Zdrowie mózgu
Autorka: Klaudia Torchała
Bez mózgu nie ma pamięci, emocji, ruchu, oddechu, myślenia, mowy, świadomości. Nie tylko mięśniom należy się trening. O centralny narząd układu nerwowego też należy dbać, by zapobiegać jego neurodegradacji. Zdrowe jedzenie, nawodnienie, sen, aktywność, unikanie rutyny to wytrych do jego sprawności do późnych lat.
„O zdrowie mózgu trzeba dbać codziennie, przez całe życie, już od młodości czy nawet dzieciństwa. Podstawą jest kontrola czynników ryzyka naczyniowego, czyli badanie poziomu glukozy i cholesterolu, regularne mierzenie ciśnienia tętniczego oraz leczenie nadciśnienia, cukrzycy czy zaburzeń lipidowych. Ma to ogromne znaczenie zwłaszcza w zapobieganiu udarom i otępieniu naczyniowemu” – zaznacza prof. dr hab. n. med. Alina Kułakowska, prezeska Polskiego Towarzystwa Neurologicznego.
Druga rzecz - jedzenie oparte na zdrowych, nieprzetworzonych produktach plus odpowiednie nawodnienie.
„Mózgowi służy sposób żywienia oparty na warzywach, owocach, produktach pełnoziarnistych, rybach, orzechach i zdrowych tłuszczach, zwłaszcza kwasach omega-3. Warto ograniczać żywność wysoko przetworzoną, nadmiar cukru, soli i tłuszczów trans” – podkreśla prof. Kułakowska.
Dodatkowo specjalistka zwraca uwagę, że ogromne znaczenie ma też aktywność rozumiana nie tylko jako ta wzmacniająca ciało, ale też ukrwienie mózgu, pamięć, koncentrację. Istotne jest dbanie o dobry nastrój, relacje społeczne i intelekt.
„Czytanie, uczenie się nowych rzeczy, rozwijanie pasji, rozmowy z ludźmi, muzyka, ćwiczenie pamięci – to wszystko wspiera tzw. rezerwę poznawczą. Warto czasami zjeść coś, czego wcześniej nie próbowaliśmy czy pójść np. do szkoły czy pracy inną drogą niż zwykle. Mózg lubi nowości, wyzwania i aktywność” – zachęca prof. Kułakowska.
Jednocześnie nie można zapomnieć o zbawiennym wpływie snu na mózg.
„Dla zdrowia mózgu bardzo ważny jest również sen – to w czasie snu zachodzą procesy regeneracyjne, porządkowanie informacji i usuwanie szkodliwych metabolitów” – podkreśla specjalistka.
Zdrowie mózgu, wydawać by się mogło, to prosta rzecz, ale choroby mózgu to narastające światowe wyzwanie. Choroby neurologicznie rocznie zabierają średnio tyle osób, ile liczy mniej więcej Belgia - 11 mln, a choruje na nie ponad 40 proc. ludzi na świecie (ponad 3 mld). Są jedną z głównym przyczyn niepełnosprawności i śmierci.
Co kryje się pod pojęciem choroby neurologiczne?
Prof. Kułakowska zaznacza, że to z jednej strony to stany nagłe, które zagrażają bezpośrednio życiu, takie jak udar mózgu, ale też przewlekłe choroby: padaczka, migrena, stwardnienie rozsiane, choroba Alzheimera, choroba Parkinsona, które „wpływają na sprawność, pamięć, samodzielność i jakość życia pacjentów, a także ich bliskich, przez wiele lat”.
„Ponadto prawie połowa z ok. 10 tys. opisanych chorób rzadkich to także schorzenia neurologiczne” – podsumowuje.