Lęk przed maturą

Przed maturzystami nie tylko egzamin dojrzałości, ale też wyzwanie, by poradzić sobie z lękiem, który często takim wydarzeniom towarzyszy. Jego odczuwanie jest czymś naturalnym. Niedobrze byłoby jednak, gdyby paraliżował i ograniczał zdolności poznawcze. Są sposoby, by stres maturalny zmniejszyć.

Adobe Stock
Adobe Stock

Lęk to emocja, która pojawia się w odpowiedzi na wyimaginowane zagrożenia, które nasza wyobraźnia przekształca w coś przerażającego. To nie strach przed realnym zagrożeniem, ale obawa przed tym, co może się zdarzyć” – wyjaśnia Ewa Niewola, psycholożka Poradni Zdrowia Psychicznego Harmonia Grupy Lux Med, prowadząca także podcast wideo „Harmonia – Twoja bezpieczna przystań”.

Jeśli zrozumiemy, że to, co czujemy przed istotnymi wydarzeniami w życiu, jest reakcją na wyobrażenie, a nie faktyczne zagrożenie, będzie być może łatwiej przebrnąć przez takie momenty. Lęk zatem nie jest wcale synonimem strachu, bo ten jest fizjologiczną reakcją na zagrożenie. Pozwala nam w trudnym momentach przetrwać – ratować się ucieczką, zmobilizować siły, których – wydawać by się mogło – wcale nigdy nie mieliśmy.

„(Strach) od lęku różni się głównie tym, że jest proporcjonalny w stosunku do niebezpieczeństwa. Gdy się boimy, nasz organizm mobilizuje się do walki lub ucieczki. Serce bije szybciej, oddech jest szybszy i płytszy, rozszerzają się źrenice (stąd powiedzenie „strach ma wielkie oczy”), a we krwi rośnie poziom glukozy, która jest dla organizmu paliwem” – tłumaczy Agnieszka Gostyńska, specjalistka psychologii klinicznej, psychoterapeutka i ekspertka Kliniki Uniwersytetu SWPS.

W kontekście matury warto wiedzieć, że umiarkowany lęk może motywować. Aby jednak nie storpedował wcześniejszego wysiłku edukacyjnego, nie pozostawił z pustką w głowie i pozwolił skoncentrować się na zadaniach, można wykorzystać cztery sposoby na jego redukcję, o których wspomina psycholożka Ewa Niewola:


•    Zatrzymaj się i rozpoznaj swoje emocje. Uświadom sobie, co czujesz
„Zamiast uciekać przed tym, co czujesz, zatrzymaj się i nazwij emocje. Czy to lęk, smutek, ekscytacja?”


•    Świadomie oddychaj – to pozwala opanować stres
„Skup się na głębokim oddechu, weź wdech przez nos i powoli wydychaj powietrze ustami”. 


•    Wyobraź sobie spokojne miejsce – to rozluźnia
„Zamknij oczy i wyobraź sobie przestrzeń, która kojarzy się z relaksem, np. plażę, las czy ogród. Im więcej szczegółów sobie wyobrazisz, tym bardziej skuteczne będzie to ćwiczenie”.


•    Rozmawiaj z osobami, które wspierają
„Otaczaj się wspierającymi osobami i dziel się swoimi obawami. Rozmowa z bliskimi może pomóc obniżyć poziom stresu maturalnego”.

Te kilka ostatnich dni do matury wykorzystaj, by się rozluźnić. Wyśpij się, posłuchaj ulubionej muzyki, obejrzyj dobry film, wyjdź na spacer. Po prostu odpocznij i nabierz sił witalnych. Za dużo o niej nie myśl.

 

Autorka

Klaudia Torchała

Klaudia Torchała - Z Polską Agencją Prasową związana od końca swoich studiów w Szkole Głównej Handlowej, czyli od ponad 20 lat. To miał być tylko kilkumiesięczny staż w redakcji biznesowej, została prawie 15 lat. W Serwisie Zdrowie od 2022 roku. Uważa, że dziennikarstwo to nie zawód, ale charakter. Przepływa kilkanaście basenów, tańczy w rytmie, snuje się po szlakach, praktykuje jogę. Woli małe kina z niewygodnymi fotelami, rowery retro. Zaczyna dzień od małej czarnej i spaceru z najwierniejszym psem - Szógerem.

