W ciąży lepiej nie oszczędzać na białku

Dieta ciężarnych uboga w białko może nie tylko upośledzać rozwój prostaty, ale i zwiększać ryzyko raka tego gruczołu u męskiego potomstwa. Pokazał to eksperyment na szczurach, ale niewykluczone, że dzieje się tak i u ludzi.

Fot. PAP/T. Waszczuk
Fot. PAP/T. Waszczuk

Naukowcy z brazylijskiego Uniwersytetu Stanowego Sao Paulo (Universidade Estadual Paulista – UNESP) wykazali w swoim eksperymencie, że aż jedna trzecia szczurów, których matki miały ubogą w białko dietę podczas ciąży zachorowała na raka prostaty. Co więcej, połowa tych gryzoni, których matki dietę ubogo białkową miały także podczas laktacji, zapadła na ten rodzaj raka, zaś nie było ani jednego szczura z rakiem prostaty urodzonego z matki karmionej pokarmem z prawidłową zawartością aminokwasów. Na podstawie swoich ustaleń apelują o odpowiednią dietę ciężarnych i karmiących matek.

- Nasze wcześniejsze badania wskazały, że wystawienie płodu na dietę ubogą w białko zaburza rozwój prostaty. Najnowsze badanie pokazuje, że zwiększa to ryzyko chorób prostaty w późniejszym wieku - opowiada kierujący projektem prof. Luis Antonio Justulin Junior.

Naukowcy obwiniają za ten stan rzeczy zaburzenia hormonalne.

Rys. Krzysztof "Rosa" Rosiecki

Papierosy mieszają nam w głowie

Nikotyna zmienia funkcjonowanie mózgu, a efekt ten utrzymuje się długo po jej odstawieniu. Być może dlatego tak trudno zerwać z tym nałogiem na zawsze.

W swoim eksperymencie, naukowcy dawali jednej grupie ciężarnych samic szczurów pokarm zawierający tylko 6 proc. białka, a po urodzeniu młodych - standardową karmę. Pełną karmę dostawały też młode szczury odstawione od piersi matek.

Druga grupa samic była karmiona zubożoną dietą zarówno w czasie ciąży, jak i karmienia młodych.

Trzecia grupa natomiast zarówno w czasie karmienia młodych jak i w trakcie ciąży otrzymywała pełną dietę (co najmniej 17 proc. białka).

- Dane z literatury pokazują, że 12 proc. to minimalna zawartość białka w diecie potrzebna szczurom do donoszenia ciąży bez problemów - mówi prof. Justulin.

Eksperyment przeprowadzono na szczurach, ponieważ, z oczywistych względów, nie można takiej manipulacji poddać ludzi.

Po 540 dniach od urodzenia, kiedy szczury można już uznać za stare (rak prostaty to problem starszego wieku, tak wśród ludzi, jak i gryzoni), naukowcy porównali występowanie raka prostaty w każdej z grup.

U potomstwa matek karmionych normalnie nie było ani jednego przypadku choroby. Natomiast w grupie żywionej gorzej w czasie ciąży, zachorowało 33 proc. samców, a w populacji pochodzącej od matek gorzej karmionych w ciąży i w trakcie laktacji – aż 50 proc.

Białko wpływa na zachowanie równowagi hormonalnej

Naukowcy znaleźli wyjaśnienie tak dużych różnic w ryzyku. Otóż analiza krwi pokazała zaburzenia równowagi hormonalnej u szczurów urodzonych przez matki karmione gorzej. Nierównowaga ta rosła wraz z wiekiem.

Adobe Stock

Depresje w ciąży i poporodowa wpływają na rozwój dziecka

- Nasze wcześniejsze badania pokazywały, że młode wystawione na działanie diety o niskiej zawartości białka rodziły się małe, ale we wczesnej dorosłości, w porównaniu do grupy kontrolnej, nie wykazywały już różnic w rozmiarach, objętości prostaty czy poziomów hormonów - podają naukowcy.

Konsekwencje przychodzą później.

- W naszym nowym badaniu różnice pojawiły się z upływem czasu. To tak, jakby starzenie było dodatkowym ciosem dla organizmu, kiedy pierwszym była niskobiałkowa dieta na pierwszych etapach rozwoju - dodają badacze.

Autorzy odkrycia zwracają jednocześnie uwagę, że inne badania wskazywały już na to, że niedożywienie w czasie ciąży wiąże się z większym ryzykiem zaburzeń gospodarki insuliną, zespołu metabolicznego oraz chorób serca.

