10 wskazówek dla seniorów, jak dbać o zdrowie

Postępy w medycynie sprawiają, że żyjemy dłużej, a wiele chorób wcześniej śmiertelnych, dziś stało się przewlekłymi. To niesie jednak ze sobą również wyzwania – wielochorobowość u seniorów to dziś norma, a nie wyjątek. Zdaniem specjalistów trzeba wprowadzić zmiany do opieki nad seniorami, by dłuższe życie nie było udręką.

AdobeStock
AdobeStock

Wielochorobowość dotyka 65 proc. osób dorosłych w wieku 65–84 lat i 82 proc. osób dorosłych powyżej 85. roku życia. Tymczasem brak koordynacji opieki nad seniorami sprawia, że chorzy muszą sami docierać do różnych specjalistów, co w wielu przypadkach jest dla nich bardzo obciążające. Szczególnie, że długotrwałe choroby często powodują niepełnosprawność, sprawiają, że pacjent wymaga rehabilitacji lub długiego okresu nadzoru lub wręcz opieki.

Zdaniem specjalistów dzieje się tak, ponieważ system opieki zdrowotnej został historycznie opracowany, by zapewnić szybkie, specjalistyczne i skuteczne reakcje na na wszelkie ostre schorzenia i choroby zakaźne  „Skuteczna opieka nad seniorem wymaga zespołu i współpracy, nie tylko recept” – zauważa Tomasz Zieliński, wiceprezes Federacji Porozumienie Zielonogórskie. 

Dlatego niezbędne jest jak najszybsze wprowadzenie w POZ systemu opieki koordynowanej, zapewniającej kompleksowe usługi, obejmujące wiele chorób. Dziś nowoczesna podstawowa opieka zdrowotna to już nie tylko lekarz, ale cały zespół: pielęgniarka, położna, dietetyk, profilaktyk oraz koordynator, którzy wspierają pacjenta w planowaniu ścieżki terapeutycznej. Tylko tak możemy myśleć o skuteczniej opiece nad pacjentami senioralnymi. 

Jeden senior, wiele chorób

Wśród najczęściej występujących u seniorów schorzeń znajdują się: nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca, otyłość, cukrzyca, POChP, przewlekła choroba nerek. 

Równie znaczące są tzw. zespoły geriatryczne: zespół kruchości, zaburzenia funkcji poznawczych, depresja, nietrzymanie moczu, upadki, oraz stopniowa utrata zdolności do samodzielnego funkcjonowania. Schorzeniom przewlekłym w populacji osób starszych towarzyszy często zjawisko polipragmazji, stanowiące istotne ryzyko występowania interakcji lekowych, działań niepożądanych oraz jatrogenii. Aspekt zdrowia psychicznego, dobrostanu wymaga rozwiązań efektywnie łączących opiekę medyczną z pomocą społeczną – jest to pilna, niezaspokojona potrzeba – wymienia Tomasz Zieliński, specjalista medycyny rodzinnej.

Indywidualne podejście daje więcej możliwości

Jak wynika z raportu opracowanego przez Fundację MY PACJENCI „Pacjent z chorobą przewlekłą w systemie ochrony zdrowia” obecnie lekarz rodzinny dysponuje instrumentami pozwalającymi na bardziej precyzyjne planowanie, monitorowanie i modyfikację terapii, dzięki dostępowi do poszerzonego panelu badań diagnostycznych, porad edukacyjnych i dietetycznych, uproszczonemu kontaktowi ze specjalistami dziedzinowymi oraz opracowaniu Indywidualnego Planu Opieki Medycznej (IPOM).

- Specjalista medycyny rodzinnej widzi pacjenta całościowo. W ramach opieki koordynowanej może szybciej reagować na zmiany stanu zdrowia, kierować na badania, wspierać terapię i uczyć, jak dbać o siebie. To szczególnie ważne dla seniorów z mniejszych miejscowości, gdzie dostęp do innych specjalistów jest ograniczony – podkreśla dr n. med. Aleksander Biesiada z Polskiego Towarzystwa Medycyny Rodzinnej. 

Koordynator medyczny zaopiekuje się seniorem

Wsparcie koordynatora medycznego dodatkowo ułatwia pacjentowi senioralnemu realizację zaleceń, zwłaszcza w warunkach ograniczonej mobilności lub kompetencji cyfrowych. Cennym uzupełnieniem tej strategii jest program „Moje Zdrowie”, umożliwiający realizację okresowej, całościowej oceny stanu zdrowia pacjentów, również tych 65+, w ramach POZ. W ramach konsultacji prowadzona jest m.in. ocena funkcji poznawczych (mini-COG), przesiew w kierunku depresji oraz analiza warunków społeczno-środowiskowych. Tego rodzaju wielowymiarowa ocena pozwala na wcześniejsze rozpoznanie problemów zagrażających samodzielności pacjenta oraz wdrożenie działań profilaktycznych.

Aby ułatwić seniorom dbanie o sobie Fundacja MY PACJENCI opracowała projekt „10-tka dla seniora”, którego celem jest dostarczenie seniorom prostych, ale kompleksowych wskazówek wspierających jak najdłuższe zachowanie zdrowia i dobrostanu. Wśród rekomendacji znalazły się m.in. regularne badania profilaktyczne, szczepienie się, przestrzeganie zaleceń lekarskich, aktywność fizyczna i umysłowa, reagowanie na niepokojące objawy czy unikanie nałogów. Nie mniej ważne jest także zadbanie o zdrowie psychiczne i pielęgnowanie relacji z rodziną i przyjaciółmi, a także gotowość do proszenia o pomoc, gdy jest ona potrzebna. 

