Menopauza ma związek ze spadkiem funkcji poznawczych?

Autorka: Monika Grzegorowska

Wahania hormonalne występujące w czasie menopauzy mogą wiązać się z problemami z podejmowaniem decyzji, przyswajaniem i zapamiętywaniem informacji oraz koncentracją – wynika z badań przeprowadzonych przez brazylijskich naukowców.

28.08.2024/14:59   aktualizacja: 30.08.2024/06:34
3 minuty czytania
zdj. P.Werewka
zdj. P.Werewka

Badanie przeprowadzone wśród kobiet w Ameryce Łacińskiej objęło 1287 kobiet po menopauzie ze średnią wieku 55,5 lat. Ponad jedna trzecia badanych stosowała terapię hormonalną w okresie menopauzy. Okazało się, że poważne objawy menopauzy, takie jak uderzenia gorąca, zaburzenia snu i nastroju, wiążą się z 74-procentowym wzrostem ryzyka wystąpienia łagodnych zaburzeń poznawczych.

Podobne obserwacje mają także polscy specjaliści.

- Kobiety skarżą się, że mają „dziury w mózgu”, albo, że czują jakby miały głowę w akwarium, ciężko się rozkręcają, mają trudności z zapamiętywaniem. Częstą dolegliwością występującą w okresie menopauzy są zaburzenia snu, a brak snu, jak wiemy niekorzystnie wpływa na koncentrację i pamięć roboczą. Co więcej, niewystarczająca długość snu wpływa na codzienne czynności – zwraca uwagę prof. Violetta Skrzypulec-Plinta, specjalista ginekolog-położnik, endokrynolog, seksuolog ze Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach.

Badanie brazylijskich naukowców potwierdziło związek między intensywnymi uderzeniami gorąca a łagodnymi zaburzeniami poznawczymi. 

Może mieć to związek ze spadkiem estrogenu charakterystycznym dla okresu menopauzy - niski poziom hormonu płciowego jest powiązany z tym spadkiem sprawności umysłowej. 

„Estrogen reguluje szeroki zakres funkcji neuronalnych w mózgu, a w porównaniu z kobietami będącymi jeszcze w fazie rozrodczej, kobiety po menopauzie wykazują słabszą łączność mózgową (sposób, w jaki obszary mózgu oddziałują ze sobą)” – uważają badacze.

Nie wszystko stracone

Specjaliści podkreślają jednak, że czynniki związane z lepszą pracą serca: niższy wskaźnik masy ciała, aktywność seksualna i aktywność fizyczna - wiązały się z mniejszym ryzykiem wystąpienia łagodnych zaburzeń poznawczych.

Wynika to z tego, że zdrowie naczyń krwionośnych ma wiele wspólnego ze zdrowiem mózgu.

- W związku z wygasaniem wydzielania estrogenów, kończy się w naturalny sposób ich ochronna rola. Utrata estrogenów związana z menopauzą może na przykład przyczyniać się do dysfunkcji śródbłonka naczyń, co u kobiet po menopauzie przyspiesza rozwój choroby miażdżycowej. Estrogeny chronią przed chorobami układu krążenia i cukrzycą, więc wraz z obniżeniem tego hormonu ryzyko tych chorób wzrasta – tłumaczy prof. Skrzypulec-Plinta.

Adobe Stock

Zadbaj o siebie w okresie okołomenopauzalnym 

Gdy zbliża się menopauza kobiety zaczynają skarżyć się nie tylko na uderzenia gorąca i wahania nastroju, ale też na sylwetkę. Warto wiedzieć, że nasilenie tych objawów menopauzy można zmniejszyć  zdrowym stylem życia. Zobacz co możesz zrobić, by łatwiej znieść ten czas.

 „Osoby, które mają lepszą kondycję układu sercowo-naczyniowego, prawdopodobnie będą miały mniej problemów z sercem i prawdopodobnie będą miały mniej upośledzeń poznawczych”- tłumaczy dr  Andrés Calle, dyrektor ds. badań na Uniwersytecie Centralnym Ekwadoru w Quito.

Z badań wynika, że kobiety, które przyjmowały hormony w okresie menopauzy, były mniej narażone na rozwój demencji niż te, które nie przyjmowały estrogenu. Ryzyko demencji nie było jednak niższe u kobiet w wieku 65 lat i starszych, które otrzymywały terapię hormonalną.

Rozwój w każdym wieku popłaca

Okazuje się, że nie bez znaczenia jest także poziom wykształcenia. Im wyższy, tym niższe ryzyko poznawcze. 

„Osoby, które spędziły więcej lat na nauce, mogły zbudować rezerwę poznawczą, która zapewnia większą odporność neuronalną” – tłumaczą naukowcy.

