Jak zaprojektować miasto przyjazne seniorom

Populacja osób po 65. roku życia w Polsce szybko się zwiększa. Już wkrótce zmusi to włodarzy miast, osiedli i budynków użyteczności publicznej do dużych inwestycji w architekturę przyjazną seniorom. O co konkretnie chodzi?

Fot. PAP/P. Werewka
Fot. PAP/P. Werewka

Seniorzy stanowią dziś około 25 proc. ogólnej liczby mieszkańców Polski, ale eksperci prognozują, że w ciągu dekady ich udział w populacji ogólnej przekroczy 35 proc., a w 2050 r. może sięgnąć nawet 45 proc. 

To oznacza, że już wkrótce konieczne będzie poważne przeorganizowanie infrastruktury i przestrzeni publicznej tak, aby była ona bardziej przyjazna seniorom, czyli m.in. lepiej chroniła ich przed upadkami, ułatwiała im samodzielne poruszanie się i załatwianie najpotrzebniejszych spraw, a przez to także zapobiegała ich społecznemu wykluczeniu.

Dowiedz się, dlaczego samorządy lokalne w Szwecji zakazują umieszczania reklam na chodnikach

„Osoby w podeszłym wieku, które podlegają wykluczeniu społecznemu częściej zapadają na choroby, a niedostosowana przestrzeń publiczna sprzyja wypadkom i potknięciom, w wyniku czego coraz więcej seniorów wymaga pomocy medycznej i traci sprawność. Modyfikacja architektury i przestrzeni w kierunku zaspakajania potrzeb seniorów jest więc nie tylko wyzwaniem, ale koniecznością” – czytamy w zapowiedzi konferencji „Architektura przyjazna seniorom”, organizowanej w ramach Narodowego Programu Zdrowia na lata 2016-2020, która odbędzie się 26 listopada w Warszawie. 

Wydarzenie to, realizowane przez Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego-Państwowy Zakład Higieny pod patronatem Ministerstwa Zdrowia, adresowane jest głównie do architektów i przedstawicieli sektora publicznego. 

Zasady tworzenia przestrzeni miejskiej przyjaznej seniorom: od czego zacząć

Fot. PAP

Mieszkanie przyjazne dla seniora

Jesień życia nie musi wiązać się z przeprowadzką do domu opieki. Po dostosowaniu mieszkania do potrzeb osób starszych, mogą one długo cieszyć się samodzielnością we własnych czterech kątach. I to nawet pomimo niepełnej sprawności.

Podczas konferencji eksperci przedstawią i omówią szczegółowo najważniejsze zasady tworzenia przestrzeni oraz budynków przyjaznych osobom w starszym wieku. Zaprezentowane zostaną m.in. standardy projektowania placówek ochrony zdrowia dla seniorów, w tym zarówno obiektów opieki stacjonarnej, jak i ambulatoryjnej, ale także obiektów pomocy społecznej oraz przestrzeni domowej. 

Poniżej przedstawiamy przykłady konkretnych i praktycznych rozwiązań architektoniczno-urbanistycznych tworzących przestrzeń przyjazną seniorom, które będą szerzej omawiane podczas tej konferencji: 

  • Tworzenie małych i otwartych przestrzeni publicznych promujących integrację międzypokoleniową, np. skwerów sportowo-rekreacyjnych. 
  • Tworzenie stołówek i miejsc spotkań dla seniorów w każdej dzielnicy miasta. 
  • Zwiększanie liczby terenów zielonych z udogodnieniami dla osób starszych. 
  • Tworzenie czystych, łatwo dostępnych i dobrze oznakowanych toalet publicznych, dostosowanych do potrzeb ludzi niepełnosprawnych. 
  • Łączenie ze sobą różnych miejskich placów i terenów zielonych pieszymi deptakami, a także tworzenie systemu ciągów komunikacji pieszej pomiędzy osiedlami i dzielnicami.
  • Zwiększanie liczby miejsc do siedzenia (odpoczynku) oraz zadaszeń chroniących przed niekorzystnymi warunkami pogodowymi. 
  • Modernizacja chodników, tak aby miały gładką, wyrównaną i nieśliską powierzchnię, aby były wystarczająco szerokie, wolne od przeszkód, najlepiej też z niskimi krawężnikami opadającymi ku jezdni. 
  • Eliminowanie lub ograniczanie ruchu samochodowego w strefach rekreacji i zabudowy mieszkaniowej oraz w centrach miast. 
  • Budowanie specjalnych podjazdów dla wózków inwalidzkich w miejscach, w których istnieją poważne bariery komunikacyjne, np. schody, stromizny, wysokie krawężniki. 
  • Tworzenie bezpiecznych przejść dla pieszych, dzięki odpowiedniej sygnalizacji świetlnej, oznakowaniu, oświetleniu, specjalnym wysepkom, paskom antypoślizgowym, stosowaniu sygnałów dźwiękowych, wyświetlaczy z informacją o czasie potrzebnym na przejście ulicy, etc. 
  • Wprowadzanie udogodnień w budynkach użyteczności publicznej, które zwiększają ich dostępność, np. podjazdów, wygodnych wind, ruchomych schodów, szerokich drzwi i przejść. 