„Seniorzy powinni pamiętać, że mają prawo do wsparcia, opieki i poszanowania swojej godności – zarówno w kontaktach z personelem medycznym, jak i w codziennym życiu” – przypomina Magdalena Kołodziej, prezeska Fundacji MY PACJENCI.

Image
Fundacja MyPacjenci
Fundacja MyPacjenci

Autorka

Monika Grzegorowska

Monika Grzegorowska - O dziennikarstwie marzyła od dziecka i się spełniło. Od zawsze to było dziennikarstwo medyczne – najciekawsze i nie do znudzenia. Wstępem była obrona pracy magisterskiej o błędach medycznych na Wydziale Resocjalizacji. Niemal całe swoje zawodowe życie związała z branżowym Pulsem Medycyny. Od kilku lat swoją wiedzę przekłada na bardziej przystępny język w Serwisie Zdrowie PAP, co doceniono przyznając jej Kryształowe Pióro. Nie uznaje poranków bez kawy, uwielbia wieczory przy ogromnym stole z puzzlami. Życiowe baterie ładuje na koncertach i posiadówkach z rodziną i przyjaciółmi.

ZOBACZ TEKSTY AUTORKI

ZOBACZ WIĘCEJ

  • Patologiczny płacz, niekontrolowany śmiech

    Nagłe, niekontrolowane napady płaczu lub śmiechu, które nie odpowiadają rzeczywistym emocjom człowieka, od dawna interesują neurologów. Nie chodzi bowiem wyłącznie o nietypową reakcję emocjonalną. Takie objawy mogą być związane z uszkodzeniem określonych struktur mózgu, a niekiedy stanowią jeden z pierwszych sygnałów poważnej choroby neurologicznej.

  • adobe

    Krew w moczu? To może być rak pęcherza

    Krew w moczu może pojawić się tylko raz, nie powodować bólu i samoistnie zniknąć. Wiele osób uznaje wtedy, że problem minął. Tymczasem krwiomocz jest najczęstszym sygnałem raka pęcherza moczowego i zawsze wymaga wyjaśnienia. Choć nowotwór ten występuje w Polsce równie często jak w innych krajach Europy, umieramy na niego najczęściej na kontynencie. Jedną z przyczyn jest zbyt późne rozpoznawanie choroby, ale problemem pozostaje również dostęp do diagnostyki i nowoczesnego leczenia.

  • Piotr Werewka/PAP

    Nie tylko siła mięśni – refleks również ma znaczenie dla seniorów

    Myśląc o utrzymaniu formy wraz z wiekiem skupiamy się na sile, mobilności i wydolności krążeniowo-oddechowej. Specjaliści coraz częściej mówią jednak o znaczeniu czasu reakcji, gdyż jego spadek wpływa na wszystko – od umiejętności prowadzenia pojazdu po unikanie upadków i zachowanie niezależności w życiu.

  • AdobeStock

    Sudoku dla mózgu

    Sudoku to jedna z najpopularniejszych łamigłówek na świecie. Wymaga logicznego myślenia, skupienia uwagi i zapamiętywania informacji, a przy tym nie potrzebujemy do niego niczego poza kartką z cyframi lub aplikacją w telefonie. Czy regularne rozwiązywanie sudoku rzeczywiście usprawnia pracę mózgu?

NAJNOWSZE

  • IFPS

    Kongres pod hasłem „Bezpieczeństwo podstawą zdrowia Polaków”

    Patronat Serwisu Zdrowie

    Już w najbliższy poniedziałek, 23 listopada rozpocznie się trzydniowy Kongres „Zdrowie Polaków” organizowany w Światowym Centrum Słuchu w Kajetanach pod Warszawą. Jego ósma edycja poświęcona będzie bezpieczeństwu zdrowotnemu nie tylko w kontekście dostępu do diagnostyki i leczenia. W programie debaty dotyczące transformacji szpitalnictwa, bezpieczeństwa lekowego, przygotowania służb medycznych do sytuacji kryzysowych, cyberzagrożeń oraz profilaktyki.

  • Chroń dzieci przed chorobami zakaźnymi i nowotworami, czyli o kalendarzu szczepień na 2027

    Patronat Serwisu Zdrowie
  • Nietolerancja histaminy

  • Przestrzeganie codziennej rutyny to lepsze zdrowie fizyczne i psychiczne

  • Dietetyka XXI wieku

    Patronat Serwisu Zdrowie
  • AdobeStock

    Udar niszczy mózg, ale nauka potrafi go obudzić dzięki nowej metodzie neurorehabilitacji

    – Nawet po udarze mózg zachowuje zdolność do zmian i adaptacji. Dobrze dobrany trening może wspierać reorganizację sieci neuronalnych, dzięki której zachowane obszary mózgu pomagają kompensować skutki udaru – mówi dr hab. Aneta Szymaszek, neuropsycholożka związana z Centrum BrainCity w Instytucie Nenckiego PAN.

  • Tlen hiperbaryczny pomaga, ale nie na wszystko!

Serwisy ogólnodostępne PAP