Jak zostać odpowiedzialnym dziennikarzem

Media odegrać mogą pozytywną rolę w prewencji samobójstw. Nie chodzi o to, by tematu samobójstw nie podejmować w ogóle, ale by stosować parę zasad, które mogą wpłynąć na zmniejszenie się liczby niepotrzebnych śmierci.

Kilka zasad:

  • Należy korzystać z prawdziwych i rzetelnych źródeł informacji;
  • Należy unikać takich sformułowań, jak „epidemia samobójstw” czy „miejsce o najwyższym na świecie wskaźniku samobójstw”;
  • Nie powinno się opisywać zachowań samobójczych jako zrozumiałej reakcji na degradację czy zmiany społeczno-kulturowe;
  • Nie należy podkreślać walorów samobójstwa jako przejawu odwagi, bohaterskiej śmierci – jeżeli jest popełniane np.: w imię obrony własnych poglądów i postaw, czy w imię solidarności społecznej;
  • Informacje o samobójstwach, zwłaszcza, gdy dotyczą znanej osobistości, ograniczyć do minimum, szczególnie, jeśli powszechnie była uważana za autorytet. Jeśli owa znana osoba miała jakieś problemy ze zdrowiem psychicznym, należy również o tym wspomnieć;
  • Nie powinno się także zamieszczać fotografii zmarłych, ani też opisywać metody samobójstwa i miejsca, w którym je popełniono;
  • Tytuły na pierwszej stronie gazet nigdy nie są właściwym miejscem dla informacji o samobójstwie;
  • Należy unikać szczegółowych opisów użytej metody samobójstwa i sposobu jej przygotowania (badania wykazały, że przekazywane przez media informacje o samobójstwie w większym stopniu niż częstość samobójstw wpływają na wybór metody samobójstwa w danym przypadku);
  • Pewne miejsca — mosty, nadmorskie urwiska, wysokie budynki, tory kolejowe itd. — tradycyjnie kojarzone są z samobójstwem, a dodatkowo podawanie w mediach miejsca, w którym ktoś odebrał sobie życie zwiększa ryzyko, że skorzysta z nich więcej ludzi;
  • Koniecznie trzeba poinformować o dostępnej pomocy np.: gdzie zgłosić się po pomoc, podać numer infolinii czy telefonów zaufania; 
  • Nie szukać sensacji, edukować. Warto przypomnieć, jakie są sygnały ostrzegawcze zachowań samobójczych;
  • Trzeba uważać na słowa, np.: mówiąc o samobójstwie, lepiej używać sformułowania „popełnione” niż „udane”, czy „skuteczne”; warto używać sformułowania „niepotrzebna śmierć” zamiast „samobójstwo”;
  • Nie podawać szczegółowego opisu metody popełnienia samobójstwa ani pożegnalnych listów samobójcy. Nie podawać uproszczonych przyczyn – to zawsze jest splot wielu czynników.
  • Warto przedstawiać historie ludzi, którzy przezwyciężyli kryzys psychiczny i uzyskali pomoc, dając w ten sposób nadzieję;
  • Zamiast tytułu: „Kurt Cobain zastrzelił się. Miał 27 lat” bezpieczniej dać tytuł: „Kurt Cobain nie żyje. Miał 27 lat”;
  • Niedopuszczalne jest pisanie o samobójczej śmierci w sensacyjny sposób;
  • Trzeba usuwać komentarze, które naśmiewają się z ofiary, obrażają innych, poniżają itp.
  • Zawsze zastanowić się, jaki jest cel publikacji i jakie mogą być jej skutki uboczne.
Fot. PAP

Media mogą pełnić dużą rolę w prewencji niepotrzebnych śmierci

Eksperci przypominają, że dziennikarz ma wolność słowa, co oznacza, że zawsze ma możliwość dokonania odpowiedzialnego wyboru. Taki wybór może komuś uratować życie.

