Patronat Serwisu Zdrowie

Misjonarka świecka: Afryka uczy żyć tu i teraz

Misje nauczyły mnie, by żyć z dnia na dzień, niczego nie planować. Uzmysłowiły też, że najważniejsze jest bycie z drugim człowiekiem. To jest prawdziwy fundament relacji terapeutycznej – opowiada Agnieszka Nowak, pielęgniarka i misjonarka świecka. Od pół roku pracuje w lokalnym szpitalu w Bagandu w Republice Środkowoafrykańskiej.

Archiwum prywatne Monika Pinatal-Ślimak
Archiwum prywatne Monika Pinatal-Ślimak

Czy dzięki tej pracy ma pani większe poczucie sensu życia

Nie wiem. Staram się robić swoje. Zawsze chciałam żyć i pracować, by mieć poczucie właśnie sensu. Ale gdy spotykam się z takimi skrajnymi, krytycznymi sytuacjami, trudno mi w nich doszukiwać się jakiegoś głębszego znaczenia. Tutaj ciągle rodzą się pytania w głowie o sens życia, świata. Trudno znaleźć odpowiedź…

Częściej pewnie niż w Polsce na oddziale styka się pani ze śmiercią. Dzieci umierają z niedożywienia, dorośli w wyniku chorób, które w krajach rozwiniętych leczy się ambulatoryjnie lub w domu. Jak to wszystko poukładać sobie w głowie?

Myślę, że przez to, że dostępność leczenia jest tak ograniczona, wszyscy jesteśmy tutaj oswojeni ze śmiercią. Ona jest po prostu częścią życia. Tutaj ludzie bardziej są z nią pogodzeni. Czasami przychodzi bardzo wcześnie. Cywilizacja narzuciła nam trochę takie myślenie, że z każdej choroby powinniśmy człowieka móc wyleczyć, uratować. A w Afryce śmierć jest zawsze gdzieś obok. 

Pogodzenie się z tym, zrozumienie, że nie na wszystko mamy wpływ, pomaga chyba w tym, że nie odkłada się niczego na później? Czego jeszcze uczy Afryka?

W pewnych aspektach na pewno jesteśmy blisko ludzi, których spotykamy. Blisko życia, blisko śmierci, blisko człowieka, bo kiedy nie potrafimy pomóc, to staramy się naszym pacjentom po prostu towarzyszyć. To uczy wielkiej pokory wobec procedur, osiągnięć cywilizacyjnych. Okazuje się, że niekiedy jedyne, co możemy dać drugiemu człowiekowi, to czas, uwaga, obecność. Możemy pobawić się na przykład z dzieciakami na werandzie szpitala... To jest najpiękniejsze, co możemy dla nich w danej sytuacji zrobić. 

Czego uczę się w Afryce? Tego, że nie musimy ciągle biegać, osiągać, zapełniać dni wszystkimi możliwymi aktywnościami, ale że właśnie możemy wszystkie ważne rzeczy poświęcić po to, by pobyć z drugim człowiekiem. To jest ogromna wartość, którą czerpię z tego miejsca.

Czy myśli pani, że takie misyjne życie bezpowrotnie człowieka wciąga?

Misje są przepięknym doświadczeniem, ale nie zamykam sobie drogi do innego życia. Nauczyłam się wiele. Dużo z siebie daję, ale mam nadzieję, że jeszcze wiele rzeczy przede mną. Myślę też, że będzie bardzo „ciągnęło” do tego, by tak naprawdę realnie pomagać innym. 

A jakie lekcje czerpie pani z misji? 

Misje nauczyły mnie tego, by żyć każdym dniem. Nie wybiegać w przyszłość. Choć myślę, że wcale nie potrzeba doświadczenia pracy misyjne, by zrozumieć, że każdy z nas potrzebuje drugiego człowieka obok. Nawet nie wiem, czy tego bardziej nie potrzebujemy w Europie – powrotu do takiego bycia w czymś w pełni. Przeżywanie mojego życia w ten sposób otwiera mi jeszcze bardziej oczy, ale mam też pewność, że w każdym miejscu na świecie mogę tak świadomie żyć. 