Ile białka w ciąży

W ciąży wzrasta zapotrzebowanie na różne składniki pokarmowe, w tym także i białko, będące podstawowym budulcem rozwijających się tkanek i narządów płodu. Ważna jest nie tylko ilość, ale i jakość białka w diecie; eksperci Instytutu Matki i Dziecka zalecają, by 60 proc. białka w diecie pochodziło z produktów mięsnych, takich jak mięso, jajka, ryby, mleko i jego przetwory, a 40 proc. – z roślin.

Dokładne porady, co i ile jeść w ciąży można znaleźć w poradniku wydanym przez IMiD, a dostępnym w internecie TU.

Marek Matacz dla zdrowie.pap.pl

Więcej informacji:
http://agencia.fapesp.br/low-protein-diet-during-pregnancy-increases-prostate-cancer-risk-in-offspring/28399/

ZOBACZ WIĘCEJ

  • Adobe Stock/Photographee.eu

    Kiedy wybrać się po raz pierwszy z córką do ginekologa?

    Pierwsza wizyta dziewczynki u ginekologa to duże przeżycie, ale lepiej jej nie odkładać. Jeśli nic niepokojącego się nie dzieje, to można pojawić się w gabinecie po roku od pierwszego krwawienia, nie później jednak niż do ukończenia przez młodą pacjentkę 15 lat. Przed wizytą warto porozmawiać o tym, co czeka ją w gabinecie – radzi dr n. med. Ewa Kuś, konsultant ds. ginekologii i położnictwa Grupy Luxmed.

  • Adobe Stock

    Dziecko ze spektrum autyzmu ma inaczej, rodzice jego też

    Dziecko rozwijające się w spektrum autyzmu to wyzwanie dla rodzica. Życie z nim ma wiele odcieni. Zdarzają się wzloty i upadki, jak w życiu każdego, tylko trochę inaczej. Czym jest spektrum autyzmu w czterech ścianach, 24 godziny na dobę?  - Przyciągał uwagę jak magnes metal, pochłaniał mój czas – opisuje jedna z mam już prawie dorosłego syna z zespołem Aspergera.

  • Adobe Stock

    Kiedy zacząć myć zęby dziecku?

    O higienę jamy ustnej dziecka należy dbać jeszcze przed wyrznięciem się pierwszego zęba, a ze szczoteczką do zębów i pastą zaznajamiać, zanim wyrośnie ono z pieluch. Samodzielność w myciu zębów owszem, ale pod czujnym okiem dorosłego i to dość długo.

  • Adobe Stock

    Niejadki. Kiedy trudności w jedzeniu mają podłoże sensoryczne

    Rzadko się nad tym zastanawiamy, ale posiłek to nie tylko smak, ale cała gama doznań sensorycznych wynikających z kolorów, zapachów, konsystencji, kompozycji na talerzu. Dzieci z nadwrażliwością zmysłów mogą czuć się przytłoczone tą kakofonią i w rezultacie jeść bardzo mało i bez urozmaicenia.

NAJNOWSZE

  • Piotr Werewka/PAP

    Jama ustna – tu często rodzi się problem nie tylko cielesny

    Jama ustna jest integralną częścią naszego organizmu. Jej stan ma wpływ nie tylko na ciało, ale też psychikę. Estetyczny uśmiech i prawidłowe żucie pomagają w zachowaniu dobrej kondycji zdrowotnej, społecznej i poznawczej. W Polsce co trzecia osoba w wieku 60 lat i starsza nie ma już własnych zębów.

  • Jak starzeją się nasze geny

  • Sosna, która leczy

  • Wizyta w gabinecie – jak pokonać lęk

  • Seniorzy chcą być bardziej samodzielni

  • AdobeStock

    Od badania alg do tajemnic ludzkiego mózgu

    „Badając algi, zyskaliśmy narzędzie do tego, aby dowiedzieć się więcej nie tylko o nich samych czy o fizyce, ale również o ludzkim umyśle. Być może uda się je wykorzystać w personalizowaniu terapii chorób neurologicznych i psychiatrycznych (np. depresji czy schizofrenii), a także lepiej zrozumieć, jak codzienne otoczenie wpływa na nasze działanie i myślenie” – komentuje tegoroczną nagrodę Nobla w dziedzinie medycyny i fizjologii dr Ewa Więsik-Szewczyk, kierowniczka Kliniki Chorób Wewnętrznych i Reumatologii WIM.

  • Obserwator – platforma, która skróci kolejkę do programów lekowych?

  • Pogorszenie funkcji poznawczych: co jest normalne, a co jest sygnałem ostrzegawczym

Serwisy ogólnodostępne PAP