwubiegunowej. Dziś coraz częściej pojawia się w kontekście demencji i choroby Alzheimera. Najnowsze badania sugerują, że jego niedobór może mieć związek z neurodegeneracją i starzeniem się mózgu. W nadmiarze może jednak szkodzić m.in. nerkom i tarczycy.

  • Wirusowe zapalenie wątroby: jedna nazwa, pięć różnych wirusów

  • Treści samobójcze wyświetlają się dzieciom, nawet jeśli ich nie szukają

  • Bez tłuszczu nie ma zdrowia

  • Wystarczy dodatkowe pięć minut ruchu codziennej aktywności, by wydłużyć życie

  • AdobeStock

    Czy gry internetowe mogą uzależniać?

    Popularna rozrywka – gry internetowe – może zamienić się w coś, co przypomina uzależnienie. Problem ten dotyka coraz więcej osób, nie tylko nastolatków – przestrzegają specjaliści. Zjawisko to określa się jako IGD – Internet Gaming Disorder. Zaburzenie może wymagać profesjonalnej terapii obejmującej nierzadko wcześniejsze kłopoty natury psychologicznej.

  • Logo PTD na lekach, suplementach, wyrobach medycznych? To bezprawne działanie

  • Stres i wypalenie w cukrzycy

Serwisy ogólnodostępne PAP