Choroba Alzheimera czy zwykłe starzenie się – sprawdź różnice

Efektem wydłużania się życia jest coraz częściej rozpoznawana choroba Alzheimera. Nie jest łatwo ją zdiagnozować. Sprawdź, jakie są jej typowe objawy i co je różni od objawów naturalnego starzenia się mózgu czy… depresji.

Rys. Krzysztof "Rosa" Rosiecki
Rys. Krzysztof "Rosa" Rosiecki

Choroba Alzheimera została po raz pierwszy opisana w 1906 roku. Jest to postępująca choroba mózgu, która rozwija się na długo przed wystąpieniem objawów. Co gorsza, pierwsze symptomy są na tyle subtelne, że można je pomylić z naturalnymi problemami poznawczymi wynikającymi ze starzenia się mózgu lub innymi chorobami, np. depresją. Stąd tak ważna jest uważność w przebywaniu ze starszymi osobami, które mogą doświadczać różnych problemów zdrowotnych i życiowych.

Im człowiek starszy, tym ryzyko tego rodzaju zespołu otępiennego wyższe - w grupie osób powyżej 80. roku życia, blisko co czwartą osobę dotknie choroba Alzheimera.

21 września przypada Światowy Dzień Choroby Alzheimera. Z tej okazji przypominamy istotne informacje o objawach i diagnozie. Pochodzą one z pracy opublikowanej w marcu 2018 roku w specjalnym raporcie Alzheimer’s Assocciation.

Objawy choroby Alzheimera a naturalne problemy starzenia się

  • Problemy z pamięcią, które sprawiają trudności w normalnym funkcjonowaniu. Osoby z  chorobą Alzheimera zapominają często tych informacji, które uzyskały niedawno. Trudności sprawia im przypominanie sobie imion czy dat.

Typowe zmiany wynikające ze starzenia się, ale nie choroby Alzheimera, to np. chwilowe zapominanie imion czy tego, że z kimś się umówiło, ale przypomnienie sobie tego później.

  • Trudności z planowaniem albo rozwiązywaniem problemów. Dla osób z chorobą Alzheimera nawet czynności, które powtarzały przez większość życia mogą stać się wyzwaniem. Np. trudno jest im przygotować posiłek, bo nie udaje im się w odpowiedniej kolejności wykonać potrzebnych do tego czynności. Inne kłopoty, jakich doświadczają to np. narastające problemy z przeliczeniem wydanej reszty czy przypilnowaniem miesięcznych rachunków. 
Fot. PAP

Upadki u seniorów mogą być śmiertelne

Typowy scenariusz: babcia wiesza firanę przed świętami, ma zawroty głowy, upada i łamie kość udową. 10 proc. pacjentów w podeszłym wieku po takim urazie umiera dwa miesiące od wypadku. U innych pojawia się lęk przed kolejnym upadkiem i rusza cała kaskada chorób.

Osoba, która nie ma zespołu otępiennego od czasu do czasu może pomylić się w rachunkach.

  • Problemy z zakończeniem normalnych aktywności podejmowanych w domu czy podczas spędzania wolnego czasu. Osoba z chorobą Alzheimera np. nie potrafi dojechać do znanego sobie miejsca czy też zapomina zasad gry, w którą grała.

Zdrowy starzejący się człowiek może potrzebować pomocy w stosunkowo nowym zadaniu, jak na przykład przy zmianie ustawienia mikrofalówki czy w nagraniu programu telewizyjnego.

  • Kłopoty w orientacji przestrzennej i czasowej. Osoby z chorobą Alzheimera mogą nie wiedzieć, gdzie się znajdują, tracą poczucie upływającego czasu, a nawet pór roku.

Zdrowa starzejąca się osoba może zapomnieć, jaki jest dzień tygodnia, ale jest w stanie szybko to sobie przypomnieć.

  • Problemy  z odbiorem obrazów i orientacją przestrzenną. U niektórych osób choroba Alzheimera objawia się trudnościami z czytaniem, oceną odległości, określeniem kolorów i kontrastu między krawędziami czy obrysem przedmiotów. Kierowcy z takimi objawami choroby Alzheimera powodują niebezpieczne sytuacje na drodze.
Fot. PAP/Zdjęcie ilustracyjne

Starzenie się nie powinno boleć

Ból to fizjologiczna i naturalna reakcja na bodźce czuciowe. Wbrew powszechnym przekonaniom samo starzenie się nie jest obarczone bólem. Jeśli seniora coś boli, należy tę dolegliwość leczyć.

