Lipoproteina (a) w diagnostyce zamiast cholesterolu?

Medycyna idzie naprzód. Czy w ocenie ryzyka chorób kardiologicznych większe znaczenie niż badanie cholesterolu będzie miało wkrótce badanie lipoproteiny(a)? Jaka jest jego przewaga w diagnostyce wyjaśnia prof. Agnieszka Pawlak, kardiolożka, specjalistka chorób wewnętrznych.

Adobe Stock/LASZLO
Adobe Stock/LASZLO

Chcąc ocenić ryzyko chorób sercowo-naczyniowych badamy cholesterol. To wystarcza?

Narzędzia, które są dostępne w diagnostyce i które walidują status pacjenta i ryzyko zachorowania na choroby kardiologiczne to np. badanie poziomu cholesterolu. 
Jest on jednak czynnikiem modyfikowalnym, dlatego przed badaniem powinniśmy być na czczo. W diagnostyce pojawił się też niedawno niemodyfikowalny parametr - lipoproteina (a). Dieta i aktywność mają niewielki wpływ na jej poziom. I to ważne. Podobnie jak LDL (potocznie zwany złym cholesterolem - red.) daje obraz ryzyka tworzenia blaszek miażdżycowych. 

Lipoproteina (a) to bardzo nowoczesny parametr. Nie z tych, co były kiedyś odkryte i włożone do szafy. To kolejne osiągnięcie medycyny. Wypadałoby z tego badania powszechniej korzystać, by precyzyjniej ocenić ryzyko sercowo-naczyniowe.

Lekarze POZ raczej nie zlecają jeszcze tego badania?

Tak, jak wspomniałam, to zupełnie nowy parametr. Na razie ta diagnostyka jest w powijakach. Przed nami czas implementacji tego typu badania do laboratoriów.

Są jeszcze inne istotne  parametry, chociażby trójglicerydy? 

Tak, coraz więcej mówimy o trójglicerydach w kontekście chorób sercowo-naczyniowych. Wcześniej wskazywaliśmy na LDL, czyli na cząsteczkę miażdżycorodną, a więc chorobotwórczą. Rok temu na amerykańskiej konferencji został ogłoszony nowy zespół sercowo-nerkowo-metaboliczny, gdzie elementem wyjścia jest otyłość jako czynnik, który predysponuje do rozwoju chorób kardiologicznych, niewydolności nerek czy cukrzycy. W zespole tym szczególnie silnie podkreśla się znaczenie trójglicerydów i ich rolę w rozwoju zespołu sercowo-nerkowo-metabolicznego.

Fot. PAP/P. Werewka

Wszystko wezmę, tylko nie statynę – dlaczego Polacy nie leczą wysokiego cholesterolu?

Wysoki cholesterol w osoczu to problem 60 proc. Polaków, czyli aż 21 mln obywateli. Hipercholesterolemia prowadzi do 160 tys. zgonów rocznie. Mimo że są dobre narzędzia do jej leczenia, tj. statyny, skuteczną terapią objętych jest zaledwie 6 proc. chorych. Bo miażdżyca nie boli. Daje objaw dopiero w postaci zawału lub udaru.

A recepta, która zapobiega nie tylko chorobom kardiologicznym i nadwadze jest prosta…

Nie tyjemy zazwyczaj przez przypadek. Trudno też usprawiedliwiać wzrost masy ciała jedynie spowolnieniem naszego metabolizmu, co zapewne ma miejsce wraz z upływem czasu, ale w większej mierze jest to wynikiem siedzącego trybu życia, zmniejszonej aktywności i zjadania nadmiarowej ilości pokarmu. Jesteśmy wszędzie otoczeni jedzeniem. To jest zasadniczy problem. Wystarczy popatrzeć na nasz dom. Kuchnia, w której jemy. Salon, gdzie porozstawiane są przekąski. Ciągle coś podjadamy. Stres także wpływa na poziom cholesterolu, a możemy regulować go oddechem. Faza wydłużonego wdechu aktywuje układ przywspółczulny.

Są jednak osoby, które skazane są na wysoki cholesterol i niewiele mogą z tym zrobić

Wiemy, że niektóre osoby mają mutację w genach, która predysponuje do hipercholesterolemii. Zwykle tacy pacjenci mają bardzo wysoki poziom cholesterolu. Trudno reguluje się go metodami, o których mówiliśmy, a więc ruchem, dietą, ograniczeniem stresu, a nawet statynami. To wymaga zupełnie innego podejścia. Właśnie dla takich osób mamy program B.101 dla osób z hipercholesterolemią.

Ekspertka

Archiwum prywatne

prof. Agnieszka Pawlak - Prof. dr hab. n. med., kardiolog, specjalista chorób wewnętrznych, zastępca kierownika Kliniki Kardiologii, kierownik Pododdziału Niewydolności Serca i Transplantologii oraz Pracowni Echokardiografii w Klinice Kardiologii PIM MSWiA. Członek Zakładu Badawczo-Klinicznego Fizjologii Stosowanej IMDiK im. M. Mossakowskiego PAN, prezes zarządu Asocjacji Niewydolności Serca PTK, członek European Heart Academy. Autorka lub współautorka wielu streszczeń, monografii i rozdziałów w książkach, publikacji w recenzowanych czasopismach. Ukończyła podyplomowe studia Niewydolności Serca w Zurychu. Członek Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego, Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego (ESC), Europejskiego Towarzystwa Niewydolności Serca. Członek grupy roboczej Chorób Mięśnia Sercowego i Osierdzia ESC. Szkoliła się w Allgemeines Krankenhaus (AKH) w Vien, Heart Center w Leizpig, Kerckhoff-Klinik w Bad Nauheim oraz na Columbia University w Nowym Jorku.