Jednak zdaniem badaczy każdy, niezależnie od wykształcenia, może podejmować działania takie jak: nauka języka, czytanie czy układanie puzzli, które stymulują mózg i pomagają zapobiegać pogorszeniu funkcji poznawczych.

Monika Grzegorowska, zdrowie.pap.pl

Źródła:
https://journals.lww.com/menopausejournal/abstract/9900/severe_menopausal_symptoms_linked_to_cognitive.365.aspx
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8394691/
https://www.cell.com/cell/abstract/S0092-8674(23)00905-4

Autorka

Monika Grzegorowska

Monika Grzegorowska - O dziennikarstwie marzyła od dziecka i się spełniło. Od zawsze to było dziennikarstwo medyczne – najciekawsze i nie do znudzenia. Wstępem była obrona pracy magisterskiej o błędach medycznych na Wydziale Resocjalizacji. Niemal całe swoje zawodowe życie związała z branżowym Pulsem Medycyny. Od kilku lat swoją wiedzę przekłada na bardziej przystępny język w Serwisie Zdrowie PAP, co doceniono przyznając jej Kryształowe Pióro. Nie uznaje poranków bez kawy, uwielbia wieczory przy ogromnym stole z puzzlami. Życiowe baterie ładuje na koncertach i posiadówkach z rodziną i przyjaciółmi.

ZOBACZ TEKSTY AUTORKI

COPYRIGHT

Wszelkie materiały PAP (w szczególności depesze, zdjęcia, grafiki, pliki video) zamieszczone w portalu "Serwis Zdrowie" chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych.

ZOBACZ WIĘCEJ

  • PAP/Adam Warżawa

    UV w natarciu. Jak organizm broni się przed słońcem

    Rumień po opalaniu nie jest jedynie efektem „przegrzania” skóry. To widoczny znak, że w organizmie rozpoczęła się złożona reakcja immunologiczna, przypominająca odpowiedź na uraz. W jej centrum znajdują się uszkodzenia DNA komórek naskórka i kaskada sygnałów zapalnych.

  • AdobeStock

    Rośnie liczba przypadków róży

    Wraz z wiekiem rośnie podatność organizmu na infekcje, a choroby przewlekłe osłabiają naturalne bariery obronne. To jeden z powodów, dla których róża – bakteryjna choroba skóry o gwałtownym przebiegu – staje się coraz częstszą przyczyną hospitalizacji osób starszych.

  • Stopa pod presją współczesności

    Cukrzyca, otyłość i choroby naczyń atakują cały organizm, ale to stopy często jako pierwsze pokazują, że coś przestaje działać prawidłowo. Ta z pozoru odległa część ciała jest jednym z najbardziej wrażliwych „czujników” zmian wywołanych chorobami cywilizacyjnymi.

  • Co się dzieje z organizmem kobiet po 50. roku życia

    Zmiana poziomu hormonów, do jakiej dochodzi w okresie okołomenopauzalnym, jest sygnałem, że kobiety powinny nieco inaczej spojrzeć na swoje zdrowie, być może zmienić niektóre nawyki i uważnie słuchać swojego ciała.

NAJNOWSZE

  • AdobeStock

    Czad bywa niebezpieczny także latem

    Choć zatrucia czadem kojarzą się nam raczej z mrozami, gdy wiele osób korzysta z dodatkowych piecyków, by się ogrzać, tlenkiem węgla można zatruć się także w upalne dni, ponieważ również latem użytkowane są urządzenia gazowe służące do podgrzewania wody.

  • Czy pojęcie mniejszość seksualna jest pojęciem adekwatnym?

  • Sport, pasja i zdrowie. Startuje turniej dla dzieci z cukrzycą

  • Wakacje to czas na zabawę

  • UV w natarciu. Jak organizm broni się przed słońcem

WIADOMOŚCI

  • PAP/Jacek Turczyk

    Mizofonia – gdy chrząkanie czy mlaskanie wywołuje wściekłość

    U blisko 5 proc. populacji wytwarzane przez inne osoby naturalne dźwięki, takie jak odchrząkiwanie, odgłosy jedzenia, głośniejsze oddychanie czy pociąganie nosem powodują złość, czasami nawet wściekłość. Tak objawia się mizofonia – znana od ok. dwóch dekad i nadal nie do końca rozumiana przypadłość. Dotkniętym nią osobom z pomocą przychodzi głównie terapia poznawczo-behawioralna.

  • Etykieta to „dowód tożsamości” produktu. Zdrowo wiedzieć, co kryje w sobie

  • Centrum Symulacji Medycznych WUM – reanimacja w świecie wirtualnym?

Serwisy ogólnodostępne PAP