Potrzebujemy w pracy terapeutycznej z pacjentem otwartości na drugiego człowieka. Myślę, że tego nam nieraz brakuje. Takiej prawdziwej relacji terapeutycznej. Mamy tak dużo pracy, tych czynności medycznych w rozwiniętych krajach jest tak wiele, że czasami nie potrafimy znaleźć miejsca na holistyczną opiekę nad pacjentem. W każdym miejscu na świecie jest to ważne. Tutaj się tego uczę i mam nadzieję, że gdzie bym nie była, będę to doświadczenie wykorzystywać.

Zostaje pani w Afryce?

Jeśli wszystko będzie dobrze, na pewno zostanę tutaj jeszcze 1,5 roku. A potem wszystko jest możliwe. Jeśli chodzi o moje życie, to mam poczucie tymczasowości, ale może bardziej nawet w kontekście filozoficznym niż dosłownym. Tyle razy planowałam różne rzeczy, a potem to wszystko układało się inaczej. Teraz jestem na takim etapie, że żyję z dnia na dzień. Staram się każdego dnia zrobić, co mogę, i to jak najlepiej. Ale żyję tu i teraz. Takiej filozofii życia Afryka uczy. Tutaj jest to nawet mocniejsze – chodzi o przetrwanie kolejnego dnia. Ludzie praktycznie nie mają planów, nie przewidują, co stanie się w przyszłości. Tutaj wpada się w taki rytm, że jest się w tym, co się w danym momencie dzieje. 

A w kontaktach międzyludzkich, co pani dostrzega?

W pierwszym kontakcie nie jest łatwo, bo to są mieszkańcy krajów, w których żywa jest pamięć czasów kolonialnych. Nadal żyją ich świadkowie. Poza tym białego człowieka kojarzy się nie tylko z uciskiem, ale też z bogactwem. Ale jak już przełamie się tę barierę, którą mieszkańcy mają wobec nas na początku, i zaczyna się budowanie relacji, to stają się bardzo otwarci. Przyjmują nas najpiękniej, jak potrafią, nawet jeśli niczego nie mają. Gdy przekonają się, że jesteśmy po to, by im pomóc, leczyć, edukować, są najcudowniejszymi osobami. 

Trudno się dziwić, że nadal patrzą na białego człowieka z nieufnością, bo są wyzyskiwani np. w kopalniach przy wydobyciu złóż. Zyski z nich czerpią zagraniczni inwestorzy z USA, Europy czy Azji. Te wszystkie kraje, w których byłam: Kongo, Kamerun i teraz Republika Środkowoafrykańska, mimo że dysponują ogromnymi zasobami naturalnymi, są skrajnie biedne. 

Dziękuję za rozmowę.
 

Ekspertka

Archiwum prywatne

Agnieszka Nowak - Pielęgniarka, misjonarka świecka w Afryce od 2021 roku (Kamerun, RD Kongo, Republika Środkowoafrykańska). Wcześniej pielęgniarka na oddziale pulmonologii, niemowlęcym oraz izbie przyjęć w szpitalach w Bielsku-Białej oraz instruktor zajęć praktycznych z pielęgniarstwa internistycznego na WNoZ ATH. Wolontariuszka w ambulatorium medycznym w Indiach oraz w Rumunii, streetworkerka w fundacji „Ambulans z Serca – karetka dla bezdomnych” w Warszawie. Absolwentka Policealnej Szkoły Aktorskiej Art-Play w Katowicach, studiów podyplomowych z zakresu poradnictwa psychologicznego i interwencji kryzysowej oraz arteterapii. Obecnie w trakcie szkolenia z psychotraumatologii praktycznej. Animatorka Ruchu Światło-Życie, inicjatorka oazowej diakonii misyjnej diecezji bielsko-żywieckiej. Miłośniczka teatru, fotografii, poezji, muzyki, natury – piękna!

ZOBACZ TEKSTY EKSPERTKI

Autorka

Klaudia Torchała

Klaudia Torchała - Z Polską Agencją Prasową związana od końca swoich studiów w Szkole Głównej Handlowej, czyli od ponad 25 lat. To miał być tylko kilkumiesięczny staż w redakcji biznesowej, została prawie 15 lat. W Serwisie Zdrowie od 2022 roku. Uważa, że dziennikarstwo to nie zawód, ale charakter. Przepływa kilkanaście basenów, tańczy w rytmie, snuje się po szlakach, praktykuje jogę. Woli małe kina z niewygodnymi fotelami, rowery retro. Zaczyna dzień od małej czarnej i spaceru z najwierniejszym psem - Szógerem.

