Telefon zaufania dla nastolatków jak tlen

Większość nastolatków nie jest w stanie wymienić spontanicznie numeru telefonu zaufania, pod który mogą zadzwonić o każdej porze dnia i nocy, siedem dni w tygodniu, gdy przechodzą kryzys psychiczny lub chcą wesprzeć rówieśnika. Infolinii jest wiele, ale warto mieć w głowie przynajmniej te dwa: 116 111 lub 800 12 12 12.

Adobe Stock

– Warto te telefony zapamiętać, bo w sytuacji prawdziwego kryzysu młody człowiek (…) takiego wsparcia szuka jak tlenu, więc warto, żeby były one wydrukowane w szkole, byście je pamiętali – zwróciła się do nastolatków aktorka Anna Dereszowska, która uczestniczyła w panelu pt. „Telefony zaufania ratujące życie. Gdzie młoda osoba może zwrócić się o pomoc?”.

Z badania ewaluacyjnego Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę dotyczącego znajomości i korzystania z telefonów zaufania wśród dzieci i młodzieży (12–17 lat) wynika, że 75 proc. badanych nie zna żadnego takiego numeru. Najwięcej (15 proc.) wskazało numer alarmowy 112. Tylko 6 proc. wymieniło Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży 116 111 (Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę). 

Jednak co trzeci nastolatek zadeklarował, mając podaną listę dostępnych numerów pomocowych, że słyszał, także o numerze 801 12 00 02 (Ogólnopolskie Pogotowie dla Ofiar Przemocy w Rodzinie „Niebieska Linia”, pomoc mailowa: niebieskalinia@niebieskalinia.info) oraz 800 12 12 12 (Dziecięcy Telefon Zaufania Rzecznika Praw Dziecka). Te trzy numery są czynne całą dobę przez siedem dni w tygodniu. Oprócz tego można skorzystać z czatów. Po drugiej stronie siedzą specjaliści. Tylko z samego czatu Rzecznika Praw Dziecka w 2025 r. skorzystało ok. 55 tys. młodych osób, z jego telefonu zaufania – 2,5 tys.

Do numerów, gdzie nastolatek znajdzie pomoc (anonimowo i bezpłatnie), można jeszcze dodać: 

•    720 720 020 – Antyprzemocowa Linia Pomocy Sexed.pl (codziennie 10:00–22:00)
•    801 889 880 – Telefon Zaufania „Uzależnienia behawioralne” (codziennie 17:00–22:00)
•    +48 22 628 52 22 – Lambda Telefon Zaufania wsparcie dla osób LGBT+ (pon.–pt. 18:00–21:00)
•    800 199 990 – Ogólnopolski Telefon Zaufania Narkotyki – Narkomania (codziennie 16:00–21:00)
•    +48 22 635 93 92 – Młodzieżowy Telefon Zaufania grupy edukatorów seksualnych „PONTON" (pon.–pt. 10:00–17:00)
•    22 484 88 04 – telefon zaufania dla młodych osób prowadzony przez Fundację ITAKA (codziennie 13:00–20:00)

Pierwsza pomoc emocjonalna w kryzysie – zasada czterech „Z”

Pierwszej pomocy emocjonalnej może udzielić każdy, kto dostrzeże u innej osoby niepokojące objawy, które mogą być sygnałem kryzysu psychicznego. Obowiązuje tutaj zasada czterech „Z”. Na czym ona polega — wyjaśnia Lucyna Kicińska, ekspertka Biura ds. Zapobiegania Samobójstwom w warszawskim Instytucie Psychiatrii i Neurologii.

Czym jest telefon zaufania?

Po drugiej stronie siedzą przeszkoleni specjaliści, m.in. psychologowie, pedagodzy, którzy słuchają i nie bagatelizują problemu. Jak podsumowała Monika Horna-Cieślak, Rzeczniczka Praw Dziecka, osoby odbierające rozmowy charakteryzuje: „empatia, wrażliwość, eksperckość, odpowiedzialność”. 

„To przede wszystkim takie miejsce, gdzie młody człowiek jest ważny (…). To, co mówi, traktowane jest na poważnie (…). Osoba po drugiej stronie ma czas, nie popędza, nie minimalizuje. Wręcz przeciwnie, jest wdzięczna, że młody człowiek zadzwonił i (…) chce o tej sytuacji porozmawiać, szuka wsparcia” – wyjaśniła Monika Horna-Cieślak. 

Z kolei Anna Dereszowska przypomniała, że z telefonu zaufania mogą skorzystać nastolatkowie, którzy „mierzą się z różnego rodzaju stresem, problemami, poczuciem osamotnienia, niezrozumienia” lub nie wiedzą, jak postąpić, gdy z koleżanką lub kolegą dzieje się coś niepokojącego. 

„To nie jest tylko ten telefon, który będzie wam potrzebny w takich już bardzo, bardzo skrajnych przypadkach” – podkreśliła Anna Dereszowska. 

Jak wspierać nastolatka, który dowiaduje się o myślach samobójczych kolegi

Z telefonów pomocowych skorzystać mogą też nauczyciele i opiekunowie, by wesprzeć dziecko (telefon dla rodziców i opiekunów dzieci w kryzysie 800 800 602 lub telefon dla rodziców i nauczycieli w sprawie bezpieczeństwa dzieci 800 100 100 ).

Eksperci apelowali, by każdy młody człowiek znalazł sobie też w otoczeniu dorosłą osobę, z którą może porozmawiać i ma do niej zaufanie. Nie zawsze będzie to rodzic. Nie każdy dorosły od razu wie, jak się zachować, wesprzeć, ale kluczowe jest to, by nastolatek czuł, że nie jest pozostawiony sam sobie, a jego rozterki nie są błahe, w kryzysie jest z kimś, kto mu pomoże. 

_______________________________________________________________________

Jeśli przeżywasz trudności i myślisz o odebraniu sobie życia lub chcesz pomóc osobie zagrożonej samobójstwem pamiętaj, że możesz skorzystać z bezpłatnych numerów pomocowych:

800 70 2222
całodobowy
Centrum Wsparcia dla osób dorosłych w kryzysie psychicznym
800 12 12 12 
całodobowy
Dziecięcy Telefon Zaufania Rzecznika Praw Dziecka
116 111
całodobowy
Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży
116 123
całodobowy
Telefon wsparcia emocjonalnego dla dorosłych
112
Numer alarmowy w sytuacjach zagrożenia zdrowia i życia

Inne numery telefonów pomocowych na stronach:
www. zapobiegajmysamobojstwom.pl
www.zwjr.pl wjr.pl/bezplatne-numery-pomocowe
www.pokonackryzys.pl