Sport doda twojemu dziecku skrzydeł

Młodzież biorąca udział w dodatkowych, pozalekcyjnych zajęciach sportowych, odróżnia się od mniej aktywnych fizycznie rówieśników nie tylko zgrabniejszą sylwetką, lecz również większą dojrzałością, zaradnością i odpornością psychiczną.

Fot. PAP
Fot. PAP

O tym, że regularna aktywność fizyczna pomaga w utrzymaniu prawidłowej masy ciała, uzyskaniu zgrabnej sylwetki i przeciwdziałaniu wielu chorobom cywilizacyjnym wie już prawie każdy. Ale wciąż niewiele osób zdaje sobie sprawę z tego, jak wielkie korzyści natury psychologicznej daje uprawianie sportu – zwłaszcza w przypadku dzieci i młodzieży.

Z najnowszych polskich badań naukowych dotyczących tego zagadnienia, wynika niezbicie, że regularne uprawianie sportu przez młodzież pomaga w kształtowaniu tzw. „profilu mistrza”, czyli korzystnego zestawu cech charakteru oraz kompetencji emocjonalnych i społecznych, które pomagają osiągać sukcesy nie tylko w sporcie, lecz także w codziennym życiu.

Dlaczego rodzice powinni zachęcać dzieci do sportu

Wspomniane badania objęły łącznie 1014 nastolatków z całej Polski (chłopców i dziewcząt w wieku 12-13 lat), z których jedna połowa co najmniej przez rok uczestniczyła w programie sportowych zajęć pozalekcyjnych o nazwie „Lekkoatletyka dla każdego” (LDK), a druga połowa nie brała w nim udziału (ani też w żadnych innych dodatkowych, zorganizowanych i regularnych formach zajęć sportowych, poza obligatoryjnymi, szkolnymi lekcjami WF).

Fot. PAP/ Zdjęcie ilustracyjne

Jak uprawiać sport, by sobie nie zaszkodzić?

Niemal 45 proc. osób uprawiających sport doświadcza poważnych kontuzji i przeciążeń – wynika z najnowszego badania opinii. - Sport to zdrowie, ale pod pewnymi warunkami – wyjaśnia dr Marek Kiljański, Prezes Polskiego Towarzystwa Fizjoterapii.

Zakres tych badań był bardzo szeroki i nie ograniczał się tylko do aspektów psychologicznych sportu. De facto, miały one kilka równie ważnych celów, takich jak: porównanie budowy i składu ciała, sprawności fizycznej, sposobu odżywiania, a także kompetencji społeczno-emocjonalnych wspomnianych wcześniej  dwóch grup młodzieży (podejmującej regularną aktywność sportową oraz mało aktywnej fizycznie).

Badania wykazały, że między tymi dwoma grupami nastolatków występują istotne statystycznie różnice dotyczące większości analizowanych zagadnień.

- Dzieci, które ćwiczyły w programie „Lekkoatletyka dla każdego”, w porównaniu do grupy kontrolnej, częściej miały prawidłową masę ciała, prawidłowy obwód talii i prawidłowy skład ciała (mniejsza zawartość tkanki tłuszczowej, a większa tkanki mięśniowej), częściej też jadły owoce – mówi dr hab. Dominika Głąbska z Wydziału Nauk o Żywieniu Człowieka i Konsumpcji Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego (SGGW) w Warszawie, jedna z autorek omawianych badań.

Na przykład, otyłość występowała tylko u 2 proc. nastolatków ćwiczących w programie LDK, podczas gdy u dzieci z grupy kontrolnej odsetek ten był bliski 10 proc. Podobnie było z nadwagą. Częstość jej występowania w pierwszej grupie wyniosła niespełna 7 proc., podczas gdy w grupie kontrolnej przekraczała 16 proc.

Fot. PAP/T. Waszczuk

Moda na sport jest już faktem

Większość Polaków deklaruje, że regularnie uprawia sport. Ale nie dość, że deklaracje z rzeczywistością się nie pokrywają, to jeszcze niektórzy uprawiając sport mogą sobie zaszkodzić. Sprawdź, ile ćwiczyć, by na tym skorzystać.

Dzieci regularnie ćwiczące wypadły też znacznie lepiej od dzieci mało aktywnych w testach mierzących sprawność fizyczną czy adaptację do wysiłku fizycznego. Tego jednak można się było spodziewać, podobnie jak efektu "odchudzającego".

Zdecydowanie najciekawszym wnioskiem wypływającym z tych badań jest więc wykazany bardzo pozytywny wpływ uprawiania sportu na „tężyznę psychiczną” i rozwój osobisty młodych ludzi.