ZOBACZ TEKSTY AUTORKI

ZOBACZ WIĘCEJ

  • AdobeStock

    Przestrzeganie codziennej rutyny to lepsze zdrowie fizyczne i psychiczne

    Naukowcy z Uniwersytetu Missouri odkryli, że seniorzy, którzy przestrzegają regularnego dnia, odczuwają mniej bólu fizycznego i mniej objawów depresji.

  • AdobeStock

    Rozluźnij się i odzyskaj moc

    Dopiero w stanie prawdziwego fizjologicznego rozluźnienia nasz organizm ma szansę na pełną regenerację. O umysł warto dbać z taką samą uważnością, z jaką trenujemy mięśnie. Wystarczy zaledwie kilka minut dziennie poświęconych na uważny oddech, aby odzyskać wewnętrzną równowagę i energię do działania.

  • PAP/Jakub Kaczmarczyk

    Jak odróżnić mobbing od konfliktu w pracy

    Wśród zachowań mobbingowych wymienia się zastraszanie, poniżanie, uwłaczanie, ośmieszanie, upokarzanie. Czym te stany się charakteryzują w świetle psychologii, kiedy zaczyna się uporczywe nękanie, czyli mobbing, oraz czym różni się od konfliktu – wyjaśnia dr Agnieszka Mościcka-Teske, psycholożka z Wydziału Psychologii i Prawa Uniwersytetu SWPS w Poznaniu.

  • PAP/Jarek Praszkiewicz

    Onkologia integracyjna – droga do ciała i psychiki

    „Rak w objęciach sztuki” to spotkanie poświęcone podejściu do pacjenta onkologicznego, które obok leczenia samej choroby uwzględnia także jego kondycję psychiczną, sposób odżywiania, aktywność fizyczną i artystyczną. Jak powiedział PAP przewodniczący rady Fundacji Onkologicznej Różowa Konwalia dr hab. n. med. Bogdan Michalski, rozwój nowoczesnych metod leczenia sprawił, że więcej uwagi należy poświęcić również potrzebom samych chorych.

NAJNOWSZE

  • IFPS

    Kongres pod hasłem „Bezpieczeństwo podstawą zdrowia Polaków”

    Patronat Serwisu Zdrowie

    Już w najbliższy poniedziałek, 23 listopada rozpocznie się trzydniowy Kongres „Zdrowie Polaków” organizowany w Światowym Centrum Słuchu w Kajetanach pod Warszawą. Jego ósma edycja poświęcona będzie bezpieczeństwu zdrowotnemu nie tylko w kontekście dostępu do diagnostyki i leczenia. W programie debaty dotyczące transformacji szpitalnictwa, bezpieczeństwa lekowego, przygotowania służb medycznych do sytuacji kryzysowych, cyberzagrożeń oraz profilaktyki.

  • Chroń dzieci przed chorobami zakaźnymi i nowotworami, czyli o kalendarzu szczepień na 2027

    Patronat Serwisu Zdrowie
  • Nietolerancja histaminy

  • Przestrzeganie codziennej rutyny to lepsze zdrowie fizyczne i psychiczne

  • Dietetyka XXI wieku

    Patronat Serwisu Zdrowie
  • AdobeStock

    Udar niszczy mózg, ale nauka potrafi go obudzić dzięki nowej metodzie neurorehabilitacji

    – Nawet po udarze mózg zachowuje zdolność do zmian i adaptacji. Dobrze dobrany trening może wspierać reorganizację sieci neuronalnych, dzięki której zachowane obszary mózgu pomagają kompensować skutki udaru – mówi dr hab. Aneta Szymaszek, neuropsycholożka związana z Centrum BrainCity w Instytucie Nenckiego PAN.

  • Tlen hiperbaryczny pomaga, ale nie na wszystko!

Serwisy ogólnodostępne PAP