Infekcje wirusowe mogą pobudzać uśpione komórki nowotworowe

Infekcje wywoływane przez wirusy układu oddechowego mogą być śmiertelnie niebezpieczne dla osób, u których wystąpił nowotwór. Badania na myszach przeprowadzone przez amerykańskich naukowców wykazały, że wirusy te mogą pobudzać uśpione komórki nowotworowe.

AdobeStock
AdobeStock

Komórki nowotworowe mogą oddzielać się od pierwotnych guzów i przemieszczać do różnych części ciała. Po usunięciu pierwotnego guza, rozsiane komórki nowotworowe (DCC) mogą pozostawać w stanie uśpienia przez lata lub dekady, zanim „przebudzą się” i rozwiną w guzy. Przyczyny tego przebudzenia są wciąż nieznane, choć dotychczasowe badania wykazały, że przerzuty nowotworowe mogą być wywoływane przez stan zapalny. A taki stan zapalny często powoduje zakażenie wirusami układu oddechowego, m.in. grypy i SARS-CoV-2. 

Zespół badawczy pod kierownictwem dr. Jamesa DeGregori z kampusu medycznego Anschutz Uniwersytetu Kolorado postanowił sprawdzić, czy infekcje wirusowe układu oddechowego mogą powodować aktywację DCC. W tym celu wykorzystali mysie modele raka piersi do zbadania wpływu zakażenia grypą i SARS-CoV-2 na DCC i przerzuty w płucach. Badanie ukazało się w czasopiśmie „Nature” 30 lipca 2025 roku.

– Praca opublikowana w prestiżowym czasopiśmie „Nature” sugeruje, że zakażenia wirusowe dróg oddechowych, takie jak grypa czy COVID-19, mogą „przebudzać” uśpione komórki nowotworowe, prowadząc do powstania przerzutów, szczególnie w płucach. Autorzy wykazali, że w modelach zwierzęcych infekcje mogą aktywować czynniki zapalne (np. interleukinę-6), które pobudzają do wzrostu komórki raka piersi wcześniej pozostające w stanie uśpienia. Cytowana praca podkreśla zatem potencjalnie silny wpływ infekcji wirusowych dróg oddechowych na rozsiew nowotworu, dając nowe spojrzenie na związek między chorobami zakaźnymi a przerzutami nowotworowymi – komentuje prof. Jacek Jassem z Kliniki Onkologii i Radioterapii Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego.

zdj. AdobeStock

Dlaczego seniorzy powinni się szczepić przeciwko grypie?

Osoby w wieku 65 plus zaliczane są do grupy zwiększonego ryzyka powikłań grypy. Dla seniorów ta choroba może więc stanowić zagrożenie życia.

Jego zdaniem należy jednak pamiętać, że badania na modelach zwierzęcych nie zawsze przekładają się bezpośrednio na ludzi. Potrzebne są dalsze badania kliniczne, aby potwierdzić, czy po infekcjach rzeczywiście wzrasta ryzyko nawrotów i czy można temu przeciwdziałać – na przykład leczeniem przeciwzapalnym. Z drugiej strony, wyniki pracy wydają się zgodne z obserwacjami dotyczącymi ludzi. Brytyjskie analizy populacyjne wykazały, że u osób po leczeniu z powodu raka piersi i innych nowotworów, które przebyły zakażenie SARS-CoV-2, ryzyko zgonu związanego z nowotworem i przerzutami do płuc było wyraźnie wyższe niż u chorych, którzy nie byli zakażeni.

Autorzy badania twierdzą, że wyniki ich pracy znajdują potwierdzenie w obserwacjach u ludzi. Przytaczają analizy dwóch dużych baz danych (obejmujących osoby po leczeniu różnych typów nowotworów oraz po terapii raka piersi) z których wynika, że przebycie COVID-19 wiązało się z podwojeniem ryzyka zgonu spowodowanego chorobą nowotworową oraz ze znacznym wzrostem ryzyka wystąpienia przerzutów do płuc. 

Fot. PAP/Tomasz Waszczuk

Jak zwiększyć odporność na infekcje

Sezon przeziębień ruszył z kopyta. Infekcję złapie większość dorosłych i niemal wszystkie dzieci. Co robić aby uniknąć zachorowania?

„Uśpione komórki nowotworowe są jak żar pozostawiony w opuszczonym ognisku, a wirusy układu oddechowego są jak silny wiatr, który na nowo rozpala płomienie” – wyjaśnia DeGregori.

Odkrycia te pokazują, jak istotny wpływ mogą mieć infekcje wirusowe na przebieg choroby nowotworowej. Zdaniem naukowców zrozumienie mechanizmów, które zakłócają uśpienie rozsianych komórek nowotworowych (DCC) będzie miało kluczowe znaczenie dla opanowania progresji przerzutów.

– Osoby po leczeniu onkologicznym są szczególnie narażone na zakażenia wirusowe, dlatego w tej grupie bardzo istotne są szczepienia ochronne. Być może, oprócz działania przeciwwirusowego, mogą one również zmniejszać ryzyko nawrotu nowotworu – dodaje prof. Jassem.

