Jak zaprojektować miasto przyjazne seniorom

Populacja osób po 65. roku życia w Polsce szybko się zwiększa. Już wkrótce zmusi to włodarzy miast, osiedli i budynków użyteczności publicznej do dużych inwestycji w architekturę przyjazną seniorom. O co konkretnie chodzi?

Fot. PAP/P. Werewka
Fot. PAP/P. Werewka

Seniorzy stanowią dziś około 25 proc. ogólnej liczby mieszkańców Polski, ale eksperci prognozują, że w ciągu dekady ich udział w populacji ogólnej przekroczy 35 proc., a w 2050 r. może sięgnąć nawet 45 proc. 

To oznacza, że już wkrótce konieczne będzie poważne przeorganizowanie infrastruktury i przestrzeni publicznej tak, aby była ona bardziej przyjazna seniorom, czyli m.in. lepiej chroniła ich przed upadkami, ułatwiała im samodzielne poruszanie się i załatwianie najpotrzebniejszych spraw, a przez to także zapobiegała ich społecznemu wykluczeniu.

Dowiedz się, dlaczego samorządy lokalne w Szwecji zakazują umieszczania reklam na chodnikach

„Osoby w podeszłym wieku, które podlegają wykluczeniu społecznemu częściej zapadają na choroby, a niedostosowana przestrzeń publiczna sprzyja wypadkom i potknięciom, w wyniku czego coraz więcej seniorów wymaga pomocy medycznej i traci sprawność. Modyfikacja architektury i przestrzeni w kierunku zaspakajania potrzeb seniorów jest więc nie tylko wyzwaniem, ale koniecznością” – czytamy w zapowiedzi konferencji „Architektura przyjazna seniorom”, organizowanej w ramach Narodowego Programu Zdrowia na lata 2016-2020, która odbędzie się 26 listopada w Warszawie. 

Wydarzenie to, realizowane przez Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego-Państwowy Zakład Higieny pod patronatem Ministerstwa Zdrowia, adresowane jest głównie do architektów i przedstawicieli sektora publicznego. 

Zasady tworzenia przestrzeni miejskiej przyjaznej seniorom: od czego zacząć

Fot. PAP

Mieszkanie przyjazne dla seniora

Jesień życia nie musi wiązać się z przeprowadzką do domu opieki. Po dostosowaniu mieszkania do potrzeb osób starszych, mogą one długo cieszyć się samodzielnością we własnych czterech kątach. I to nawet pomimo niepełnej sprawności.

Podczas konferencji eksperci przedstawią i omówią szczegółowo najważniejsze zasady tworzenia przestrzeni oraz budynków przyjaznych osobom w starszym wieku. Zaprezentowane zostaną m.in. standardy projektowania placówek ochrony zdrowia dla seniorów, w tym zarówno obiektów opieki stacjonarnej, jak i ambulatoryjnej, ale także obiektów pomocy społecznej oraz przestrzeni domowej. 

Poniżej przedstawiamy przykłady konkretnych i praktycznych rozwiązań architektoniczno-urbanistycznych tworzących przestrzeń przyjazną seniorom, które będą szerzej omawiane podczas tej konferencji: 

  • Tworzenie małych i otwartych przestrzeni publicznych promujących integrację międzypokoleniową, np. skwerów sportowo-rekreacyjnych. 
  • Tworzenie stołówek i miejsc spotkań dla seniorów w każdej dzielnicy miasta. 
  • Zwiększanie liczby terenów zielonych z udogodnieniami dla osób starszych. 
  • Tworzenie czystych, łatwo dostępnych i dobrze oznakowanych toalet publicznych, dostosowanych do potrzeb ludzi niepełnosprawnych. 
  • Łączenie ze sobą różnych miejskich placów i terenów zielonych pieszymi deptakami, a także tworzenie systemu ciągów komunikacji pieszej pomiędzy osiedlami i dzielnicami.
  • Zwiększanie liczby miejsc do siedzenia (odpoczynku) oraz zadaszeń chroniących przed niekorzystnymi warunkami pogodowymi. 
  • Modernizacja chodników, tak aby miały gładką, wyrównaną i nieśliską powierzchnię, aby były wystarczająco szerokie, wolne od przeszkód, najlepiej też z niskimi krawężnikami opadającymi ku jezdni. 
  • Eliminowanie lub ograniczanie ruchu samochodowego w strefach rekreacji i zabudowy mieszkaniowej oraz w centrach miast. 
  • Budowanie specjalnych podjazdów dla wózków inwalidzkich w miejscach, w których istnieją poważne bariery komunikacyjne, np. schody, stromizny, wysokie krawężniki. 
  • Tworzenie bezpiecznych przejść dla pieszych, dzięki odpowiedniej sygnalizacji świetlnej, oznakowaniu, oświetleniu, specjalnym wysepkom, paskom antypoślizgowym, stosowaniu sygnałów dźwiękowych, wyświetlaczy z informacją o czasie potrzebnym na przejście ulicy, etc. 
  • Wprowadzanie udogodnień w budynkach użyteczności publicznej, które zwiększają ich dostępność, np. podjazdów, wygodnych wind, ruchomych schodów, szerokich drzwi i przejść. 