U starzejących się osób bez zespołu otępiennego tego rodzaju zaburzenia mogą wynikać z zaćmy lub innych problemów okulistycznych.

  • Pojawiające się kłopoty z wysławianiem się i uczestniczeniem w rozmowie. Osoba z chorobą Alzheimera w trakcie rozmowy może powtarzać tę samą kwestię, nie potrafić podążać za rozmówcą, zatrzymać swoją wypowiedź nie wiedząc, co chciała dalej powiedzieć. Charakterystyczne jest zapominanie prawidłowych słów albo wymyślanie nowej nazwy przedmiotu z uwagi na to, że osoba chora nie jest w stanie przypomnieć sobie właściwej.

Zdrowy starzejący się człowiek może czasem mieć problem ze znalezieniem odpowiedniego słowa.

  • Odstawianie przedmiotów w innych niż zwykle miejscach i niemożność powrotu do nich „po własnych śladach”. Osoby z chorobą Alzheimera często gubią różne przedmioty, pozostawiając je w miejscach dla nich nieprzeznaczonych, przy czym nie są w stanie do nich powrócić, odtworzyć wydarzeń, które doprowadziły do danej sytuacji. Czasami oskarżają innych o kradzież, przy czym podejrzliwość wobec innych i bezpodstawne zarzuty nasilają się z czasem.

Zdrowy starzejący się człowiek od czasu do czasu przestawia jakieś przedmioty, ale jest w stanie je znaleźć.

  • Fot. PAP/Zdjęcie ilustracyjne

    Depresja seniora: niedostrzegane cierpienie

    Nawet połowa osób po 65. roku życia może mieć objawy depresji. Na niektóre czynniki, które zwiększają ryzyko jej rozwoju mamy często wpływ: to na przykład leczenie bólu czy podjęcie próby zmniejszenia poczucia osamotnienia starszej osoby.

    Osłabienie osądu, problemy z oceną sytuacji i wartościowaniem. Osoby z chorobą Alzheimera doświadczają problemów z podjęciem decyzji na podstawie analizy problemu, przez co padają często ofiarą naciągaczy. Przestają dbać o siebie i przestrzeń, w której mieszkają, ponieważ nie zauważają potrzeby takiej higieny osobistej, jaką stosowali wcześniej.

Zdrowym starzejącym się ludziom zdarza się podjąć złą decyzję.

  • Wycofanie się z życia towarzyskiego, zawodowego – dzieje się tak często z tego powodu, że osoby z chorobą Alzheimera doświadczają trudności w wykonywaniu działań związanych z pracą czy hobby.

Zdrowe osoby w podeszłym wieku mogą czuć się zmęczone pracą czy przebywaniem z ludźmi i z tego powodu wycofują się z relacji, często tymczasowo; czasami jest to sygnał depresji.

  • Zmiany w usposobieniu, zachowaniu – osoby z chorobą Alzheiemera często stają się np. nerwowe, wybuchowe czy podejrzliwe.

Tego rodzaju objawy mogą jednak wskazywać także np. na depresję. 

Jak diagnozuje się chorobę Alzheimera

Nie jest to proste. Niezwykle pomaga ktoś bliski, kto jest w stanie opisać lekarzowi zaobserwowane, często subtelne, zmiany zachowania i usposobienia pacjenta, który wykazuje niepokojące objawy. W rozpoznaniu brane są pod uwagę także uwarunkowania genetyczne, zatem lekarz powinien wiedzieć o historii zaburzeń psychicznych, neurologicznych i przebytych chorobach zarówno pacjenta, jak i jego rodziny.

Rys. Krzysztof "Rosa" Rosiecki

Jak opiekować się seniorem i nie zwariować

Opieka nad osobami starszymi to ciężka praca, obciążająca fizycznie, jak i psychicznie. Dlatego często prowadzi u ich opiekunów do wypalenia i depresji. Dowiedz się, czy można tego uniknąć i dlaczego opiekun musi działać jak detektyw.

W trakcie diagnostyki konieczne jest wykluczenie chorób, które mogą dawać podobne objawy, co choroba Alzheimera (np. guzy mózgu, braki witamin czy depresja) – stąd wynika potrzeba badań obrazowych mózgu, testów z krwi itp. Lekarz lub członek jego zespołu musi ponadto przeprowadzić szereg testów neurologicznych, sprawności fizycznej oraz dotyczących funkcji poznawczych. 

