Osoby transpłciowe częściej doświadczają przemocy
Autorka: Monika Grzegorowska
Przemoc wobec osób transpłciowych w wielu środowiskach jest powszechna i może przyczyniać się do znacznych nierówności zdrowotnych – wynika z badania naukowców z Johns Hopkins University.
Metaanaliza 94 badań opisanych w 137 artykułach (obejmujących 65 608 uczestników) ujawnia, że prawie dwie trzecie osób transpłciowych doświadczyło w życiu przemocy; w połowie przypadków była to przemoc fizyczna lub seksualna. 60 proc. doświadczyło przemocy "niedawno".
Osoby transpłciowe są 2,2 razy bardziej narażone na doświadczanie przemocy fizycznej ze strony partnera intymnego oraz 2,5 razy częściej doświadczają przemocy seksualnej ze strony partnera w porównaniu z osobami cispłciowymi.
Czynniki strukturalne (czyli te, które odnoszą się do elementów i relacji w organizacji), które mogą przyczyniać się do przemocy wobec osób transpłciowych i niebinarnych, są wielowymiarowe – to m.in. stygmatyzacja społeczna, niewystarczająca ochrona prawna, dyskryminacja ekonomiczna oraz dyskryminacja w opiece zdrowotnej.
Zwiększają one ryzyko doświadczania przemocy, jednocześnie ograniczając dostęp do programów zapobiegania i reagowania.
Najczęściej zgłaszanymi sprawcami byli partnerzy intymni, rodzina, nieznajomi, policjanci oraz osoby osadzone. Badanie wykazało, że 4 proc. osób zgłosiło doświadczenie przemocy ze strony pracowników służby zdrowia.
Potwierdzają to wyniki badania prof. Michała Czapli z Katedry Ratownictwa Medycznego Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu opublikowane w „BMC Medical Education”, z których wynika, że osoby o szczególnych potrzebach często napotykają bariery utrudniające im korzystanie z usług medycznych.
Polska służba zdrowia wciąż nie gotowa na opiekę nad osobami transpłciowymi
Zespół prof. Czapli we współpracy z ekspertami z Hiszpanii i Stanów Zjednoczonych przeprowadził badanie, w którym wzięło udział 673 profesjonalistów medycznych – 400 z Polski i 273 z Hiszpanii. Wyniki badania HERE wskazują na różnice w kompetencjach klinicznych lekarzy i pielęgniarek w Polsce i Hiszpanii w zakresie opieki nad pacjentami LGBT+. Hiszpańscy specjaliści osiągnęli wyższe wyniki w zakresie przygotowania klinicznego, postaw oraz wiedzy dotyczącej tej grupy pacjentów. Z kolei w Polsce wyniki były niższe, co sugeruje niedostateczne przygotowanie personelu medycznego do pracy z pacjentami LGBT+.
Praca naukowców koncentrowała się na projekcie HORIZON-HLTH, SP-EU-RCT, którego celem jest zwiększenie dostępności opieki zdrowotnej dla wrażliwych grup społecznych poprzez wdrożenie i adaptację Social Prescribing (SP), czyli tzw. recepty społecznej. To innowacyjne podejście w ochronie zdrowia, polegające na kierowaniu pacjentów przez pracowników medycznych (głównie lekarzy POZ) do szeroko pojętego wsparcia pozaklinicznego w społeczności lokalnej. Celem jest rozwiązanie problemów zdrowotnych wynikających z czynników społecznych, takich jak samotność, brak aktywności fizycznej, trudności mieszkaniowe czy stres.
Niska płaca i dyskryminacja na rynku pracy szkodzą zdrowiu
Jedni mówią, że bez pracy nie ma kołaczy, inni, że odcisków. Kto ma rację? Raczej zwolennicy pracy. Ale ciekawe są te zdrowotne aspekty pracy, które wiążemy raczej ze zjawiskami socjologiczno-gospodarczymi, takimi jak dyskryminacja czy nierówność płacowa, niż medycyną. I wcale nie chodzi tu o obniżenie nastroju, a wymierne problemy ze zdrowiem somatycznym. Przynajmniej u niektórych osób.
Jednym z głównych problemów tej grupy społecznej jest brak jednoznacznych standardów postępowania medycznego, które uwzględniałyby potrzeby pacjentów LGBT+. W Polsce osoby transpłciowe napotykają trudności m.in. w dostępie do opieki afirmującej płeć, otrzymując niepełne informacje o badaniach profilaktycznych, np. takich jak cytologia czy mammografia. Należy również dodać, że pacjenci LGBT+ częściej milczą na temat ważnych problemów zdrowotnych, ponieważ obawiają się, że ich ujawnienie może prowadzić do stygmatyzacji, a nawet nienawiści.
Badanie wykazało również, że społeczne i kulturowe nastawienie wpływa na jakość opieki zdrowotnej. W Hiszpanii prawa osób LGBT+ są szerzej chronione, co przekłada się na wyższy poziom akceptacji wśród personelu medycznego. W Polsce natomiast lekarze i pielęgniarki rzadziej mają styczność z tematyką LGBT+ w kontekście zawodowym, co może utrudniać rozwijanie kompetencji międzykulturowych i przyczyniać się do utrwalania stereotypów.
Badanie pokazało również, że w Polsce pacjenci LGBT+ częściej doświadczają uprzedzeń ze strony personelu medycznego, co negatywnie wpływa na ich kontakt z systemem ochrony zdrowia.
„W tym systematycznym przeglądzie i metaanalizie obciążenia przemocą wobec osób transpłciowych i dorosłych o różnorodności płciowej odkryliśmy, że doświadczenia przemocy interpersonalnej są bardzo powszechne na całym świecie” – piszą autorzy amerykańskiego badania dotyczącego przemocy wobec osób transpłciowych i dorosłych o zróżnicowanej tożsamości płciowej.
Ich zdaniem wyniki te sugerują, że istnieje pilna potrzeba zwalczania przemocy wobec osób transpłciowych i niebinarnych poprzez wdrażanie opartych na dowodach strategii zapobiegania i reagowania na przemoc w różnych środowiskach.