Autorka

Monika Grzegorowska

Monika Grzegorowska - O dziennikarstwie marzyła od dziecka i się spełniło. Od zawsze to było dziennikarstwo medyczne – najciekawsze i nie do znudzenia. Wstępem była obrona pracy magisterskiej o błędach medycznych na Wydziale Resocjalizacji. Niemal całe swoje zawodowe życie związała z branżowym Pulsem Medycyny. Od kilku lat swoją wiedzę przekłada na bardziej przystępny język w Serwisie Zdrowie PAP, co doceniono przyznając jej Kryształowe Pióro. Nie uznaje poranków bez kawy, uwielbia wieczory przy ogromnym stole z puzzlami. Życiowe baterie ładuje na koncertach i posiadówkach z rodziną i przyjaciółmi.

ZOBACZ TEKSTY AUTORKI

ZOBACZ WIĘCEJ

  • PAP/Grzegorz Michałowski

    Chroń dzieci przed chorobami zakaźnymi i nowotworami, czyli o kalendarzu szczepień na 2027

    Patronat Serwisu Zdrowie

    Główny Inspektor Sanitarny co roku aktualizuje i publikuje kalendarz szczepień m.in. dla pacjentów do ukończenia 19. roku życia. To wykaz szczepień obowiązkowych i zalecanych, by chronić najmłodszych przed groźnymi chorobami zakaźnymi i zakażeniami oraz niektórymi nowotworami.

  • Nietolerancja histaminy

    Ból głowy po kieliszku wina, zaczerwienienie twarzy po zjedzeniu sera, kołatanie serca po pomidorach, a do tego dolegliwości jelitowe, katar i swędzenie skóry. Takie objawy mogą mieć ze sobą więcej wspólnego, niż się wydaje. Jednym z możliwych wyjaśnień jest nietolerancja histaminy – przypuszczalny stan, w którym ilość histaminy dostarczanej z pożywieniem przekracza możliwości organizmu do jej rozkładania. Problem w tym, że naukowcy wciąż nie mają pewności, czy jest ona odrębną jednostką chorobową i jak ją wiarygodnie rozpoznawać.

  • PAP/Jacek Turczyk

    Nowa era w leczeniu POChP

    Patronat Serwisu Zdrowie

    Dla osób żyjących z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc (POChP) każdy dzień bywa walką o oddech – duszność odbiera im siły i samodzielność. Dziś jednak medycyna otwiera przed nimi nowy rozdział: przełomowe terapie biologiczne, które precyzyjnie hamują zapalenie w drogach oddechowych, dając szansę na zatrzymanie zaostrzeń choroby i odzyskanie utraconego komfortu życia.

  • adobe

    Po co nam gorączka?

    Gorączka kojarzy się przede wszystkim z chorobą, osłabieniem i koniecznością sięgnięcia po termometr, a zaraz potem po lek przeciwgorączkowy. Tymczasem podwyższona temperatura ciała nie jest wyłącznie niepożądanym skutkiem infekcji. To jeden z najstarszych mechanizmów obronnych, jakie wykształciły organizmy żywe. Kiedy temperatura zaczyna rosnąć, w naszym ciele uruchamia się skomplikowana reakcja, w której uczestniczą układ odpornościowy, mózg, naczynia krwionośne i mięśnie.

NAJNOWSZE

  • PAP/Grzegorz Michałowski

    Chroń dzieci przed chorobami zakaźnymi i nowotworami, czyli o kalendarzu szczepień na 2027

    Patronat Serwisu Zdrowie

    Główny Inspektor Sanitarny co roku aktualizuje i publikuje kalendarz szczepień m.in. dla pacjentów do ukończenia 19. roku życia. To wykaz szczepień obowiązkowych i zalecanych, by chronić najmłodszych przed groźnymi chorobami zakaźnymi i zakażeniami oraz niektórymi nowotworami.

  • Nietolerancja histaminy

  • Przestrzeganie codziennej rutyny to lepsze zdrowie fizyczne i psychiczne

  • Dietetyka XXI wieku

    Patronat Serwisu Zdrowie
  • Kalendarz szczepień na 2027: intuicyjny, praktyczny przewodnik

    Patronat Serwisu Zdrowie
  • AdobeStock

    Udar niszczy mózg, ale nauka potrafi go obudzić dzięki nowej metodzie neurorehabilitacji

    – Nawet po udarze mózg zachowuje zdolność do zmian i adaptacji. Dobrze dobrany trening może wspierać reorganizację sieci neuronalnych, dzięki której zachowane obszary mózgu pomagają kompensować skutki udaru – mówi dr hab. Aneta Szymaszek, neuropsycholożka związana z Centrum BrainCity w Instytucie Nenckiego PAN.

  • Tlen hiperbaryczny pomaga, ale nie na wszystko!

Serwisy ogólnodostępne PAP