Polski mężczyzna w budowie – raport o współczesnej męskości

Nasz obraz męskości się zmienia. Jeszcze do niedawna była synonimem odwagi i siły, a „prawdziwy mężczyzna” miał „spłodzić syna, zasadzić drzewo, wybudować dom” – i zapewnić podporę finansową rodzinie. Czy przekonanie to pozostaje żywe? Jaka jest rzeczywistość współczesnego polskiego mężczyzny? Czy jest on bardziej wrażliwy i skory do rozmów o emocjach niż jego ojciec? 

Adobe Stock

Męskość – jak pokazuje najnowszy raport „Zrozumieć męskość. Rzeczywistość polskiego mężczyzny” – dla co najmniej połowy biorących udział w badaniu mężczyzn jest synonimem dojrzałości (63 proc.), mądrości życiowej (56 proc.), spokoju i opanowania (54 proc.), racjonalnego myślenia (51 proc.) oraz dawania poczucia bezpieczeństwa (50 proc.). Młodsi mężczyźni (18–25 lat) częściej kojarzą to pojęcie z atrakcyjnym wyglądem i wysportowanym ciałem, choć wciąż pozostają one wśród rzadziej wymienianych cech.
 
Eksperci są zgodni, że zmienia się obraz męskości, a sami mężczyźni częściej postrzegają siebie jako bardziej wrażliwych niż byli ich ojcowie. Blisko 80 proc. z mężczyzn w wieku 18–25 lat przyznaje, że chciałoby porozmawiać o swoich emocjach.

– To chyba jest też tak, że mężczyźni sami chcą być bardziej otwartymi i wrażliwymi – stwierdza Kamila Raczyńska, edukatorka seksualna. Wciąż jednak wśród wielu mężczyzn obecne jest przekonanie, że nie powinni okazywać słabości (33 proc.).

Męska depresja inna niż kobieca

Kobiety chorują na depresję inaczej niż płeć brzydka. Dlaczego? Prawdopodobnie jedną z przyczyn są geny związane z tą chorobą: u kobiet działają w inny sposób niż u mężczyzn.

Młodzi mężczyźni bardziej osamotnieni

To właśnie młodsi mężczyźni częściej przyznają, że nie mają z kim porozmawiać (54 proc.) i odczuwają smutek, zniechęcenie, osamotnienie. Ci bardziej dojrzali (56–69 lat) oraz pozostający w związkach rzadziej skarżą się na brak partnera do rozmów o emocjach. Niemniej jednak 42 proc. mężczyzn niezależnie od wieku deklaruje, że rozmawia z bliską osobą o pozytywnych emocjach; o tych negatywnych nieco mniej – 31 proc. badanych.

„Pamiętajmy, że rozmowa z drugim człowiekiem, poczucie bycia akceptowanym i chcianym to nasza podstawowa ludzka potrzeba. Największym zaskoczeniem jest dla mnie jednak dość wysoki odsetek Polaków (24 proc.), którzy wciąż przyznają, że mężczyźnie nie wypada płakać! Więc z jednej strony współcześni mężczyźni według własnej deklaracji są bardziej wrażliwi i emocjonalni, ale z drugiej: oby nie za bardzo” – komentuje wyniki badania Kamila Raczyńska.

Kryzys męskości?

Z raportu wynika, że czterech na dziesięciu badanych mężczyzn uważa, że mamy do czynienia tzw. z kryzysem męskości. Co może kryć się pod tym pojęciem?
 
Dr n. med. Robert Kowalczyk, seksuolog kliniczny, psycholog i psychoterapeuta w czasie konferencji prasowej poświęconej prezentacji raportu sięgnął do metafory Murreya Steina, twierdząc, że obecnie „mężczyzna jest w budowie”.
 
– Często spotykamy się z pojęciem „kryzys męskości”. Ja jednak jako terapeuta, psycholog rozumiem kryzys jako zmianę dotychczasowego systemu. Kryzys nie jest ani negatywny, ani pozytywny. Po prostu wyczerpały się dotychczasowe możliwości i budowana jest nowa narracja – wyjaśnił.
 
Zwrócił też uwagę na to, że współcześnie mężczyzna ma wiele możliwości na wyrażenie i poszukiwanie siebie, budowanie swojej tożsamości. Z jednej strony jest to potencjał, ale z drugiej strony stwarza to pewną pułapkę, bo tych możliwości może być zbyt wiele. Nazwał to „tyranią możliwości”. Uderza ona – jego zdaniem – w poczucie bezpieczeństwa mężczyzny. Może wywoływać obawę, że nie sprosta on swojej roli, że jest „niedostateczny”.

Mężczyzn boli bardziej

Mężczyźni odczuwają przewlekły ból bardziej dotkliwie niż kobiety. A to dlatego, że każda z płci inaczej pamięta wcześniejsze bolesne doświadczenia.

Mężczyzna własnymi oczami

Raport pokazuje, że mężczyźni są zadowoleni ze swojego życia (średnia ocena 6,9 w skali od 1–10) i z samych siebie (6,7). Zadowolenie rośnie wraz z wiekiem i jest wyższe u panów, którzy są w związku. Mężczyźni postrzegają własną atrakcyjność podobnie jak kobiety. W przypadku mężczyzn średnia ocena wynosi 6,6, kobiet – 6,7 (na podstawie raportu „Seksualna mapa Polki”). Mężczyzna w związku własną atrakcyjność ocenia przy tym wyżej niż singiel.
 
Dr n. med. Robert Kowalczyk zastrzega jednak, że często deklaracje nie idą w parze z rzeczywistością.

– To widać czasem w gabinecie. To zadowolenie jest, ale często fasadowe – zaznacza. Równocześnie podkreśla, że coraz więcej mężczyzn szuka eksperckiej wiedzy, która pozwoli im żyć w szczęściu i zadowoleniu.

Raport „Zrozumieć męskość. Rzeczywistość polskiego mężczyzny” został przygotowany na zlecenie Gedeon Richter Polska i zrealizowany na reprezentatywnej grupie 1078 mężczyzn w wieku 18–69 lat. Badanie przeprowadzono w lipcu br. Ankietowani odpowiadali na różne pytania dotyczące zdrowia, seksualności, emocji i samoakceptacji.

O kolejnych aspektach zawartych w raporcie napiszemy wkrótce.