ZOBACZ TEKSTY AUTORKI

ZOBACZ WIĘCEJ

  • AdobeStock/DimaBerlin

    O nastolatkach, które nie przechodzą buntu

    Są dzieci, które okres nastoletni przechodzą w miarę spokojnie: nie sprawiają większych trudności wychowawczych, nie przeciwstawiają się, nie krzyczą, nie kłócą się z rodzicami. Jednak nie dajmy się zwieźć, że taki współpracujący nastolatek, nie przeżywa żadnych trudności. O tym jak odróżnić, że młody człowiek jest już na tyle dojrzały, że zdrowo konfrontuje się z rzeczywistością, a kiedy ta cisza i układność powinna nas niepokoić, mówi psycholożka dziecięca Ewa Bensz-Smagała z Katedry Psychologii Akademii Górnośląskiej im. W. Korfantego w Katowicach, założycielka Gabinetu Lucky Mind.

  • Sztuczna inteligencja, psychodeliki i personalizacja leczenia to najbliższa przyszłość psychiatrii

    Psychiatria stoi w obliczu wielu zmian, przyszłość tej dziedziny zarówno w Polsce, jak i na świecie kształtują nowe technologie, innowacyjne metody leczenia i rosnące zrozumienie ludzkiego umysłu, a wszystko w cieniu AI. Co czeka nas w nadchodzących latach?

  • AdobeStock

    Marzenie o lataniu

    Dziś, aby zostać pilotem nie trzeba już spełniać tak rygorystycznych wymagań zdrowotnych, jak kiedyś. Można np. nosić okulary, co jeszcze kilka lat temu już na wstępie dyskwalifikowało kandydata. Chyba, że chce się zostać pilotem odrzutowca, wtedy w grę nie wchodzą żadne zdrowotne kompromisy.

  • Adobe Stock

    Czatboty mogą zaszkodzić – szczególnie młodym

    Czaty oparte na sztucznej inteligencji nierzadko zastępują kontakty z ludźmi – są stworzone tak, że naśladują empatię, człowieczeństwo i silnie angażują w rozmowę. Ta iluzja bywa jednak niebezpieczną pułapką.

NAJNOWSZE

  • Adobe

    Hipotermia, czyli jak zabija zimno

    Mróz to nie tylko zimne dłonie i parujące oddechy — to także poważne wyzwanie dla mechanizmów biologicznych, które bezustannie walczą o utrzymanie ciepła wewnętrznego. W obliczu prognoz meteorologicznych zapowiadających największe uderzenie zimna w tym sezonie, warto pamiętać, jak ogromnym zagrożeniem jest hipotermia. 

  • Uwaga na opalanie! Z solarium lepiej ostrożnie

  • Czy glony zagrażają ludziom?

  • Medycyna 2025: od immunologii po sztuczną inteligencję

  • Sztuczna inteligencja, psychodeliki i personalizacja leczenia to najbliższa przyszłość psychiatrii

  • AdobeStock/DimaBerlin

    O nastolatkach, które nie przechodzą buntu

    Są dzieci, które okres nastoletni przechodzą w miarę spokojnie: nie sprawiają większych trudności wychowawczych, nie przeciwstawiają się, nie krzyczą, nie kłócą się z rodzicami. Jednak nie dajmy się zwieźć, że taki współpracujący nastolatek, nie przeżywa żadnych trudności. O tym jak odróżnić, że młody człowiek jest już na tyle dojrzały, że zdrowo konfrontuje się z rzeczywistością, a kiedy ta cisza i układność powinna nas niepokoić, mówi psycholożka dziecięca Ewa Bensz-Smagała z Katedry Psychologii Akademii Górnośląskiej im. W. Korfantego w Katowicach, założycielka Gabinetu Lucky Mind.

  • NFZ: gdzie się leczyć podczas świąt

  • Czatboty mogą zaszkodzić – szczególnie młodym

Serwisy ogólnodostępne PAP