Patronat Serwisu Zdrowie

Chroń dzieci przed chorobami zakaźnymi i nowotworami, czyli o kalendarzu szczepień na 2027

Główny Inspektor Sanitarny co roku aktualizuje i publikuje kalendarz szczepień m.in. dla pacjentów do ukończenia 19. roku życia. To wykaz szczepień obowiązkowych i zalecanych, by chronić najmłodszych przed groźnymi chorobami zakaźnymi i zakażeniami oraz niektórymi nowotworami.

PAP/Grzegorz Michałowski
PAP/Grzegorz Michałowski

„Obecnie w Polsce szczepienia pozwalają skutecznie chronić zarówno dzieci, jak i dorosłych przed 30 chorobami zakaźnymi i zakażeniami, z których 13 obejmują szczepienia obowiązkowe dla dzieci, młodzieży i wybranych grup dorosłych” – podkreśla Główny Inspektorat Sanitarny.

Z analizy 7,3 mln kart szczepień (500 tys. pozostawało jeszcze wtedy niezweryfikowanych) przeprowadzonej przez sanepid od kwietnia do lipca 2025 roku wynika, że obowiązkowe szczepienia u dzieci zrealizowano na poziomie 89–95 proc.

Szczepienia obowiązkowe (bezpłatne)

Rodzice mają obowiązek zaszczepić dziecko do 19. roku życia przeciwko: 

•    gruźlicy (BCG); 
•    WZW typu B (wirusowemu zapaleniu wątroby typu B); 
•    rotawirusom;
•    błonicy, tężcowi, krztuścowi (DTP/Tdap); 
•    poliomyelitis (polio); 
•    inwazyjnym zakażeniom Haemophilus influenzae typu b (Hib); 
•    pneumokokom;
•    odrze, śwince i różyczce (MMR).

Ospa wietrzna jest szczepieniem obowiązkowym i bezpłatnym wyłącznie dla tych dzieci, które dotąd nie chorowały na ospę albo np. z zaburzeniami odporności lub przebywającymi w najbliższym otoczeniu z osoba z zaburzeniami odporności lub w placówkach opiekuńczych (np. żłobkach, rodzinnych domach dziecka).

Jeśli chodzi o szczepienie przeciwko (DTaP-IPV-Hib-HBV), czyli błonicy, tężcowi, krztuścowi (DTaP), polio (IPV), bakterii Haemophilus influenzae typu b (Hib) oraz wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (HBV) to za szczepienie rodzic nie płaci w przypadku wyboru pojedynczych szczepionek, co wiąże się z koniecznością wielokrotnego ukłucia dziecka na jednej wizycie. Jest to szczepienie w 2. miesiącu życia, gdy dodatkowo szczepi się jeszcze obowiązkowo dziecko przeciw pneumokokom. W sumie w wariancie bezpłatnym to 4 wkłucia (DTP + Hib + WZW B + pneumokoki). Rodzic może jednak wybrać odpłatną wersję wysokoskojarzonej szczepionki: 5w1 (DTaP-IPV-Hib) lub 6w1 (DTaP-IPV-Hib-HBV), które redukują liczbę wkłuć odpowiednio do trzech (5w1 + WZW B + pneumokoki) lub dwóch (6w1 + pneumokoki).

Image
Mateusz Krymski
Mateusz Krymski

Pediatrzy i wakcynolodzy apelują o mniej iniekcji w czasie jednej wizyty 

Dr n. med. Ilona Małecka, przewodnicząca Forum Wakcynologów – Polskiego Towarzystwa Naukowego na konferencji prasowej poświęconej kalendarzowi szczepień na 2027 rok przypomniała, że eksperci od lat postulują, by szczepionki pięciowalentne czy sześciowalentne były tymi dostępnymi jako obowiązkowe, aby nie obciążać tym kosztem rodziców. 

Oczywiście jest pula dzieci, które mają bezpłatne szczepienia szczepionką pięciowalentną. To są wcześniaki; dzieci urodzone z masą poniżej 2500 g czy dzieci z przeciwwskazaniami (np. wystąpiły u nich powikłania neurologiczne lub bardzo silne odczyny niepożądane po poprzedniej dawce zwykłego DTP – red.) – zaznaczyła dr Małecka. 

Jednocześnie dodała, że wciąż jest to tylko „pewien wycinek pacjentów pediatrycznych”.

Szczepienia zalecane dla dzieci i młodzieży

Bezpłatne: 
•    grypa;
•    COVID-19; 
•    HPV (wirus brodawczaka ludzkiego). 

Dziewczynki i chłopcy od 9. do ukończenia 14. roku życia otrzymują szczepienie przeciwko HPV w schemacie dwudawkowym, a w wybranych wariantach starsze nastolatki. Uwaga! By szczepionka była refundowana, w dniu podania pierwszej dawki dziecko nie może mieć jeszcze ukończonych 14 lat, czyli musi być przed 14. urodzinami. Druga dawka musi być też podana od minimum sześciu do maksimum 12 miesięcy od pierwszej. Wśród osób w wieku 9-20 lat do sierpnia 2026 roku było zaszczepionych blisko 950,4 tys. (18,3 proc.), najwięcej z nich stanowiły osoby, które urodziły się w 2011 roku (152 tys., czyli 32,2 proc. z tego rocznika). 

