Dieta śródziemnomorska ponownie na pierwszym miejscu
Autorka: Klaudia Torchała
Dieta śródziemnomorska znowu zwycięża jako najbardziej korzystna dla zdrowia. Jakie diety znalazły się wraz z nią na podium, na jakich produktach bazują oraz co je wszystkie łączy?
Grupa ekspertów z różnych dziedzin medycyny i dietetyki przeanalizowała 38 diet pod kątem ich wpływu na zdrowie w oparciu o dowody naukowe i rekomendacje. Wyniki ogłoszono w amerykańskim czasopiśmie U.S News & World Report.
Złoto - dieta śródziemnomorska
Dieta śródziemnomorska to bogactwo świeżych ryb, owoców morza i produktów, które najczęściej podaje się nieprzetworzone – prosto na stół. Czasem wystarczy skropić je oliwą z oliwek, dodać cytrynę lub limonkę. Na talerzu często goszczą owoce i warzywa, świeże lub poddane tylko lekkiemu gotowaniu lub grillowaniu. Po polsku niedogotowany makaron brzmi niezachęcająco, a na włoskim na stole króluje tylko w wersji al dente. Krótsze gotowanie zapewnia niższy indeks glikemiczny, co powoduje, że stężenie cukru we krwi po posiłku tak mocno nie wzrasta. Taki sposób podawania zaleca się szczególnie osobom z cukrzycą.
Dieta śródziemnomorska to soczyste i słodkie od słońca arbuzy, pomarańcze, mandarynki, figi, granaty, a także oliwki, dynie, cukinie, bakłażany, pomidory, ogórki. To także różne rodzaje orzechów i aromatycznych ziół, nasiona roślin strączkowych. To dieta umiarkowanie bogata w fermentowane produkty mleczne i raczej skromniejsza, jeśli chodzi o tłuszcze pochodzenia zwierzęcego oraz mięso.
Z takiej właśnie diety organizm czerpie błonnik pokarmowy, nienasycone kwasy tłuszczowe, przeciwutleniacze i związki bioaktywne. To wszystko razem wpływa na organizm przeciwzapalnie.
„To właśnie ten model żywienia doskonale sprawdza się u osób zmagającymi się z chorobami zależnymi od stylu życia m.in. cukrzycą typu 2 czy chorobami układu krążenia. Bazując na różnorodności produktów, dobrze zbilansowana dieta śródziemnomorska dostarcza wszystkich niezbędnych składników odżywczych do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Przestrzeganie jej zasad sprzyja zarówno utracie macy ciała i co ważne, dalszemu utrzymaniu jej w normie” – podkreślają Izabela Pawluk i Monika Kaczorek ekspertki z Narodowego Centrum Edukacji Żywieniowej.
Srebro - dieta DASH
Tę dietę zaleca się w profilaktyce i leczeniu nadciśnienia tętniczego. To bardzo zbliżony talerz do tego śródziemnomorskiego, acz z mniejszą zawartością soli, która podnosi ciśnienie.
Brąz - dieta fleksitariańska
Dieta fleksitariańska, czyli po prostu elastyczny wegetarianizm polega na zastąpieniu większości potraw mięsnych oraz jego przetworów roślinnymi, bazującymi głównie na nasionach roślin strączkowych (soi, fasoli, soczewicy, ciecierzycy, bobu, grochu). Ograniczenie mięsa ma znaczenie dla zdrowia.
„Z wielu publikacji naukowych wynika, że zmniejszenie konsumpcji mięsa, zwłaszcza czerwonego wiąże się ze zmniejszonym ryzykiem rozwoju chorób dietozależnych tj. chorób układu sercowo-naczyniowego czy cukrzycy typu 2. Warto dodać, że Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem (IARC – International Agency for Research on Cancer), zakwalifikowała mięso czerwone do grupy 2A – czyli do czynników prawdopodobnie rakotwórczych dla człowieka, a mięso przetworzone (np. wędliny, kiełbasy, konserwy) do grupy 1, czyli czynników o działaniu rakotwórczym dla ludzi” – zaznacza Sylwia Pacyna-Szymańska, dietetyczka Narodowego Centrum Edukacji Żywieniowej.
Zwycięskie diety łączy to, że bazują na różnorodnych i wartościowych produktach, które „dostarczają niezbędnych makroskładników, składników mineralnych oraz witamin”.
„Dodatkowo liczne publikacje i badania naukowe potwierdzają korzyści zdrowotne z ich stosowania, zarówno w prewencji, jak i leczeniu chorób” – podsumowują ekspertki Narodowego Centrum Edukacji Żywieniowej.
