Wycofywane mrożonki: wszystko co warto wiedzieć o listerii

Listeria monocytogenes jest przyczyną wycofania ze sklepów mrożonek z kukurydzą. Poznaj fakty o tej szczególnie groźnej dla ciężarnych bakterii i sposoby, jak jej uniknąć.

Fot. PAP/Zdjęcie ilustracyjne
Fot. PAP/Zdjęcie ilustracyjne

Główny Inspektor Sanitarny poinformował w komunikacie z 31 lipca o wycofaniu ze sprzedaży mrożonych warzyw z uwagi na potencjalne ryzyko skażenia ich bakterią Listeria monocytogenes. Wyjaśnił, że ich producent podjął „działania zapobiegawcze” w związku z potencjalnym zagrożeniem zakażenia tym patogenem kukurydzy użytej w mrożonkach. Informacje o konkretnych produktach wycofywanych ze sprzedaży można znaleźć na stronie GIS. Inspektor zaleca, by kupionych już mrożonek nie jeść.

Co to jest listeria?

Pałeczki Listeria monocytogenes to rodzaj bakterii, która ma duże zdolności przystosowawcze. Potrafią przetrwać krótkotrwałą pasteryzację. Wiele bakterii ginie w zbyt kwaśnym środowisku, ale ta nie jest wrażliwa na wahania pH od kwaśnego do zasadowego. Doskonale czuje się zarówno w warunkach, gdy w jej środowisku jest tlen, jak i beztlenowym. Szkodliwy jest dla niej dopiero dwutlenek węgla, ale musi stanowić nie mniej niż 30 proc. atmosfery.

 PAP/Marcin Bielecki

Salmonella – najczęściej na jajach kurzych, ale nie tylko

Ginie w temperaturze 70 stopni Celsjusza, w namnażaniu się nie przeszkadza jej temperatura w lodówce, choć woli cieplejsze warunki. Główne miejsce jej zamieszkania to przewód pokarmowy drobiu. U ludzi powoduje dolegliwości żołądkowo-jelitowe. Ale można się przed nią uchronić.

Jeśli spojrzy się do rejestru alertów RASFF (Food and Feed Safety Rapid Alerts) – unijnego systemu, do którego trafiają informacje o stwierdzonych zagrożeniach w żywności i wodzie, okaże się, że listeria jest drugim pod względem występowania po pałeczkach salmonelli stwierdzanym w krajach UE zagrożeniem. Od początku roku do 30 lipca br. w bazie RASFF zarejestrowano niemal 60 alertów związanych z wykryciem listerii w produktach w różnych krajach (np. w mrożonkach, kiełbasie chorizo, szynce, mleku, serze, warzywach, rybach). 

Jak uniknąć listerii?

Niska temperatura nie czyni szkody pałeczkom Listeria monocytogenes, potrafią się one namnażać także w produktach przetrzymywanych nie tylko w zamrażarce, ale i w lodówce. Zabija ją bardzo wysoka temperatura, czyli powyżej 75 stopni Celsjusza. Dlatego odpowiednia obróbka termiczna żywności garmażeryjnej jest kluczowa, by nie ucierpieć z powodu chorób, które listeria wywołuje.

Drugą podstawową zasadą, jaką należy stosować, to mycie rąk mydłem pod bieżącą wodą po każdym kontakcie z surowym mięsem, rybami czy warzywami.

Co do gotowych produktów, które nie były prawidłowo przygotowane lub przechowywane, np. sery lub wędzone ryby, jedyną szansą na uniknięcie zakażenia jest śledzenie ostrzeżeń dotyczących żywności publikowanych na stronie RASFF i GIS. 

Jakie szkody może poczynić listeria?

Nie każda żywność zakażona listerią da się nam we znaki; dużo zależy od ilości bakterii w spożytym produkcie oraz stanu zdrowia konsumenta.

Jest szczególnie groźna dla osób o osłabionej odporności - na skutek choroby lub przyjmowanych leków (np. osoby z chorobą nowotworową lub po przeszczepach przyjmujące leki immunosupresyjne), a także kobiet ciężarnych.

Niektóre przyjmowane leki mogą chronić przed pałeczką listeria. Np. pacjenci z AIDS, przyjmujący jeden z leków stosowanych w tej chorobie, mają mniejszą skłonność do zakażenia się listerią.

Jakie są objawy zakażenia listerią?

  • ból stawów, 
  • ból głowy, 
  • umiarkowana biegunka,
  • gorączka i inne objawy ze strony układu pokarmowego,
  • senność.
Fot.PAP

Salmonella od kota czy psa? Uwaga na zoonozy!

Włochaci pupile mogą nas niechcący zarazić chorobami - bakteryjnymi, wirusowymi, grzybiczymi lub pasożytniczymi. Zagrożenie będzie jednak niewielkie, jeśli zadbamy o higienę.

U większości zakażonych osób objawy ustępują bez specyficznego leczenia.