Okazało się, że korzystny zestaw kompetencji społeczno-emocjonalnych, czyli wspomniany wcześniej profil mistrza, miało co trzecie dziecko ćwiczące w programie LDK, podczas gdy w grupie kontrolnej już tylko co piąte.

Czego uczy sport?

- Profil mistrza nie tylko predysponuje do osiągania sukcesów sportowych, ale generalnie do osiągania sukcesów życiowych, czyli m.in. lepszego radzenia sobie z codziennymi problemami i wyzwaniami. Szkoda, że rzadko się o tym mówi, w kontekście aktywności fizycznej – mówi dr Dominika Głąbska.

Co konkretnie kryje się pod pojęciem profilu mistrza i jak należy je rozumieć?

Autorzy badania podkreślają, że cechy i kompetencje mieszczące się w tym profilu zostały dobrane i ocenione na podstawie standaryzowanego psychologicznego kwestionariusza służącego do oceny silnych i słabych stron u dzieci i młodzieży (znanego na całym świecie jako SDQ – Strengths and Difficulties Questionnaire).

W ramach badań oceniano m.in. trudności występujące w pięciu kluczowych obszarach psychospołecznego funkcjonowania młodego człowieka (które stanowią główne komponenty i kryteria oceny profilu mistrza). Chodzi o:

  • emocje,
  • zachowania,
  • pobudliwość psychoruchową i procesy uwagi,
  • zachowania społeczne,
  • relacje z rówieśnikami.

Profil mistrza był stwierdzany u osób, które wykazywały brak trudności w wymienionych obszarach lub też uzyskały w każdym z analizowanych obszarów bardzo wysokie oceny. 

- Profil mistrza częściej towarzyszy dzieciom, które regularnie trenują. Te dwie rzeczy wyraźnie idą ze sobą w parze. Ważny jest jednak nie tylko sam fakt uprawiania sportu, lecz również forma jego uprawiania. Trzeba pamiętać, że w naszym programie dzieci trenują w grupach, co wymaga od nich kooperacji z innymi. Konieczność współpracy rozwija u nich m.in. zdolności interpersonalne. Takie dzieci lepiej się potem odnajdują w grupie – podkreśla Dagna Wleklińska, doktorantka z Katedry Ekonometrii i Statystyki Wydziału Nauk Ekonomicznych i Zarządzania Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, pasjonatka lekkiej atletyki, która jest trenerką w programie „Lekkoatletyka dla każdego”.  

Trenerka przekonuje, że profil mistrza bardzo pomaga w codziennym życiu i wielu osobom "dodaje skrzydeł". 

- W czasie treningów dziecko uczy się m.in. dyscypliny, przez co staje się bardziej sumienne. Przekonuje się też, że ma duży wpływ na swoje wyniki. Uczy się więc, że ludzie są kowalami swojego losu. Ponadto, trenowanie z innymi sprawia, że dzieci stają się bardziej otwarte i komunikatywne. Z przyjemnością obserwuję na zajęciach, jak z biegiem czasu dzieci wspaniale się rozwijają – mówi Dagna Wleklińska.

Fot. PAP/J. Turczyk/Zdjęcie ilustracyjne

Coraz więcej dzieci doświadcza kryzysów psychicznych

Psychiatrzy są zaniepokojeni pogarszającym się stanem zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży. Martwi ich zwłaszcza rosnąca liczba przypadków autoagresji. Dowiedz się co możesz zrobić, żeby nie dopuścić do tragedii.

Opowiada ona, że u wielu dziewczynek, na początku treningów często pojawiają się łzy, gdy tylko coś im nie wychodzi. Ale później, po paru miesiącach ćwiczeń i bliskiej współpracy z trenerem, dzieci te często zmieniają się na lepsze, nabywając większej odporności psychicznej i pozytywnej motywacji.

- Nierzadko się zdarza, że taka cicha, „szara myszka”, na początku często reagująca płaczem, z czasem dojrzewa i zmienia się w pewną siebie, waleczną i bardzo otwartą osobę. W praktyce, profil mistrza, przekłada się więc m.in. na większą odporność na stres i co za tym idzie, również większą radość z życia – puentuje Dagna Wleklińska.

Omawiany projekt badawczy, znany szerzej pod kryptonimem #zacznijodlekkiej, został zrealizowany przez Wydział Nauk o Żywieniu Człowieka i Konsumpcji Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego (SGGW), we współpracy z Polskim Związkiem Lekkiej Atletyki (PZLA) oraz firmą Nestle Polska.

Wypowiedzi i materiały informacyjne z debaty eksperckiej zatytułowanej „Ćwiczyć czy nie ćwiczyć?”, która odbyła się w Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie w przededniu Narodowego Dnia Sportu.