Więcej informacji na temat wspomnianej konferencji można znaleźć na specjalnej stronie internetowej: www.seniorwmiescie.pl

Wiktor Szczepaniak, zdrowie.pap.pl 

Źródło: 

Materiały informacyjne Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego-Państwowego Zakładu Higieny, dotyczące konferencji „Architektura przyjazna seniorom”, organizowanej w ramach Narodowego Programu Zdrowia na lata 2016-2020.

Autor

Wiktor Szczepaniak

Wiktor Szczepaniak - Doświadczony dziennikarz, redaktor i specjalista ds. komunikacji społecznej. Absolwent Wydziału Dziennikarstwa i Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego. Pracował m.in. w Polskiej Agencji Prasowej, Pulsie Biznesu, Instytucie Żywności i Żywienia, Instytucie Psychiatrii i Neurologii oraz w Głównym Inspektoracie Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych. Specjalizuje się w tematach związanych z żywnością i żywieniem, zdrowiem publicznym, profilaktyką zdrowotną, medycyną stylu życia, psychologią, neuroróżnorodnością, nauką i edukacją.

ZOBACZ TEKSTY AUTORA

ZOBACZ WIĘCEJ

  • Od opiatów do makowca

    Wigilijny makowiec to symbol świąt i nieodłączny element rodzinnych spotkań, ale makowa masa skrywa tajemnicę, która może zaskoczyć – spożycie większej porcji nasion maku bywa przyczyną fałszywie dodatnich wyników testów na opioidy. Mak jest bowiem niezwykłą rośliną. To z jego soku wyizolowano jedne z najważniejszych leków przeciwbólowych, a jednocześnie to on odpowiada za jeden z najpoważniejszych problemów zdrowia publicznego - epidemię uzależnień.

  • Adobe

    Liszaje – wspólna nazwa, odmienne mechanizmy

    Liszaj nie jest jedną chorobą. Pod tą nazwą kryją się różne schorzenia skóry i błon śluzowych, od autoimmunologicznych po wynikające z przewlekłego świądu. Nauka coraz lepiej rozumie ich mechanizmy. 

  • Adobe

    Arytmia arytmii nierówna

    Arytmia serca to pojęcie obejmujące wiele różnych zaburzeń. Niektóre są łagodne i wymagają jedynie obserwacji, inne grożą nagłym zatrzymaniem krążenia. Zrozumienie różnic między nimi jest kluczowe, by skutecznie pomóc chorym.

  • Adobe

    Nie ma szczepionki na samobójstwo

    W Polsce spada liczba samobójstw, ale – jak przestrzegają eksperci – wśród nastolatków narasta zjawisko, którego dorośli nie kontrolują: algorytmy podsuwają im treści o śmierci szybciej, niż ktokolwiek zdąży zareagować. 

NAJNOWSZE

  • Adobe

    Hipotermia, czyli jak zabija zimno

    Mróz to nie tylko zimne dłonie i parujące oddechy — to także poważne wyzwanie dla mechanizmów biologicznych, które bezustannie walczą o utrzymanie ciepła wewnętrznego. W obliczu prognoz meteorologicznych zapowiadających największe uderzenie zimna w tym sezonie, warto pamiętać, jak ogromnym zagrożeniem jest hipotermia. 

  • Uwaga na opalanie! Z solarium lepiej ostrożnie

  • Czy glony zagrażają ludziom?

  • O nastolatkach, które nie przechodzą buntu

  • Medycyna 2025: od immunologii po sztuczną inteligencję

  • Adobe

    Piąty typ cukrzycy

    Cukrzyca nie zawsze jest chorobą nadmiaru. Czasem jej źródłem jest długotrwały brak wartościowego pożywienia. Cukrzyca typu 5, oficjalnie uznana w 2025 roku, pokazuje, że niedożywienie może trwale uszkadzać trzustkę i prowadzić do zaburzeń metabolizmu glukozy.

  • NFZ: gdzie się leczyć podczas świąt

  • Czatboty mogą zaszkodzić – szczególnie młodym

Serwisy ogólnodostępne PAP