Jednak u osób z grup ryzyka (osłabionych i kobiet w ciąży) może dojść do poważnej choroby, która może zaatakować wiele narządów i układów. Jak wskazują Agnieszka Kołakowska i Grzegorz Madajczak w artykule opublikowanym na łamach Przeglądu Epidemiologicznego, Listeria monocytogenes jest drugim co do częstości drobnoustrojem wywołującym zakażenia ośrodkowego układu nerwowego.

U kobiet w ciąży zakażenie może doprowadzić do przedwczesnego porodu, urodzenia martwego dziecka lub urodzenia dziecka z wrodzoną listeriozą.

„Listerioza u kobiet w ciąży występuje zdecydowanie częściej niż w pozostałej części populacji – stanowi około 27 proc. wszystkich zakażeń” – podkreślają autorzy wspomnianego artykułu.

Wskazują, że u kobiet ciężarnych choroba w pierwszej fazie zakażenia objawia się nieswoistymi objawami grypopodobnymi: wysoką gorączką (między 38,2° a 41,2°C), bólem głowy, dreszczami, bólem gardła, biegunką czy zapaleniem miedniczek nerkowych. 

Justyna Wojteczek (zdrowie.pap.pl)

Źródło: 
Agnieszka Kołakowska, Grzegorz Madajczak: Pałeczki Listeria Monocytogenes w zakażeniach ludzi, w: Przegląd Epidemiologiczny, 2011; 65
Portal RASFF

ZOBACZ WIĘCEJ

  • Nietolerancja histaminy

    Ból głowy po kieliszku wina, zaczerwienienie twarzy po zjedzeniu sera, kołatanie serca po pomidorach, a do tego dolegliwości jelitowe, katar i swędzenie skóry. Takie objawy mogą mieć ze sobą więcej wspólnego, niż się wydaje. Jednym z możliwych wyjaśnień jest nietolerancja histaminy – przypuszczalny stan, w którym ilość histaminy dostarczanej z pożywieniem przekracza możliwości organizmu do jej rozkładania. Problem w tym, że naukowcy wciąż nie mają pewności, czy jest ona odrębną jednostką chorobową i jak ją wiarygodnie rozpoznawać.

  • Adobe Stock

    Dietetyka XXI wieku

    Patronat Serwisu Zdrowie

    Konferencja Dietetyka XXI Wieku odbędzie się w najbliższą sobotę (21 listopada) w Łodzi. Uczestnicy będą mogli poszerzyć wiedzę na temat m.in. dietetyki hormonalnej, endometriozy, sukralozy. Dowiedzą się o najnowszych lekach na otyłość. Przewidziana jest również debata oksfordzka o probiotykach w gabinecie dietetyka.

  • zdj.PAP/Wojciech Pacewicz

    Ultraprzetworzona żywność może szkodzić psychice dzieci

    Wysoce przetworzona żywność bywa odpowiedzialna za znaczną część dziennej dawki energii dzieci. Tymczasem konsumpcja tego typu jedzenia nie tylko sprzyja problemom ze zdrowiem fizycznym, ale może mieć związek z reakcjami mózgu, problemami z emocjami i zachowaniem.

  • PAP/Andrzej Lange

    Sól wzbogacona w potas – korzystniejsza dla serca i nerek?

    Zastąpienie tradycyjnej soli kuchennej taką wzbogaconą w potas może wpływać na ograniczenie chorób sercowo-naczyniowych i przewlekłych chorób nerek – wynika z badania opublikowanego w „Nature” obejmującego osoby w wieku 25 lat i starsze z 193 krajów. Nie u wszystkich jednak takie rozwiązanie jest wskazane i bezpieczne.

NAJNOWSZE

  • AdobeStock

    Przestrzeganie codziennej rutyny to lepsze zdrowie fizyczne i psychiczne

    Naukowcy z Uniwersytetu Missouri odkryli, że seniorzy, którzy przestrzegają regularnego dnia, odczuwają mniej bólu fizycznego i mniej objawów depresji.

  • Dietetyka XXI wieku

    Patronat Serwisu Zdrowie
  • Rozluźnij się i odzyskaj moc

  • Nowa era w leczeniu POChP

    Patronat Serwisu Zdrowie
  • Andropauza to nie odpowiednik menopauzy

  • Nietolerancja histaminy

    Ból głowy po kieliszku wina, zaczerwienienie twarzy po zjedzeniu sera, kołatanie serca po pomidorach, a do tego dolegliwości jelitowe, katar i swędzenie skóry. Takie objawy mogą mieć ze sobą więcej wspólnego, niż się wydaje. Jednym z możliwych wyjaśnień jest nietolerancja histaminy – przypuszczalny stan, w którym ilość histaminy dostarczanej z pożywieniem przekracza możliwości organizmu do jej rozkładania. Problem w tym, że naukowcy wciąż nie mają pewności, czy jest ona odrębną jednostką chorobową i jak ją wiarygodnie rozpoznawać.

  • Kalendarz szczepień na 2027: intuicyjny, praktyczny przewodnik

    Patronat Serwisu Zdrowie
  • Tlen hiperbaryczny pomaga, ale nie na wszystko!

Serwisy ogólnodostępne PAP