Autor

Wiktor Szczepaniak

Wiktor Szczepaniak - Doświadczony dziennikarz, redaktor i specjalista ds. komunikacji społecznej. Absolwent Wydziału Dziennikarstwa i Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego. Pracował m.in. w Polskiej Agencji Prasowej, Pulsie Biznesu, Instytucie Żywności i Żywienia, Instytucie Psychiatrii i Neurologii oraz w Głównym Inspektoracie Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych. Specjalizuje się w tematach związanych z żywnością i żywieniem, zdrowiem publicznym, profilaktyką zdrowotną, medycyną stylu życia, psychologią, neuroróżnorodnością, nauką i edukacją.

ZOBACZ TEKSTY AUTORA

ZOBACZ WIĘCEJ

  • Adobe Stock

    Złamanie biodra szczególnie niebezpieczne u starszych osób

    Ryzyko złamania biodra wzrasta wraz z wiekiem. Uraz prowadzić może do utraty samodzielności i mobilności, w skrajnych do niepełnosprawności, a nawet śmierci. Co roku na świecie odnotowuje się ponad 14,2 mln takich złamań – wynika z artykułu przeglądowego opublikowanego w czasopiśmie JAMA Network.

  • PAP/Marcin Bielecki

    Kolejki do fizjoterapeutów po horyzont

    Około 1,5 mln Polaków czeka na fizjoterapię i to właśnie do tych specjalistów ustawiają się najdłuższe kolejki, choć ich długość zależy od regionu. Wciąż mamy do czynienia z nierównym dostępem do świadczeń – podkreśli eksperci podczas XXII Forum Rynku Zdrowia. W tym wszystkim nie chodzi tylko o usprawnienie pacjenta, ale systemu. Jak to zrobić?

  • Piotr Werewka/PAP

    Nie tylko siła mięśni – refleks również ma znaczenie dla seniorów

    Myśląc o utrzymaniu formy wraz z wiekiem skupiamy się na sile, mobilności i wydolności krążeniowo-oddechowej. Specjaliści coraz częściej mówią jednak o znaczeniu czasu reakcji, gdyż jego spadek wpływa na wszystko – od umiejętności prowadzenia pojazdu po unikanie upadków i zachowanie niezależności w życiu.

  • AdobeStock

    Ból pleców może powodować depresję

    Kiedy myślimy o bólu kręgosłupa, raczej nie przychodzi nam do głowy psychologiczny aspekt tego cierpienia. Tymczasem głowa i kręgosłup to naczynia połączone: gdy boli nas kręgosłup i zmagamy się z przewlekłym bólem, automatycznie czujemy się gorzej: pojawiają się stany depresyjne, lęki czy zwątpienie.

NAJNOWSZE

  • zdj. PAP/Marcin Obara

    Tlen hiperbaryczny pomaga, ale nie na wszystko!

    W tym roku lista schorzeń kwalifikujących się do leczenia w komorze hiperbarycznej znacznie się wydłużyła, eksperci dają jednak odpór stosowaniu tlenu hiperbarycznego w nieudokumentowanych wskazaniach, takich jak np. zespoły otępienne czy choroby neurologiczne. W kosmetologii to natomiast wyłącznie efekt placebo – mówi prof. Jacek Kot, kierownik Krajowego Ośrodka Medycyny Hiperbarycznej, przewodniczący Europejskiej Komisji Medycyny Hiperbarycznej (ECHM).

  • Konferencja „Quo Vadis Medicina?”

    Patronat Serwisu Zdrowie
  • Jak odróżnić mobbing od konfliktu w pracy

  • Onkologia integracyjna – droga do ciała i psychiki

    Patronat Serwisu Zdrowie
  • Arteterapia to świetlisty przewodnik w chorobie onkologicznej

    Patronat Serwisu Zdrowie
  • adobe

    Po co nam gorączka?

    Gorączka kojarzy się przede wszystkim z chorobą, osłabieniem i koniecznością sięgnięcia po termometr, a zaraz potem po lek przeciwgorączkowy. Tymczasem podwyższona temperatura ciała nie jest wyłącznie niepożądanym skutkiem infekcji. To jeden z najstarszych mechanizmów obronnych, jakie wykształciły organizmy żywe. Kiedy temperatura zaczyna rosnąć, w naszym ciele uruchamia się skomplikowana reakcja, w której uczestniczą układ odpornościowy, mózg, naczynia krwionośne i mięśnie.

  • Patologiczny płacz, niekontrolowany śmiech

  • Sól wzbogacona w potas – korzystniejsza dla serca i nerek?

Serwisy ogólnodostępne PAP