Więcej informacji na temat wspomnianej konferencji można znaleźć na specjalnej stronie internetowej: www.seniorwmiescie.pl

Wiktor Szczepaniak, zdrowie.pap.pl 

Źródło: 

Materiały informacyjne Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego-Państwowego Zakładu Higieny, dotyczące konferencji „Architektura przyjazna seniorom”, organizowanej w ramach Narodowego Programu Zdrowia na lata 2016-2020.

Autor

Wiktor Szczepaniak

Wiktor Szczepaniak - Doświadczony dziennikarz, redaktor i specjalista ds. komunikacji społecznej. Absolwent Wydziału Dziennikarstwa i Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego. Pracował m.in. w Polskiej Agencji Prasowej, Pulsie Biznesu, Instytucie Żywności i Żywienia, Instytucie Psychiatrii i Neurologii oraz w Głównym Inspektoracie Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych. Specjalizuje się w tematach związanych z żywnością i żywieniem, zdrowiem publicznym, profilaktyką zdrowotną, medycyną stylu życia, psychologią, neuroróżnorodnością, nauką i edukacją.

ZOBACZ TEKSTY AUTORA

ZOBACZ WIĘCEJ

  • Stopa pod presją współczesności

    Cukrzyca, otyłość i choroby naczyń atakują cały organizm, ale to stopy często jako pierwsze pokazują, że coś przestaje działać prawidłowo. Ta z pozoru odległa część ciała jest jednym z najbardziej wrażliwych „czujników” zmian wywołanych chorobami cywilizacyjnymi.

  • Co się dzieje z organizmem kobiet po 50. roku życia

    Zmiana poziomu hormonów, do jakiej dochodzi w okresie okołomenopauzalnym, jest sygnałem, że kobiety powinny nieco inaczej spojrzeć na swoje zdrowie, być może zmienić niektóre nawyki i uważnie słuchać swojego ciała.

  • Adobe Stock

    Jasna strona amyloidów

    To jedno z najbardziej nieoczekiwanych odkryć ostatnich lat: cząsteczki kojarzone dotąd niemal wyłącznie z neurodegeneracją okazują się potrzebne do zapamiętywania. Najnowsze badanie z 2026 roku pokazuje, że mózg może wykorzystywać kontrolowane formy białek beta-amyloidowych jako narzędzie do utrwalania doświadczeń, co podważa wieloletni obraz amyloidu jako wyłącznie toksycznego produktu choroby i otwiera nowy rozdział w badaniach nad pamięcią oraz chorobą Alzheimera.

  • AdobeStock

    Czy praca w późnym wieku wspiera zdrowie?

    Życie zawodowe w późnym wieku może pomagać w dłuższym zachowaniu sprawności. Najnowsze badania sugerują, że praca może wspierać funkcje poznawcze i kondycję fizyczną seniorów, jednak jej wpływ nie jest jednoznaczny.

NAJNOWSZE

  • Stopa pod presją współczesności

    Cukrzyca, otyłość i choroby naczyń atakują cały organizm, ale to stopy często jako pierwsze pokazują, że coś przestaje działać prawidłowo. Ta z pozoru odległa część ciała jest jednym z najbardziej wrażliwych „czujników” zmian wywołanych chorobami cywilizacyjnymi.

  • Śpiączka i stany ograniczonej świadomości

  • Współczesna kobieta obsadzona w wielu rolach. Jak im sprostać?

  • Włókniaki to ryzyko metaboliczne

  • Patomorfolog stawia diagnozę nowotworu

  • AdobeStock

    Podejrzewasz u swojego dziecka dysleksję? Zabierz je do okulisty

    Powszechne i możliwe do skorygowania problemy ze wzrokiem mogą powodować podobne problemy, co dysleksja. Tymczasem trafna diagnoza i leczenie lub soczewki korekcyjne mogą znacząco wpłynąć na jakość widzenia.

  • W gabinecie seksuologa

  • Szczepienie mężczyzn przeciwko wirusowi HPV dwukrotnie zmniejsza ryzyko rozwoju nowotworu głowy i szyi

Serwisy ogólnodostępne PAP