Proces diagnostyczny może zatem trwać nawet kilka tygodni. Istotne jest to, by być wyczulonym na wczesne objawy choroby Alzheimera, ponieważ nie da się jej wyleczyć, a jedynie spowolnić jej przebieg. Aby osiągnąć ten cel, działania terapeutyczne trzeba wdrożyć najwcześniej jak jest to możliwe.

Justyna Wojteczek (zdrowie.pap.pl)

Źródło: 

2018 Alzheimer’s disease facts and figures w: Alzheimer’s&Dementia, 2018, vol. 14 
 

ZOBACZ PODOBNE

  • Adobe

    Eksperci wskazują, że szczepienia ochronne dorosłych to sposób na zdrowsze i dłuższe życie

    Materiał promocyjny

    Populacja w Europie szybko się starzeje, a osoby dorosłe, szczególnie po pięćdziesiątce są grupą narażoną na choroby zakaźnie i wywołane przez nie powikłania. Poprawę ich bezpieczeństwa ma zapewnić opracowywany w UE program szczepień ochronnych. Pierre Van Damme z Uniwersytetu w Antwerpii (Belgia) i prof. Paolo Bonanni z Uniwersytetu we Florencji (Włochy), założyciele Adult Immunization Board (AIB), mówią w rozmowie z PAP, jak i dlaczego powinno się zachęcać dorosłych do szczepień.

  • Oddychaj wolniej

    Powolne oddychanie pomaga nie tylko w codziennym stresie, ale i w łagodzeniu skutków zaburzeń nerwicowych czy PTSD. Według najnowszych badań kontrolowane wdechy i wydechy obniżają ciśnienie krwi, pozwalają zasnąć i poprawiają funkcje poznawcze.

  • zinkevych/Adobe Stock

    Fizjoterapia w opiece długoterminowej

    Pacjent w opiece długoterminowej wymaga indywidualnego podejścia. Proponujemy mu różne aktywności, które często wykorzystują nasze lub jego doświadczenie sportowe. Budujemy prawdziwą relację, choć dzieli nas jedno,dwa pokolenia – przyznaje Jakub Kaługa, fizjoterapeuta pracujący w Stołecznym Centrum Opiekuńczo-Leczniczym.

  •  Adobe Stock/FotoArtist

    Cyfrowe technologie służą seniorom

    Przy odpowiednim użytkowaniu internetu, komputerów czy smartfonów, u osób starszych maleje ryzyko zaburzeń poznawczych i rośnie samodzielność – donoszą naukowcy. Badania z udziałem seniorów nie tylko przeczą koncepcji „cyfrowej demencji”, ale wręcz wskazują na możliwe korzyści kognitywne z nowych technologii.

NAJNOWSZE

  • Badanie: większość Polaków za zakazem reklam alkoholu

    Piwo to najczęstszy wybór młodzieży sięgającej po alkohol po raz pierwszy. Nie można w tym kontekście nie wspomnieć o oddziaływaniu reklam, nawet jeśli na ekranie lub billboardzie pojawia się etykieta „zero procent”. Dlatego Fundacja GrowSpace rusza z kampanią antyalkoholową „Zero procent prawdy”. Zlecony przez nią sondaż potwierdza słuszność tej decyzji.

  • Trzeba śledziony, by wyleczyć serce

  • Badania kliniczne szansą chorych na raka dzieci

  • Ćwicz dla siebie i dziecka

  • Czerniak – 5 liter, które ratują życie

  • AdobeStock

    VR - nowe narzędzie do leczenia fobii

    Zdaniem dr Agnieszki Popławskiej, Kierownika Zakładu Psychologii Organizacji i Marketingu Uniwersytetu SWPS w Sopocie psychoterapie z wykorzystaniem AI to tylko kwestia czasu. VR-owe gogle są już powszechne, teraz czas na specjalne VR-owe pokoje, gdzie można np. zmierzyć się z fobiami albo popracować nad uzależnieniami. Specjalistka przekonuje, że terapia wspomagana VR daje dużo lepsze efekty.

  • Źródło głosu

  • Supermoce ludzkiego ciała

Serwisy ogólnodostępne PAP