Szczepienie przeciw HPV jest bezpłatne, ale nie ma obowiązku szczepienia. Pora, by stało się ono obowiązkowe (…), by rodzic nie wahał się, czy szczepić – oceniła dr n. med. Agnieszka Matkowska-Kocjan z Kliniki Chorób Infekcyjnych Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu. 


Ekspertka dodała, że szczepienie HPV zabezpiecza przeciwko licznym nowotworom, które wywołuje wirus HPV. 

To nie tylko rak szyjki macicy, ale też krtani, odbytu, gardła (głowy, prącia, sromu, pochwy - red.). Mamy okazję szczepić nasze dzieci przeciwko nowotworom i to powinno być szczepienie obowiązkowe – podkreśliła dr Matkowska-Kocjan. 

Szczepienia płatne: `

•    meningokoki (grupy B i ACWY); 
•    ospa wietrzna (dla dzieci spoza grup ryzyka);
•    kleszczowe zapalenie mózgu (KZM); 
•    WZW typu A;
•    RSV 

Image
Mateusz Krymski
Mateusz Krymski

Program na 2027 rok kładzie duży nacisk na uodpornienie bierne przeciwko RSV, zalecając podawanie gotowych przeciwciał noworodkom i niemowlętom w ich pierwszym sezonie zakażeń, a także szczepienie profilaktyczne kobiet w ciąży. 

– Wirus RS to jest wirus niesamowicie groźny dla małych dzieci. (...) Prowadzi u zdrowych dzieci bez czynników ryzyka do bardzo ciężkich infekcji z ostrą niewydolnością oddechową – podkreśliła dr Małecka.

Dodała, że nieuodpornione dzieci przeciw wirusowi RS, głównie w pierwszym roku życia, trafiają często do szpitala i wymagają wsparcia oddechowego. 

Przypomniała, że profilaktyka (uodpornienie bierne) polega na tym, że szczepi się kobiety w ciąży (szacuje się, że ok. 30 proc. kobiet w ciąży zaszczepiło się). Uodpornienie matki powoduje, że dziecko przez jakiś czas po urodzeniu ma przeciwciała (zazwyczaj trwa to do sześciu miesięcy). Z kolei niemowlętom, których matki w ciąży się nie szczepiły albo szczepiły, ale poród miał miejsce od maja do października (czyli poza przyjętym sezonem infekcyjnym), powinny otrzymać przeciwciała monoklonalne. 

– O ile szczepienia przeciwko RSV dla kobiet w ciąży są bezpłatne, to ciągle, jako środowisko pediatryczne, czekamy również na refundację dotyczącą przeciwciał monoklonalnych – zaznaczyła specjalistka. Tym bardziej, że jest pozytywna rekomendacja prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznej i Taryfikacji, by były refundowane.

– Czekamy na decyzję Ministerstwa Zdrowia, a sezon RSV niestety zbliża się nieubłaganie – dodała dr Małecka.

Fot. PAP/Zdjęcie ilustracyjne

Siedem mitów o szczepieniach

Szczepionki szkodzą, nadwyrężają układ odpornościowy, powodują autyzm, a szczepienia nie są już niepotrzebne, bo wiele chorób, przed którymi mają chronić, już nie występuje – to MITY! Zobaczcie, dlaczego są nieprawdziwe.

Kto kwalifikuje i szczepi dzieci i młodzież?

Do szczepienia obowiązkowego dziecko kwalifikuje tylko lekarz, ale wykonać może felczer, pielęgniarka, położna, ratownik medyczny i higienistka szkolna. Natomiast do zalecanego szczepienia pacjenta poniżej 9 lat zakwalifikować może również felczer. To osoba, która nie ukończyła wyższych studiów medycznych, lecz zdobyła odpowiednie kwalifikacje na poziomie średnim. Naczelna Izba Lekarska podaje, że w Polsce jest 285 felczerów czynnych zawodowo i 727 nie wykonujących zawodu.

Gdy dziecko jest w wieku 9-18 lat kwalifikację przeprowadzić może również pielęgniarka i położna. W przypadku zalecanego szczepienia podaje je u dzieci i dorosłych dodatkowo jeszcze lekarz dentysta, farmaceuta, fizjoterapeuta, diagnosta laboratoryjny. Podanie szczepionki musi być odnotowane w e-Karcie Szczepień.

 

Autorka

Klaudia Torchała

Klaudia Torchała - Z Polską Agencją Prasową związana od końca swoich studiów w Szkole Głównej Handlowej, czyli od ponad 25 lat. To miał być tylko kilkumiesięczny staż w redakcji biznesowej, została prawie 15 lat. W Serwisie Zdrowie od 2022 roku. Uważa, że dziennikarstwo to nie zawód, ale charakter. Przepływa kilkanaście basenów, tańczy w rytmie, snuje się po szlakach, praktykuje jogę. Woli małe kina z niewygodnymi fotelami, rowery retro. Zaczyna dzień od małej czarnej i spaceru z najwierniejszym psem - Szógerem.

