KK w transfuzjologii klinicznej o korzyściach podejścia Patient Blood Managment
Prof. Piotr Radziwon, konsultant krajowy w dziedzinie transfuzjologii klinicznej podkreśla, że przetoczenie koncentratu krwinek czerwonych jest uniwersalnym, ale nie zawsze najbezpieczniejszym i najbardziej odpowiednim dla pacjenta sposobem leczenia niedokrwistości. Jest na to sposób.
Jak wyjaśnił lekarz, który obecnie zarządza Regionalnym Centrum Krwiodawstwa w Białymstoku, jego nadużywanie zwiększa ryzyko wystąpienia niepożądanej reakcji poprzetoczeniowej i jest nie tylko marnowaniem zasobów, ale działaniem nieetycznym tak wobec dawcy, jak i biorcy. Dlatego kluczowe jest rozpoznanie przyczyny niedokrwistości i zapewnienie innych, bezpieczniejszych niż przetoczenia metod postępowania terapeutycznego.
W tym celu eksperci skupieni wokół Blood and Beyond – inicjatywy powołanej przez firmę Celgene, będącą obecnie częścią Bristol Myers Squibb – zaapelowali o wdrożenie w całej UE Patient Blood Management (PBM).
- PBM to pacjentocentryczne, oparte na wiedzy empirycznej podejście, mające na celu poprawę efektów leczenia poprzez zarządzanie krwiolecznictwem pacjenta w sposób zapewniający skuteczne, bezpieczne i w jak najmniejszym stopniu obniżające jakość życia leczenie. Jego wdrożenie poprawiłoby optymalizację zużycia składników krwi i z pewnością przyniosłoby korzyści ekonomiczne dla systemu opieki zdrowotnej, a przede wszystkim poprawiłoby jakość życia pacjentów - zaznaczył prof. Radziwon.
Anemia - skąd się bierze, kto choruje i co robić, gdy się pojawi?
Jeśli kiedyś sprawnie wchodziłeś na czwarte piętro, a teraz musisz robić częste przerwy, albo cały czas odczuwasz zmęczenie i senność - zgłoś się do lekarza. Proste i tanie badanie: morfologia krwi pokaże, czy przyczyną nie jest anemia. To częste zaburzenie, które rozwija się zwykle z banalnych powodów, ale bywa też, że jest sygnałem bardzo poważnych chorób.
Jako przykład prof. Radziwon wskazał chorych na MDS (zespoły mielodysplastyczne), którzy bardzo często borykają się z przewlekłą, wymagającą leczenia niedokrwistością.
- Wielokrotne przetoczenia nie tylko znacznie pogarszają jakość życia chorych na MDS zmuszanych do częstych hospitalizacji, ale także powodują u ponad 20 proc. pacjentów wytwarzanie przeciwciał, które mogą być przyczyną niepożądanych reakcji poprzetoczeniowych oraz utrudniają dobór koncentratu krwinek czerwonych do transfuzji. Dla części z tych pacjentów istnieje alternatywa dla przetoczeń krwi - leki stymulujące erytropoezę (ESA - erytropoeza to proces wytwarzania czerwonych krwinek - przyp. PAP). Mogą one być podawane ambulatoryjnie i - w przeciwieństwie do przetoczeń - pozwalają na utrzymanie stałego stężenia hemoglobiny. Pacjenci, u których ESA są nieskuteczne mogą jeszcze otrzymać lek stymulujący dojrzewanie erytrocytów, który daje szansę na uwolnienie ich od przetoczeń krwi. Takim lekiem jest np. luspatercept – podkreślił prof. Radziwon.
Luspatercept jest rekomendowany do stosowania m.in. w wytycznych Stowarzyszenia Polskiej Grupy ds. Leczenia Białaczek u Dorosłych (PALG), Polskiego Towarzystwa Onkologii Klinicznej (PTOK) oraz European Society for Medical Oncology (ESMO). Był również umieszczony w lutym 2021 r. w wykazie technologii lekowych o wysokim poziomie innowacyjności.
Niestety, z uwagi na negatywną opinię prezesa AOTMiT polscy pacjenci są pozbawieni dostępu do leku nawet w ramach procedury Ratunkowego Dostępu do Technologii Lekowych (RDTL), mimo wyraźniej potrzeby klinicznej.
O refundację luspaterceptu zaapelowała do Ministra Zdrowia Sekcja MDS Stowarzyszenia Polskiej Grupy Ds. Białaczek u Dorosłych (PALG). Eksperci, w imieniu własnym oraz wszystkich lekarzy walczących codziennie o zdrowie i życie chorych na zespoły mielodysplastyczne wskazali, że jest to jedyny zarejestrowany lek w leczeniu MDS niższego ryzyka, który pozwala pacjentom ograniczyć regularne przetaczanie krwi, a nawet uniezależnić się od transfuzji, co znacznie poprawia jakość ich życia.
Obecnie w Polsce chory musi pozostać w szpitalu 24 godziny od przetoczenia koncentratu krwinek czerwonych, co prowadzi do przeciążenia oddziałów hematologicznych oraz internistycznych i zwiększa koszty opieki zdrowotnej. Szansą dla pacjentów i w pewnym stopniu dla systemu jest właśnie terapia luspaterceptem – podkreślili eksperci.
Źródło informacji prasowej: cowzdrowiu.pl
Źródła:
https://www.cowzdrowiu.pl/aktualnosci/post/prof-p-radziwon-o-wdrazaniu-patient-blood-management
https://hematoonkologia.pl/aktualnosci/news/id/5439-sekcja-mds-stowarzyszenia-polskiej-grupy-ds-bialaczek-u-doroslych-palg-apeluje-o-refundacje-dla-leku-luspatercept