Oprac. Agnieszka Pochrzęst-Motyczyńska

ZOBACZ WIĘCEJ

  • PAP/Jakub Kaczmarczyk

    Jak odróżnić mobbing od konfliktu w pracy

    Wśród zachowań mobbingowych wymienia się zastraszanie, poniżanie, uwłaczanie, ośmieszanie, upokarzanie. Czym te stany się charakteryzują w świetle psychologii, kiedy zaczyna się uporczywe nękanie, czyli mobbing, oraz czym różni się od konfliktu – wyjaśnia dr Agnieszka Mościcka-Teske, psycholożka z Wydziału Psychologii i Prawa Uniwersytetu SWPS w Poznaniu.

  • PAP/Jarek Praszkiewicz

    Onkologia integracyjna – droga do ciała i psychiki

    Patronat Serwisu Zdrowie

    „Rak w objęciach sztuki” to spotkanie poświęcone podejściu do pacjenta onkologicznego, które obok leczenia samej choroby uwzględnia także jego kondycję psychiczną, sposób odżywiania, aktywność fizyczną i artystyczną. Jak powiedział PAP przewodniczący rady Fundacji Onkologicznej Różowa Konwalia dr hab. n. med. Bogdan Michalski, rozwój nowoczesnych metod leczenia sprawił, że więcej uwagi należy poświęcić również potrzebom samych chorych.

  • zdj. PAP/Łukasz Gągulski

    Potrzebujemy prawa do żałoby po utracie bezpiecznego świata

    Ważne jest nie tylko przywracanie bezpieczeństwa, ale również umożliwienie ludziom przeżywania i społecznego wyrażania emocji związanych ze stratą – rozumianą szeroko. Nie musi to być tylko strata bliskich osób, ale także utrata wizji bezpiecznego świata czy przewidywalnej codzienności. W tym kontekście żałoba narodowa może być czymś więcej niż tylko symbolicznym gestem - mówi prof. dr hab. Monika Frąckowiak-Sochańska z Zakładu Socjologii Jednostki i Relacji Społecznych na Wydziale Socjologii UAM.

  • zdj. Archiwum Turczyk

    Depresja może mieć wiele typów

    Według nowych analiz może istnieć wiele typów depresji różniących się m.in. pracą mózgu, objawami, a co może najważniejsze – reakcją na leczenie. Może to oznaczać, że za jakiś czas, m.in. na podstawie badań mózgu i testów genetycznych, terapię będzie można lepiej dopasować do indywidualnych potrzeb.

NAJNOWSZE

  • zdj.PAP/Wojciech Pacewicz

    Ultraprzetworzona żywność może szkodzić psychice dzieci

    Wysoce przetworzona żywność bywa odpowiedzialna za znaczną część dziennej dawki energii dzieci. Tymczasem konsumpcja tego typu jedzenia nie tylko sprzyja problemom ze zdrowiem fizycznym, ale może mieć związek z reakcjami mózgu, problemami z emocjami i zachowaniem.

  • Konferencja „Quo Vadis Medicina?”

    Patronat Serwisu Zdrowie
  • Jak odróżnić mobbing od konfliktu w pracy

  • Onkologia integracyjna – droga do ciała i psychiki

    Patronat Serwisu Zdrowie
  • Arteterapia to świetlisty przewodnik w chorobie onkologicznej

    Patronat Serwisu Zdrowie
  • zdj. PAP/Marcin Obara

    Tlen hiperbaryczny pomaga, ale nie na wszystko!

    W tym roku lista schorzeń kwalifikujących się do leczenia w komorze hiperbarycznej znacznie się wydłużyła, eksperci dają jednak odpór stosowaniu tlenu hiperbarycznego w nieudokumentowanych wskazaniach, takich jak np. zespoły otępienne czy choroby neurologiczne. W kosmetologii to natomiast wyłącznie efekt placebo – mówi prof. Jacek Kot, kierownik Krajowego Ośrodka Medycyny Hiperbarycznej, przewodniczący Europejskiej Komisji Medycyny Hiperbarycznej (ECHM).

  • Patologiczny płacz, niekontrolowany śmiech

  • Sól wzbogacona w potas – korzystniejsza dla serca i nerek?

Serwisy ogólnodostępne PAP