ZOBACZ TEKSTY AUTORKI

Źródła

Konferencja prasowa pt. „Program Szczepień na 2027 rok- kierunki zmian i najważniejsze wyzwania” zorganizowana przez Stowarzyszenie Dziennikarze dla Zdrowia oraz Forum Wakcynologów–PTN

https://serwis.pap.pl/csi2/news/archive/53353441,gis-obowiazkowe-szczepienia-sa-realizowane-na-poziomie-89-95-proc

https://nil.org.pl/rejestry/informacja-na-temat-rejestrow

https://szczepienia.pzh.gov.pl/dla-lekarzy/szczepienia-hpv/o-wirusie-hpv-i-chorobach/

 

 


 

Załączniki

  • Pełny kalendarz szczepień na 2027 r.
    844.27 KB

ZOBACZ WIĘCEJ

  • Nietolerancja histaminy

    Ból głowy po kieliszku wina, zaczerwienienie twarzy po zjedzeniu sera, kołatanie serca po pomidorach, a do tego dolegliwości jelitowe, katar i swędzenie skóry. Takie objawy mogą mieć ze sobą więcej wspólnego, niż się wydaje. Jednym z możliwych wyjaśnień jest nietolerancja histaminy – przypuszczalny stan, w którym ilość histaminy dostarczanej z pożywieniem przekracza możliwości organizmu do jej rozkładania. Problem w tym, że naukowcy wciąż nie mają pewności, czy jest ona odrębną jednostką chorobową i jak ją wiarygodnie rozpoznawać.

  • PAP/Lech Muszyński

    Kalendarz szczepień na 2027: intuicyjny, praktyczny przewodnik

    Patronat Serwisu Zdrowie

    Nowy kalendarz szczepień ma być intuicyjnym, praktycznym „przewodnikiem" (manualem) dla medyków – zaznacza dr. n. med. Paweł Grzesiowski, Główny Inspektor Sanitarny. I choć nie ma w dokumencie większych zmian, to sama uproszczona i przejrzysta formuła ma być twardym argumentem przemawiającym za profilaktyką.

  • adobe

    Po co nam gorączka?

    Gorączka kojarzy się przede wszystkim z chorobą, osłabieniem i koniecznością sięgnięcia po termometr, a zaraz potem po lek przeciwgorączkowy. Tymczasem podwyższona temperatura ciała nie jest wyłącznie niepożądanym skutkiem infekcji. To jeden z najstarszych mechanizmów obronnych, jakie wykształciły organizmy żywe. Kiedy temperatura zaczyna rosnąć, w naszym ciele uruchamia się skomplikowana reakcja, w której uczestniczą układ odpornościowy, mózg, naczynia krwionośne i mięśnie.

  •  PAP/Paweł Supernak

    Kalendarz badań profilaktycznych mężczyzn

    Mężczyźni żyją średnio o siedem lat krócej niż kobiety. Często pojawiają się u specjalisty już z zaawansowaną chorobą lub gdy zaczyna boleć. Rzadziej pamiętają o profilaktyce, dlatego badania, które na stałe powinny być w pisane w kalendarz każdego mężczyzny w zależności od wieku przygotowała Kulczyk Fundation.

NAJNOWSZE

  • Nietolerancja histaminy

    Ból głowy po kieliszku wina, zaczerwienienie twarzy po zjedzeniu sera, kołatanie serca po pomidorach, a do tego dolegliwości jelitowe, katar i swędzenie skóry. Takie objawy mogą mieć ze sobą więcej wspólnego, niż się wydaje. Jednym z możliwych wyjaśnień jest nietolerancja histaminy – przypuszczalny stan, w którym ilość histaminy dostarczanej z pożywieniem przekracza możliwości organizmu do jej rozkładania. Problem w tym, że naukowcy wciąż nie mają pewności, czy jest ona odrębną jednostką chorobową i jak ją wiarygodnie rozpoznawać.

  • Przestrzeganie codziennej rutyny to lepsze zdrowie fizyczne i psychiczne

  • Dietetyka XXI wieku

    Patronat Serwisu Zdrowie
  • Kalendarz szczepień na 2027: intuicyjny, praktyczny przewodnik

    Patronat Serwisu Zdrowie
  • Rozluźnij się i odzyskaj moc

  • AdobeStock

    Udar niszczy mózg, ale nauka potrafi go obudzić dzięki nowej metodzie neurorehabilitacji

    – Nawet po udarze mózg zachowuje zdolność do zmian i adaptacji. Dobrze dobrany trening może wspierać reorganizację sieci neuronalnych, dzięki której zachowane obszary mózgu pomagają kompensować skutki udaru – mówi dr hab. Aneta Szymaszek, neuropsycholożka związana z Centrum BrainCity w Instytucie Nenckiego PAN.

  • Tlen hiperbaryczny pomaga, ale nie na wszystko!

Serwisy ogólnodostępne PAP