ZOBACZ TEKSTY EKSPERTKI

Autorka

Klaudia Torchała

Klaudia Torchała - Z Polską Agencją Prasową związana od końca swoich studiów w Szkole Głównej Handlowej, czyli od ponad 25 lat. To miał być tylko kilkumiesięczny staż w redakcji biznesowej, została prawie 15 lat. W Serwisie Zdrowie od 2022 roku. Uważa, że dziennikarstwo to nie zawód, ale charakter. Przepływa kilkanaście basenów, tańczy w rytmie, snuje się po szlakach, praktykuje jogę. Woli małe kina z niewygodnymi fotelami, rowery retro. Zaczyna dzień od małej czarnej i spaceru z najwierniejszym psem - Szógerem.

ZOBACZ TEKSTY AUTORKI

ZOBACZ WIĘCEJ

  • Nietolerancja histaminy

    Ból głowy po kieliszku wina, zaczerwienienie twarzy po zjedzeniu sera, kołatanie serca po pomidorach, a do tego dolegliwości jelitowe, katar i swędzenie skóry. Takie objawy mogą mieć ze sobą więcej wspólnego, niż się wydaje. Jednym z możliwych wyjaśnień jest nietolerancja histaminy – przypuszczalny stan, w którym ilość histaminy dostarczanej z pożywieniem przekracza możliwości organizmu do jej rozkładania. Problem w tym, że naukowcy wciąż nie mają pewności, czy jest ona odrębną jednostką chorobową i jak ją wiarygodnie rozpoznawać.

  • PAP/Lech Muszyński

    Kalendarz szczepień na 2027: intuicyjny, praktyczny przewodnik

    Patronat Serwisu Zdrowie

    Nowy kalendarz szczepień ma być intuicyjnym, praktycznym „przewodnikiem" (manualem) dla medyków – zaznacza dr. n. med. Paweł Grzesiowski, Główny Inspektor Sanitarny. I choć nie ma w dokumencie większych zmian, to sama uproszczona i przejrzysta formuła ma być twardym argumentem przemawiającym za profilaktyką.

  • adobe

    Po co nam gorączka?

    Gorączka kojarzy się przede wszystkim z chorobą, osłabieniem i koniecznością sięgnięcia po termometr, a zaraz potem po lek przeciwgorączkowy. Tymczasem podwyższona temperatura ciała nie jest wyłącznie niepożądanym skutkiem infekcji. To jeden z najstarszych mechanizmów obronnych, jakie wykształciły organizmy żywe. Kiedy temperatura zaczyna rosnąć, w naszym ciele uruchamia się skomplikowana reakcja, w której uczestniczą układ odpornościowy, mózg, naczynia krwionośne i mięśnie.

  •  PAP/Paweł Supernak

    Kalendarz badań profilaktycznych mężczyzn

    Mężczyźni żyją średnio o siedem lat krócej niż kobiety. Często pojawiają się u specjalisty już z zaawansowaną chorobą lub gdy zaczyna boleć. Rzadziej pamiętają o profilaktyce, dlatego badania, które na stałe powinny być w pisane w kalendarz każdego mężczyzny w zależności od wieku przygotowała Kulczyk Fundation.

NAJNOWSZE

  • AdobeStock

    Przestrzeganie codziennej rutyny to lepsze zdrowie fizyczne i psychiczne

    Naukowcy z Uniwersytetu Missouri odkryli, że seniorzy, którzy przestrzegają regularnego dnia, odczuwają mniej bólu fizycznego i mniej objawów depresji.

  • Dietetyka XXI wieku

    Patronat Serwisu Zdrowie
  • Kalendarz szczepień na 2027: intuicyjny, praktyczny przewodnik

    Patronat Serwisu Zdrowie
  • Rozluźnij się i odzyskaj moc

  • Nowa era w leczeniu POChP

    Patronat Serwisu Zdrowie
  • Nietolerancja histaminy

    Ból głowy po kieliszku wina, zaczerwienienie twarzy po zjedzeniu sera, kołatanie serca po pomidorach, a do tego dolegliwości jelitowe, katar i swędzenie skóry. Takie objawy mogą mieć ze sobą więcej wspólnego, niż się wydaje. Jednym z możliwych wyjaśnień jest nietolerancja histaminy – przypuszczalny stan, w którym ilość histaminy dostarczanej z pożywieniem przekracza możliwości organizmu do jej rozkładania. Problem w tym, że naukowcy wciąż nie mają pewności, czy jest ona odrębną jednostką chorobową i jak ją wiarygodnie rozpoznawać.

  • Ultraprzetworzona żywność może szkodzić psychice dzieci

  • Tlen hiperbaryczny pomaga, ale nie na wszystko!

Serwisy ogólnodostępne PAP